Kars yakın görünümü.
sırala 
  Akyaka ilçe - Akyaka - Kars
R1889 1928: Kızılçakçak
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Kısmen Azeri yerleşimi
■ Karapapaklar, Azeriler ve Yerlilerin yoğun olarak yaşadığı bir bölgedir. Kürt nüfusu çok azdır Türk
■ Koord: 40° 36' 33'' D, 43° 5' 44'' K
  Arpaçay ilçe - Arpaçay - Kars
1920hb: Grenaderskoye [ Rus "elbombacılar (askeri birlik adı)" ]
E390: Zarişad [ Erm Zarehaşad "Zareh (öz.) kenti" ]
1704z: Zaruşad (idari bölge)
■ 20. yy başında Rus yerleşimi.
■ Ğevond Alişan'a göre 2. yy'da kral 2. Ardaşes'in kuzey Ermenistan valisi olan oğlu Zareh adını taşır. Erciş yöresindeki bir başka Zarişad kenti 15. yy'a dek kasaba olarak geldikten sonra tamamen kaybolmuş görünmektedir. SN
■ © 12.09.1704 Kars eyaletinin Zaruşad Sancağı şimdiki mutasarrıf Mehmed'in ceddi Mehmed tarafından haricten beşyüz kadar aşiret getirilerek şenlendirilmiş olmasına mükafaten kendine ihsan olunmuş.. deyar heyran
■ Gürcüce: Tzinubani (წინუბანი) - Ön Mahalle. ''Sula Zariştiani'' (სულა ზარიშტიანი) adı da kullanılırdı. GEO
■ Nüfusu Azeriler ve Karapapaklar (Terekemeler), Kars çevresinden Yerliler ile daha sonra Erivan(Revan)'dan Kürtler oluşturur. Türk
■ Koord: 40° 36' 33'' D, 43° 5' 44'' K
  Digor ilçe - Digor - Kars
1854h: Diğur
1842: Degor
Karapapak/Kürd yerleşimi
■ Kasaba yakınındaki Eski Digor mevkiinde bulunan Surp Sarkis basilikası 5. yüzyıla ait olup bilinen en eski kubbeli Ermeni kilisesi idi. 1965'ten sonra tamamen tahrip edildi. Degor (Eski Ermenice Tekor) adının ne kadar eskiye dayandığını tesbit edemedim. Kürtçe `iki mezar` anlamına gelen dugor sözcüğünden türetme çabası beyhudedir. ■ 1828 tehcirinde boşalmış olan kasaba 1880'lerde Rus yönetimi altında yeniden iskân edildi. SN
■ Nüfusun büyük çoğunluğunu Kürtler, geri kalan kısmı ise Terekemeler oluşturur. Türk
■ İlk Rus kaydında kasabada 4 hane Türk, 10 hane Kürt ve 25 hane Ermeni gösterilmektedir. metonio
■ Koord: 40° 36' 33'' D, 43° 5' 44'' K
  Kağızman ilçe - Kağızman - Kars
1665: Kağızman
E1079, E1902: Kağzıvan / Kağezvan
■ Ermeni vekâyinamelerinde en erken 863 tarihinde Malazgirt emiri Şahab bin Qays ile dayısı Apas Pakraduni arasında vuku bulan savaş münasebetiyle anılır. 20. yy başlarında nüfusu 2000 Ermeni ve 1400 kadar Türk idi. SN
■ Gürcüce adı "Ağzevani". GEO
■ Kütüğe göre nüfus üzerinden hesaplanırsa Kağızmanın 64 yerleşiminin 18i Türk 46sı Kürttür. Lakin şu an yalnızca 10 yerleşimde Türkler yaşamaktadır, başta Alevi-Türkmenler olmak üzere bir çok Türk dışarı göç etmiştir. Türklerin bulunduğu yerleşimler genellikle merkez ve çevrelerindeyken Kürtler genellikle çevrelerindeki yerleşimlerdedir. metonio
■ Koord: 40° 36' 33'' D, 43° 5' 44'' K
  Sarıkamış ilçe - Sarıkamış - Kars
1484: Sarıkamış
■ Koord: 40° 36' 33'' D, 43° 5' 44'' K
  Selim ilçe - Selim - Kars
1920hb: Novo Selim [ Rus "yeni Selim" ]
■ 20. yy başında Rus yerleşimi. Kısmen Kürd yerleşimi
■ İlçeye bağlı 19 köy 30 yıl öncesine kadar Türkmen-Alevi yoğunlukluydu. Günümüzde bu köyler yarı yarıya Kürtleşmiş bulunmaktadır. İlçenin 9 köyü doğrudan Kürt çoğunluklu, geri kalan köylerin etnik yapısı ise yerli Türkler, Karapapaklar ve Ahıskalılardan oluşmaktadır. Selim ilçe merkezini oluşturan kasaba ise Rusların Kars vilayetinden göçünün ardından Türk nüfusla iskan edilmiştir. Günümüzde kasaba merkezinde Kürtlerin önemli bir nüfusu yoktur, ancak ilçeye bağlı köylerin önemli bir kısmı Kürtleşmiştir. metonio
■ Koord: 40° 36' 33'' D, 43° 5' 44'' K
  Susuz ilçe - Susuz - Kars
1928: Cılavuz
R1889: Novo Dubovka [ Rus "yeni Dubovka" ]
■ 20. yy başında Rus yerleşimi.
■ Novo Dubovka eski Cılavuz merkezinin 2 km doğusundaki Molokan yerleşiminin adı idi (şimdi Cumhuriyet mah.), ancak bütün kasaba böyle adlandırıldı. Rusça isim Volgograd (Tsaritsyn) bölgesindeki Dubovka kenti adından gelir. SN
■ İlçe merkezi yerlidir, fakat köylerin yarısı Kürt diğer yarısı Terekemedir. Türk
■ Susuz ilçe genelinde günümüzde Rus kökenli vatandaş yaşamamaktadır. Ruslar eski Kars Oblastı'nı terk etmeye başladıklarında yerlerini Kürtler ve Türkler doldurmuştur. metonio
■ Koord: 40° 36' 33'' D, 43° 5' 44'' K
  Kars il - Aa - Kars
Y952 e: Kars
Y17: Xórsa
Y553: Xorzanênê (idari bölge)
■ Erm yalın çoğul Kark, belirtme hali Kars, çoğul tamlayan hali Karuts Pert (Kar'lar kalesi) biçimleri 5. yy'dan beri kaydedilmiştir. Kar'ların kim veya ne olduğu açık değildir. `Karsak Türkleri` adlı mevhum kavimle ilişkilendirilmesi fantezidir. SN
■ Gürcüce "kapı(nın) şehri" anlamına gelen Karis-Kalaki'den geldiği de söyleniyor. (Kari gürcücede kapı, 's eki de ilgi hal ekidir, bu şekliyle Karis veya Kars, "kapı(nın)..." anlamında) Emrys
■ Koord: 40° 36' 33'' D, 43° 5' 44'' K


Grafik harita göster     haritada ara : km