haritada ara :   km  
Van'da 14 yerleşim bulundu.
sırala 
Bahçesaray ilçe - Bahçesaray - Van
1916hb 📖 Müks / Müküs
A892 📖 Muks (idari bölge)
E506 📖 Mogk / Moks (idari bölge) [ Erm "Mok'lar (?)" ]
Y378 📖 Moksoênê (idari bölge)
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Ermenice isim ülke ve beylik adı olarak 4. yy'dan itibaren kaydedilmiştir. Yalın hali Mogk, belirtme hali (akkuzativ) Mogs biçimini alır. Arapça/Türkçe Müks adı ikincisinden türemiştir. SN
Çatak ilçe - Çatak - Van
1916h 1928 📖 📖 Şatak / Şitak
1865h 📖 Tağ [ Erm t'ağ "mahalle" ]
E905 📖 Şatax (idari bölge) [ Erm ]
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt (Sünni) (Ertuşi) yerleşimi
■ Resmi kullanımda Şitak olan ilçe adı 27.05.1943 tarihli kararname ile Çatak olarak değiştirilmiştir. Şatax/Çatak bölge adı, Tağ ise merkez kasabanın adıdır. 1865'te kaza merkezi Tağ köyüne taşındı. SN
Gevaş ilçe - Gevaş - Van
1665 📖 Vastan
E474 📖 Vostan [ Erm/Fa "krali, krala ait" ]
Y400 📖 Vastauna
1891c 📖 Gevaş (idari bölge)
■ 20. yy başında Kürt (Sünni) yerleşimi. Şimdi Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Gevaş idari bölgenin, Vostan/Vastan ise ilçe merkezi olan kasabanın adıdır. ■ Eski Farsçadan Ermeniceye geçen Vostan sözcüğü `krala ait, krali, kral mülkü` anlamındadır. Tarihçi Xorenli Movses'e göre Kral Vağarşak (MÖ 2. yy?) Ermeni krallığını yeniden düzenlerken feodal beyler tarafından yönetilen topraklardan başka doğrudan kendisine bağlı saray kullarının yönettiği bazı araziler ayırmış ve bunlara Vostan adı verilmişti. ■ Yaygın görüşe karşın Peutinger Tablosu'nda anılan Vastauna menzilinin burası olamayacağını Manandyan kanıtlamıştır. SN
Edremit ilçe - Edremit (Gümüşdere bucağı) - Van
1968 📖 Gümüşdere
1960 📖 Sarmansuyu
1665 📖 Erdemid
E905 📖 Ardamad [Artamat] Արտամատ [ Erm "Ardaşes (kral) eseri" ]
Y400 📖 Artemita
Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Ardamad kalesi 10. yy tarihçisi Tovma Ardzruni'ye göre MÖ 100 dolayında kral Ardaşes tarafından inşa edildi. Ege bölgesindeki Edremit'le ses benzerliği tesadüftür. ■ 1914'te 720 Ermeni ve 2500 dolayında Kürt nüfusu vardı. 1960'tan sonra sırasıyla Sarmansuyu, Gümüşdere ve 1990'da yeniden Edremit adı verildi. SN
Erciş ilçe - Erciş - Van
E1902 📖 Agants [ Erm "gözeler" ]
1925h 📖 Erciş | Akanis (idari bölge)
■ 20. yy başında Ermeni/Azeri yerleşimi. Azeri/Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Çelebibağı açığında bulunan eski Erciş kalesinin Van Gölüne batması üzerine ilçe merkezi 19. yy’dan önce şimdiki yeri olan Agants/Egans köyüne taşınmıştır. • İlçedeki eski adların yaklaşık yarısı Ermenice, birkaçı Kürtçe, diğerleri Türkçedir. Ermeni nüfusun büyük bölümü 1828 harbinde Rusya’ya göçtü, boşalan köylere Rusyadan göçen Azeri Türkleri iskân edildi, ıssızlaşan Zilan vadisine ise Haydaranlı Kürtleri yerleşti. 19. yy sonunda toplam 120 civarında köyün 20 kadarının nüfusu Ermeni idi. Zilan vadisindeki Kürt köylerinin çoğu 1930 katliamından sonra terk edilmiştir. SN
■ Erciş adının en eski sesletilişi olasılıkla, burada kurulu bulunan ve Urartu kralı Argişti dönemine tarihlenen kaleden gelmektedir. Urartu yazılı belgelerinde Erciş civarında Argiştihinili (Argişti'nin kenti/şehri) adlı bir yerleşimin bulunduğu belirtilmektedir. Sonuç olarak Erciş adı Urartu kralı Argişti'nin isminden bozma olabilir. ahmet uhri
■ © 22.01.1863 Erzurum ve Hakkari eyaletleri dahilinde kain Malazgird, Sarısu, Patnos ve Erciş kazalarında meskun Hasnanlı ve Haydaranlı Aşiretleri aralarındaki husumetten doğan olayları önlemek üzere Anadolu Ordusu tarafından Miralay İsmail Bey'in görevlendirildiği. deyar heyran
■ Yoğun bir Azeri kökenli nüfusu olan Erciş'te Kürtler, Kırgızlar ve az sayıda Romanlar da yaşamaktadır.
Van il - Aa - Van
E390 📖 Van | Tosb Տոսբ
Y150 📖 Buana
As-727 📖 Turuşpâ
U 📖 Biaini | Tuşba
■ Urartu ve Asur yazıtlarında kale-kentin adı Tuşpa ve Turuşpa olarak geçer. Biaini/Biainili Asurluların ‘Urartu’ adını verdiği devletin ve ülkenin yerli dildeki adıdır. Urartu başkenti için de en erken tarihlerden itibaren Biaini > Buana > Van kullanılmıştır. Her iki adın nihai kökeni ve anlamı meçhuldür. SN
Tuşba ilçe - Tuşba - Van
U 📖 Tuşba
■ Van bölgesinin Urartu zamanındaki adı, 2014'te yaratılan idari birimin adı olarak benimsenmiştir. SN
İpekyolu ilçe - İpekyolu - Van
Eski adı: -
■ 2014 yılında Van merkez ilçesinin bölünmesiyle yaratılmış yapay ilçedir. Fantezi isim verilmiştir. SN
Gürpınar ilçe - Gürpınar - Van
1916h 📖 Keğzi
E1902 📖 Gığzi կղզի [ Erm "ada" ]
1928 📖 Havasor (idari bölge)
E1902 📖 Hayatsor / Havatsor հաւացոր (idari bölge) [ Erm "ata deresi" ]
E474 📖 Hayots Tsor Հայոց ձոր (idari bölge) [ Erm "Hayk deresi" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt (Sünni) (Bruki) yerleşimi
■ Ermenilerin atası kabul edilen Hayk tarafından kurulduğu rivayet edilen Hayk Kalesi (Çavuştepe) nedeniyle Gürpınar bölgesine öteden beri Havatsor `ata deresi` veya Hayatsor/ Hayots tsor `Hayk deresi` adı verilmiştir. Havasor adının Kürtçe `kızılsu` anlamına gelen avasor'la ilgisi yoktur. Bugünkü ilçe merkezi eski Gığzi köyüdür. Gığzi'nin 1912'de 312 Ermeni ve 60 Kürt nüfusu vardı. SN
Muradiye ilçe - Muradiye - Van
1928 📖 Muradiye
Y952 📖 Perkri
E788 📖 Pergri [ Erm Բերկրի "şenlik, mamur yer" ]
A1070 1916h 📖 📖 Bergiri (idari bölge)
Kürt (Sünni) yerleşimi
■ 1035 yılında kentin Bizans imp. 4. Mihail tarafından yerel Müslüman Ermeni hükümdarından alınması kaydedilmiştir. Halk arasında yaygın olan Kürtçe «bargirî» `beygirli` veya `ağır yüklü` yorumu bilgisizlik eseridir. SN
Saray ilçe - Saray - Van
1946 📖 Kâzımpaşa
1928 📖 Saray
1916hb 📖 Saray | Mahmudiye (idari bölge) [ Tr ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Saray köyü Mahmudî hanedanından Kürt beylerinin makamı idi; 1869'da Mahmudiye kaza merkezi oldu. Cumhuriyetten sonra General Kâzım Özalp onuruna Kâzımpaşa adı verildi. 1946'da ilçe merkezi şimdiki Özalp kasabasına taşındı. 1990'da Saray yeniden ilçe oldu. SN
Çaldıran ilçe - Çaldıran - Van
1928 📖 Bayezidağa
E1918 📖 Apağa
1928 📖 Çaldıran (idari bölge) [ Kr çaldêran "kırkkilise" ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Çalderan idari bölgenin, Apağa veya Bayezidağa ise ilçe merkezi olan kasabanın adıdır. Geçmişte Hayderanlı Kürtlerinin yerleşim alanı idi. Halen Azeri (Küresünni) nüfusu olan 12 köy hariç tüm yerleşimler Kürttür. SN
Özalp ilçe - Özalp - Van
1928 📖 Kargalı
1916hb 📖 Gargari [ Erm "höyük" ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Kâzımpaşa (Mahmudiye) ilçe merkezi 1948'de buraya taşındı ve adı Özalp olarak değiştirildi. Sonradan eski ilçe merkezi Saray adıyla ayrı ilçe oldu. SN
■ İlçede Kürtler, Türkler, Lazlar ve Azeriler bir arada yaşamaktadırlar.
Başkale ilçe - Başkale - Van
1845 📖 Başkale
1578 📖 Albak / Elbak (idari bölge)
E630 E905 📖 📖 Ağpag [Albak] Աղբակ (idari bölge) [ Erm ]
■ 20. yy başında Kürt (Sünni) yerleşimi. Şimdi Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Albak/Elbek kaza merkezi 1845'te yeni kurulan Başkale kasabasına taşındı. 19. yy'ın ikinci yarısında aynı zamanda Hakkari sancağı merkezi idi. ■ 10. yy'da Van bölgesine hakim olan Ardzruni sülalesinin ata yurdudur. Tovma Ardzruni vekayinamesi, MÖ 6. yy'da buraya Med (Mard) halkından bir zümrenin yerleştirilerek Ermeni krallarına tabi olduklarını anlatır. V. Cuinet'ye göre 19. yy sonunda Başkale nahiyesinde 22.580 Kürt, 5.690 Türk, 10.000 Nasturi Hıristiyan, 3.000 Ermeni ve 1600 Yahudi nüfus vardı. SN


 
Copyright 2010-2020 Sevan NİŞANYAN. Alıntılarda kaynak gösterilmesi rica olunur.