Sapanca'da 22 yerleşim bulundu.
sırala 
  Yanık köy - Sapanca - Sakarya
Çr: HuncaHable
■ 20. yy başında Kafkasya göçmeni yerleşimi.
■ 1870'li yıllarda Soçi havalisinden hicret eden Ubıhlar tarafından kuruldu. Kurucusu Hunca Mustafa Bey'dir. SN
  Dibektaş mah Kurtköy - Sapanca - Sakarya
hy1890 Kiep: Dibektaş
  Kurtköy bld - Sapanca - Sakarya
hy1890 Kiep: Kurtköy
■ 20. yy başında Kafkasya göçmeni yerleşimi.
■ Eski ismi: Kürtköy. Takriben 18. asrın başında buraya yerleşen Kürtler yabani hayvanlarla baş edemeyince 1750 senesinde Adapazar merkeze taşınmışlar. Sel vakası üzerine Hasanbey, Pazarköy ve Kuzuluk köylerine dağılmışlar. Çerkes çetecilerin gasplarından korunmak için meskenler yakınlaştırılmış 1912-1922 arasında. Kuzuluktaki Kürt mahallesine Kürt Kuzuluk deniyordu. Manav
  Kırkpınar bld - Sapanca - Sakarya
k1928 K: Kırkpınar
■ 20. yy başında Kafkasya göçmeni yerleşimi.
■ Çizemua ailesine binâen Çizemua köyü. Pınarları sebebiyle yeni isim olarak Kırkpınar Şadiye denip aslı terkedildi, daha sonra sadece Kırkpınar oldu. Manav
  Mahmudiye köy - Sapanca - Sakarya
h1910: Mahmudiye
■ 20. yy başında Kafkasya göçmeni/Gürcü yerleşimi.
■ 1864'de 10 hane Çerkes kurdu. 1893'de Gürcüler eklendi. Manav
  Sapanca göl - Sapanca - Sakarya
Y1050 Ked, Pax: Sophon/Siphonês
L378 Amm: SiphonensisLacus [ Lat "Siphon/Sophon gölü" ]
■ Türkçe isim Yunanca Sophon biçiminden uyarlanmıştır. Evliya Çelebi'nin anlattığı `Sabancı Koca` hikayesi masaldır. SN
  Güldibi mah Sapanca - Sapanca - Sakarya
k1928 K: Güldibi
  İstanbuldere köy - Sapanca - Sakarya
k1968 K2: Erdemli
h1910: Ulviye
■ 20. yy başında Gürcü yerleşimi.
■ Köyün adı resmen Erdemli olduğu halde derenin adı olan İstanbulderesi kullanılmaktadır. SN
  Muradiye köy - Sapanca - Sakarya
k1928 K: Muradiye
  Balkaya köy - Sapanca - Sakarya
k1928 K: Balkaya
  Nailiye köy - Sapanca - Sakarya
k1928 K: Nailiye
G1900-: Xeba
■ 20. yy başında Gürcü yerleşimi.
■ 1877-78 Osmanli-Rus Harbinden sonra Artvin'den gelen Gürcü muhacirlerce kurulmuştur. Borçka yakınındaki Xeba/Kheba köyünün adı verilmiştir. SN
  Sapanca ilçe - Sapanca - Sakarya
hy1890 Kiep: Sabanca
■ İlçe merkezi adını gölden alır. Yöredeki yerleşimlerin çoğunluğu 1877-78 Rus harbinden sonra gelen Kafkasyalı ve Gürcü muhacirlerin iskânı için kurulmuştur. SN
  Memnuniye köy - Sapanca - Sakarya
k1928 K: Memnuniye
Laz yerleşimi
  İlmiye köy - Sapanca - Sakarya
k1928 K: İlmiye
  Şükriye köy - Sapanca - Sakarya
Çr: Daglacaa
k1928 K: Şükriye
■ 20. yy başında Kafkasya göçmeni yerleşimi.
  Hacımercan köy - Sapanca - Sakarya
k1928 K: Hacımercan
Laz yerleşimi
  Uzunkum köy - Sapanca - Sakarya
k1928 K: Mümtaziye
hy1890 Kiep: Uzunkum
  Akçay köy - Sapanca - Sakarya
■ 20. yy başında Kafkasya göçmeni/Karadeniz göçmeni yerleşimi.
■ Köyün üst başında Rumlara âit bir değirmen vardı. Manav


Grafik harita göster     haritada ara : km