haritada ara :   km  
Muş Merkezde 139 yerleşim bulundu.
1 | 2
sırala 
Ulukaya köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1917h 📖 : Orıx / Orux
E1900~a 📖 : Uruğ
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Sünni-Şafii Zaza yerleşimidir. metonio
■ Koord: 38° 46' 59'' D, 41° 10' 0'' K
Düzkarabey mahalle (Karabey bağ) - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1916h 📖 : -
Zaza-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 54' 55'' D, 41° 10' 45'' K
Yamaç köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
K 📖 : Qerehamzeyi Kerran [ Kürtçe "Kerran köyü Karahamza mahallesi" ]
1928 📖 : Karahamza
1917h 📖 : Kürikikarahamza [ Kürtçe "Karahamza soyu" ]
Kürt-Sünni (Badikan) yerleşimi
■ Bu koy Diyarbakir Kerran (Karaorman) köyünün zozanıdır (yayla). Her iki köy de Badikan aşiretinin Kerran koluna ait olan Selahaddini Eyyubi soyundan gelen ve cumhuriyet doneminde Güzel soyadini alan tek bir aileye aittir. kahraman21
■ Koord: 38° 45' 30'' D, 41° 11' 24'' K
Yukarıyongalı köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Çengilli [ Türkçe çanlı kilise "çanlı (kilise)" ]
E1902 📖 : Surp Garabed [ Ermenice "Aziz Yahya (manastırı)" ]
E680 📖 : Klagavank [ Ermenice "Klag manastırı" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan+) yerleşimi
■ 6. yy’dan önce inşa edilen ünlü Surp Garabed (veya Klag) Manastırının bulunduğu yerdir. 1910’lara dek manastır kompleksinden başka yerleşim bulunmadığı, o döneme ait fotoğraflardan anlaşılır. Halen manastır tamamen yıkılarak taşlarıyla küçük bir Kürt köyü inşa edilmiştir. SN
■ Redkan aşireti haricinde, burada bir kaç hane Moti aşireti de yaşar. Mar(d)astan
■ 20. yy başında Patrikhane manastır ve okuldaki Ermeni nüfusunu 205 kişi şeklinde bildirmiştir. İçişleri Bakanlığı tarafından; Yukarı Yongalı (Çengilli) köyündeki tarihi Çengilli Beyaz (Çanlı ve ya Surp Garabed) Kilisesinin bulunduğu alanda köylüler tarafından kilise yapı malzemeleri kullanılarak İmar kanununa aykırı yapı inşa ettikleri gerekçesiyle kilisenin bulunduğu mevkideki evlere tahliye kararı verildi. Çengilli kilisesinden dolayı Yukarıyongalı köyüne halk arasında Çengilli köyü de deniliyor. Necmettin Kabirli
■ Koord: 38° 57' 40'' D, 41° 11' 29'' K
Karabey köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1916h 📖 : Karabey
Zaza-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 53' 40'' D, 41° 12' 9'' K
Yörecik köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1556b 📖 : Zenguk [ Ermenice zankug "çıngırak, küçük çan" ]
■ Koord: 38° 46' 56'' D, 41° 12' 43'' K
Yelalan köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Dersim
1902hk 📖 : Dersin
■ Koord: 38° 52' 19'' D, 41° 13' 2'' K
Bilek köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Pazu
E680 📖 : Pazum [ Ermenice "şenlik" ]
■ 20. yy başında Ermeni/Türk yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Muş Tarihi yazarına göre 3200 haneden oluşan köyün adı da `kalabalık` anlamına gelmekteydi. SN
■ Herta şeyh'erinin bir kolu Pazu Köyünde yaşamaktadır. AHMET ŞEYHAN
■ Sünni-Şafii Zaza yerleşimi. Köy halkı Kürtçeyi de, Türkçeyi de, Zazacayı da bilir. metonio
■ Koord: 38° 59' 15'' D, 41° 13' 16'' K
Köşk köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1916h 📖 : Köşk
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 50' 33'' D, 41° 13' 29'' K
Meşecik köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1916h 📖 : Sordar
■ 2019 yılına kadar Yukarıyongalı köyüne bağlı mezra iken ayrı köy statüsü aldı. SN
■ Burada da Erzurum göçmeni Türkler bulunuyordu ancak köyü terk ettiler. metonio
■ Koord: 38° 56' 4'' D, 41° 14' 13'' K
Gölköy köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
K 📖 : Gola Ebuleyl
1928 📖 : Gölköy
1916h 📖 : Kol + Ebuleyr [ Kürtçe/Türkçe ebul hayr? "hayırsever" ]
■ 1902 Kiepert haritasında Ebuleyli ve Göl iki ayrı yerleşimdir. SN
■ Koord: 38° 51' 20'' D, 41° 14' 58'' K
? mezra - Muş Merkez - Muş
1917h 📖 : Kerran [ Kürtçe "taşlık" ]
■ Bugünkü adı bilinmemektedir.
■ Koord: 38° 42' 42'' D, 41° 15' 34'' K
Ziyaret köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
E1902 📖 : Ziyaret
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Ünlü Surp Kevork manastırının karayolu durağı olduğu için Ziyaret adını almıştır. 20. yy başlarına dek yoğun bir dini ziyaret trafiğinin odak noktası idi. SN
■ Karadeniz ve Kuzeydoğu Anadolu göçmeni Türklerin yerleştiği köylerden biriydi. Bugün köyün çoğu Kürttür. metonio
■ Koord: 38° 53' 24'' D, 41° 15' 55'' K
Aşağıyongalı köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1916h 📖 : Page [ Ermenice/Kürtçe pag "avlu" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan) yerleşimi
■ Yukarı Page köyü olarak bölünen kısım Cumhuriyetin ilk yıllarında Erzurum civarından göçen Türkler tarafından, Aşağı Page köyü olarak bölünen kısım ise Erivan Kürtleri tarafından iskân edilmiştir. Daha sonra bu iki taraf anlaşamadığı ve ufak çaplı çatışmalar çıktığı için köy ikiye ayrılmış, ve nihayetinde 80'li yıllarda Erzurum muhacirleri yukarı köyden göç etmeye başlayınca köyün ezici çoğunluğu Kürt olarak kalmıştır. 93 Harbi yıllarında Muş Merkez'den bu köye atanmış bir Hamidiye alayı komutanı, bir ağıl ve bir kaç Kürt evi hariç 1915 yılına kadar köyün tamamına yakını Ermeni kökenliydi. metonio
■ 1934 yılındaki bir belgeye göre; o yıl Kürt Redkan aşireti bu köye iskan edilmiştir. Mar(d)astan
■ Koord: 38° 55' 57'' D, 41° 15' 59'' K
Ağartı köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Sahak
E1902 📖 : Sahag [ Ermenice "öz." ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Sünni-Şafii Zaza yerleşimi metonio
■ Koord: 38° 58' 20'' D, 41° 16' 14'' K
Eralanı köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1916h 📖 : Kürdmeydanı
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi.
■ Kevorkian & Paboujian’a göre 20. yy başlarında 330 Ermeni nüfusu vardı. SN
■ Koord: 38° 49' 41'' D, 41° 16' 57'' K
Güdümlü köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
K 📖 : Nevali Mulk [ Kürtçe newalê mulk "mülk deresi" ]
1928 📖 : Mülkün Deresi
E1900~a 📖 : Mılkeitsor [ Ermenice "Mulke deresi" ]
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 46' 44'' D, 41° 17' 2'' K
Büyükler mezra - Muş Merkez - Muş
1917h 📖 : Velikan
■ Koord: 38° 41' 33'' D, 41° 17' 11'' K
Yaygın belediye - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Miğdi / Meğdi
1902hk 📖 : Meğdik Norşen [ Ermenice norşén "yeniköy" ]
E680 📖 : Meğdi
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan) yerleşimi
■ MÖ 716 yılına ait Sargon vekâyinamesinde Asurca U-mildiş adıyla anılan yer olmalıdır. Karş. Justi, Iranisches Namenbuch, s. 57, Bagadâta maddesi altında. ■ Daron Tarihi vakanüvisinin aktardığı kuruluş efsanesine göre kral Vağarşag zamanında (MÖ 2. yy) Hindistan’dan gelerek Aşdişad tapınağını kuran Hintli bir rahibin üç oğlundan biri olan Meğdés, kendi adıyla anılan kasabayı kurmuştur. ■ 1902 tarihli Kiepert haritasına göre Meğdik köyü biraz daha kuzeydoğuda, belki şimdiki Kardeşler mezrası yerinde olup, bugünkü yerleşim Norşen (`yeniköy`) adıyla gösterilmiştir. ■ 1912’de 380 nüfuslu Ermeni köyü idi. SN
■ Redkan aşiretinden Ahmet oğlu Hasan, Abdurrahman oğlu Hasan, Cafer oğlu Hasan ve Hasan oğlu Mahmut, 1932 yılında Iğdır'dan buraya göç etmiştir. Bu dört aile, Iğdır'a ise 336 (eski takvim) yılında Revan'dan (Erivan) göç etmiştir (1932 yılına ait bir belge). Qazi
■ Ermenilerden boşalan köyü Türkler iskân etmişti, lâkin bugün köyde azınlık durumda olup beş Kürt aşireti köyün çoğunluğunu oluşturmaktadır. metonio
■ Koord: 38° 54' 15'' D, 41° 18' 16'' K
Dağarası mahalle (Yaygın bağ) - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1916h 📖 : Bağlı Meğdik
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan) yerleşimi
■ Meğdik (Yaygın) kasabasının Bağlı mahallesi anlamında. ■ Eremyan’ın 10. yy haritasında bu yer Barex/Prex adıyla gösterilmiştir. Ancak ayrıntılı kaynak bulunamadı. SN
■ 1932 yılına ailt bir belgeye göre, 1932 yılında Kürt Redki (Redkan) aşiretinden 17 aile, Iğdır'dan bu köye göç eder. Bu 17 aile Iğdır'a ise 1928 yılında Revan'dan göç etmiş. Belgeye göre gelen aileler, Şebap oğulları: Ömer, Mehmet, Aptullah, Mirze ve Hasan. Hali oğlu Şebap. Eylo oğlu Şebap. Rızgo oğlu Şebap. Yusuf oğlu Mirze, Ali ve Abdi. Heso oğlu Halit, Heso oğlu Mecit. Kadir oğlu Yusuf. Sait oğlu Süleyman. Evdo oğlu Ahmet. Mirze oğlu Ali. Mar(d)astan
■ Ermenilerden sonraki yerel halk Erivan Kürtleridir. Ayrıca 50'li yıllarda Karadeniz ve Kuzeydoğu Anadolu göçmeni Türklerin yerleştiği köylerden biriydi. Bugün köyün çoğu Kürttür. metonio
■ Koord: 38° 55' 55'' D, 41° 18' 25'' K
Kayalısu köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1917h 📖 : Laçıkan [ Kürtçe laçikan "aş." ]
■ Koord: 38° 40' 52'' D, 41° 18' 30'' K
Eğirmeç köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1902hk 📖 : Şexlan
1556b 📖 : Şeyxalan [ Kürtçe şêxxelan "şeyh soylular" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ 1912’de 1200 dolayında Ermeni nüfusu ve iki kilisesi vardı. (VanV). SN
■ Koord: 38° 49' 54'' D, 41° 19' 9'' K
Kızılağaç belediye - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
K 📖 : Darasor [ Kürtçe "kızılağaç" ]
1916h 📖 : Kızılağaç
1889 📖 : Xandiris (idari bölge)
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Eski Xandıris nahiyesi merkezi idi. 1914’te 1325 Ermeni nüfusu ve iki kilisesi vardı. Kürtçe Darasor adı Türkçeden çeviridir. SN
■ Koord: 38° 46' 53'' D, 41° 19' 16'' K
Arıköy köy - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
1917h 📖 : Gelialiyan [ Kürtçe geliyê ˁeliyan "Aliler vadisi" ]
E1895 E1902 📖 📖 : Aliyank/Aliyants [ Ermenice "Aliler" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Talvorik vadisinin başlangıcını oluşturan Aliyan deresi 19. yy’da Sasun isyanının odak noktalarından biriydi. Yer adlarının çoğu Kürtçe olduğu halde köken veya kimlik açısında Ermeni oldukları anlaşılıyor. SN
■ Koord: 38° 37' 49'' D, 41° 19' 48'' K
Kardeşler mahalle (Yaygın bağ) - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1916h 📖 : Axîno
■ Koord: 38° 54' 38'' D, 41° 19' 49'' K
Yoncalıöz köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
E1902 1928 📖 📖 : Ğeybiyan [ Kürtçe xeybiyan "yabancılar" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 52' 0'' D, 41° 19' 59'' K
Buğdaylı mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1895 📖 : Geliyegenman [ Kürtçe ]
■ Koord: 38° 40' 2'' D, 41° 20' 6'' K
Özdilek köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1946 📖 : Azakpur
1928 📖 : Birinci Azakpur
E1912 📖 : Xandrisi Avzaxpür [ Ermenice "Xandiris (Kızılağaç) nahiyesi Avzaxpürü" ]
E1902 📖 : Avzağpür [ Ermenice "havuzpınar" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 49' 11'' D, 41° 20' 42'' K
Cevizlidere köy - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1895 1917h 📖 📖 : Geliyegozan/Geliguzan [ Kürtçe geliyê gozân "cevizli vadi" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Çok sayıda müstakil mahalleden oluşan dağınık bir yerleşimdir. 20. yy başında mahalleler Aliants, Ambar, Punkeğ, Xartsınkom, Komer, Ğaribcan, Mıxitar, Mazresa, Kerig, Dağvenik, Hosel, Huseyntsik, Xasoyimezre, Çol, Gavrdi, Küğ, Reşik, Semal, Şenik olup tümü Ermeni veya Kürt dilli Ermeni yerleşimiydi. SN
■ Ermenilerin eski şarkılarında dahi bahsettiği bu yerleşim Kürt aşiretleri tarafından dağıtıldı ve çoğu göçe zorlandı. Günümüzde Sason ve Xiyan aşiretlerinden Kürtler yaşıyor. Köyün büyük çoğunluğu korucu ve muhafazakar İslamcıdır. metonio
■ Koord: 38° 35' 20'' D, 41° 20' 48'' K
Savaşçılar köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Gaziyan/Xaziyan [ Kürtçe ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Nakşibendi Halidi silsilesinden Şeyh Abdullatif’in kurduğu medrese ve dergah ile anılır. 1925 katliamında devlet kuvvetlerince tahrip edilmiştir. SN
■ Sünni-Şafii Zaza yerleşimi. Muş merkez ilçesine bağlı beş Sünni Zaza yerleşiminden biridir. metonio
■ Koord: 38° 56' 54'' D, 41° 20' 59'' K
Alaniçi köy - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1895 1917h 📖 📖 : Şenik [ Ermenice "köyceğiz" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 39' 23'' D, 41° 21' 1'' K
Sağlık köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1917h 📖 : Delk / Dellek
■ Koord: 38° 42' 35'' D, 41° 21' 11'' K
Ergat mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1884 📖 : Eğgard/Yeğgard [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 31' 0'' D, 41° 21' 19'' K
Hartik mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1878b 📖 : Hartk/Hartuk [ Ermenice "alanlar/alancık" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 29' 12'' D, 41° 21' 19'' K
Karakuyu köy - Muş Merkez - Muş
1916h 📖 : Sosnut [ Ermenice "çınarlı" ]
■ Koord: 38° 47' 53'' D, 41° 21' 37'' K
? mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1884 📖 : Sıpğank [ Ermenice ]
■ Bugünkü adı bilinmemektedir.
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 30' 7'' D, 41° 21' 38'' K
Konak mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
1917h 📖 : Xîdan
E1895 📖 : Xadan/Xatan
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 34' 38'' D, 41° 21' 43'' K
Konukbekler belediye - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Anzar [ Ermenice andzar'? "ağaçsız" ]
1902hk 📖 : Azar
■ Koord: 38° 53' 59'' D, 41° 22' 0'' K
Suluca köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
E1900~a 📖 : Komer [ Ermenice "ağıllar" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Köyün güneydoğu yakınındaki görkemli Meryemana Manastırı (Kızılkilise) harabesi 2010’dan sonra tamamen yok edilmiştir. SN
■ Koord: 38° 45' 29'' D, 41° 22' 3'' K
Ortakent köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
E1902 📖 : Ardgunk
1865h 📖 : Artxonk [ Ermenice "tarlalık" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 49' 22'' D, 41° 22' 13'' K
Kalecik köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1916h 📖 : Kalecik
■ Koord: 38° 58' 22'' D, 41° 22' 27'' K
Üçevler köy - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1895 1917h 📖 📖 : Semal [ Kürtçe sêmal "üçevler" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Dağda bulunan eski köyün 1904 iyanında tahrip edilmesinden sonra hayatta kalan köylülerin dereboyunda yeni köyü inşa ettikleri anlatılır. Köyün 3 km kadar kuzeybatısında 20. yy başında ziyaret mahalli olan Dzidzernavank (`kırlangıç manastırı`) harabesi bulunurdu. SN
■ Muş'un Ermeni kimliğini koruyan son kişilerden Armen Galstyan'ın köyüdür. metonio
■ Koord: 38° 38' 39'' D, 41° 22' 28'' K
Toprakkale köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1928 📖 : Kelaxoli [ Kürtçe "toprakkale" ]
■ Koord: 38° 46' 4'' D, 41° 22' 29'' K
Körpeağaç mahalle (Konukbekler bağ) - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1902hk 📖 : Tom / Dom
E680 📖 : Dump Տումբ [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 51' 34'' D, 41° 22' 33'' K
Arpayazı köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1916h 📖 : Porkof [ Ermenice "oluklar" ]
E1902 📖 : Poğk / Poğırgov [ Ermenice "oluklu" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 48' 11'' D, 41° 22' 58'' K
Danacık mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1895 📖 : Nırna
■ Koord: 38° 32' 0'' D, 41° 23' 35'' K
Harman köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1928 📖 : Xorunk
E474 📖 : Xorni / Xoronk [ Ermenice "çukur/çukurlar" ]
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi.
■ Tarihçi Xorenli Movses’in (y. 410-490) vatanı olan ünlü Xorni köyüdür. 19. yy sonunda 160 Ermeni ve az miktarda Kürt nüfusu vardı. SN
■ Koord: 38° 46' 41'' D, 41° 23' 43'' K
Gelereş mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1895 📖 : Gelereş/Geliyereş [ Kürtçe "kara boğaz" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 33' 41'' D, 41° 23' 43'' K
İnardı köy - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
1917h 📖 : Heyting
E1878b 📖 : Hétink/Hitenk [ Ermenice ]
■ Koord: 38° 31' 49'' D, 41° 23' 35'' K
Kutlugün köy - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
1928 📖 : Bayraman [ Kürtçe beyreman "Bayramlar (öz.)" ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 39° 2' 59'' D, 41° 23' 59'' K
Beşparmak köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Gemig
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 55' 59'' D, 41° 23' 59'' K
Suvaran köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1916h 📖 : Kasor
E1900~a 📖 : Kartsor [ Ermenice "taşlı dere" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 46' 11'' D, 41° 24' 3'' K
Balcılar köy - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1878b 📖 : Ağpi/Ağpik [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 34' 17'' D, 41° 24' 5'' K
Güvendik mezra - Muş Merkez - Muş
1917h 📖 : Hozvank
E1878b 📖 : Xozozvank/Xodzodzvank [ Ermenice "Xodz (köyü) manastırı" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kafkas göçmeni (Oset) yerleşimi
■ Sasun ile Kavar (Geliyeguzan) vadisi arasındaki başlıca dağ geçidi yakınındaki Asdvadzadzin (Meryemana) manastırı 19. yy sonunda henüz ayakta olup köy kilisesi olarak kullanılmaktaydı. SN
■ Koord: 38° 30' 41'' D, 41° 24' 16'' K
Soğukpınar mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1878b 📖 : Tıxik/Tırxik [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 33' 17'' D, 41° 24' 29'' K
Yeroluk mahalle (Konukbekler bağ) - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Palas
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 51' 19'' D, 41° 24' 31'' K
Nadaslık köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Hergift
1902hk 📖 : Herküft
E680 📖 : Ayrgerd [ Ermenice "in-hisar" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan) yerleşimi
■ 1932 yılına ait bir belgeye göre; Redki aşiretinden Hüseyin oğlu Emir, İsmail oğlu Emir, eski takvime göre 336 yılında Rewan'dan Iğdır'a, oradan ise 1932 yılında aileleri ile birlikte Muş Ahino köyüne göç ederler. Daha sonra oradan Hêrget'e (Nadaslık) göç ederler. Belgede 1932 yazar ancak, Emç ailesi bireyleri, ailenin 1920'de Muş'a göç ettiğini belirtir. Emiroğlu ailesi daha sonra Iğdır'a geri döner, 1954 yılında akrabaları tarafından tekrar Hêrget'e getirilirler. Mar(d)astan
■ Koord: 38° 52' 51'' D, 41° 24' 33'' K
Ekindüzü köy - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1878b 1917h 📖 📖 : Şuşnamerk [ Ermenice şuşnamark "zambakçayırı" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Şadax adı verilen vadinin başlıca köyüdür. Köyün hemen doğusunda bulunan Şuşan veya Susan Kalesi 10. yy’dan itibaren kaydedilmiştir. 19. yy’da köyün yakınında Aziz Sahak’ın babasının reliklerini barındıran Surp Atanakines Manastırı bulunmaktaydı. SN
■ Koord: 38° 36' 43'' D, 41° 24' 38'' K
Gökçeli mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1878b 📖 : Keğaşen [ Ermenice "köy yeri" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 37' 13'' D, 41° 24' 41'' K
Bahçe köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1916h 📖 : Bağçe
■ 1900 yılında bölgeye gelen Çeçenler ve Avarlar yaşamaktadır. Fakat artan nüfus sebebiyle bazı aileler Malazgirt'te aynı isim de bir köy daha kurmuştur. Mustafa
■ Koord: 38° 58' 28'' D, 41° 24' 43'' K
Karlıdere köy - Muş Merkez (Kızılağaç bucağı) - Muş
1917h 📖 : Pîtar
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 43' 55'' D, 41° 24' 56'' K
Bozbulut köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Kömüs
E1902 📖 : Komk akk. Komıs [ Ermenice "ağıllar" ]
1902hk 📖 : Goms
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan) yerleşimi
■ 19. yy sonunda 50 hane Ermeni nüfusu, Surp Stepannos kilisesi ve 1870’te inşa edilmiş taş mektebi vardı. SN
■ Koord: 38° 51' 0'' D, 41° 25' 59'' K
Erencik köy - Muş Merkez (Yaygın bucağı) - Muş
1928 📖 : Alaaddin
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 54' 25'' D, 41° 26' 12'' K
Güzeltepe köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Acmanuk
E1902 📖 : Açmanug [ Ermenice ]
■ Koord: 38° 46' 24'' D, 41° 26' 22'' K
Ağıllı köy - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1878b 1917h 📖 📖 : Dapik/Dapek [ Ermenice dapig "düzce" ]
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Köyün kuzeyindeki dağda Susants veya Zozgants adlı kale harabesi bulunmaktaydı. Kürtçe Dera Soradari adı verilen manastır harabesi bunun yakınındaydı. SN
■ Koord: 38° 36' 4'' D, 41° 26' 27'' K
Çatbaşı köy - Muş Merkez - Muş
E1902 1928 📖 📖 : Meğakom [ Ermenice "Meğr (Karasu ırmağı) ağılı" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Meğrakom `arı komu` demektir. Ancak burada kastedilen, Meğraked (`Bal deresi`) adı verilen Karasu ırmağı olmalıdır. SN
■ Koord: 38° 48' 30'' D, 41° 26' 46'' K
İrsank mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1878b 📖 : Yeritsank/İritsank [ Ermenice "hocalar" ]
■ Koord: 38° 36' 7'' D, 41° 26' 50'' K
Sudurağı köy - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
1928 📖 : Bezan
■ Eski Ermenice kaynaklarda `Aştişat (şimdi Yücetepe) yakınında` diye tarif edilen Pesdavan Բեստավան kasabası olabilir. SN
■ Koord: 39° 2' 59'' D, 41° 27' 0'' K
Yücetepe köy - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
1928 📖 : Derik [ Kürtçe dêrik "kilise" ]
E390 📖 : Aşdişad Աշտիշատ [ Ermenice "adak kenti" ]
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan) yerleşimi
■ Hıristiyanlık öncesi dönemde önemli bir dini merkez olan Aştişat kenti, 5. yy’da Ermeni kilisesinin kurucuları Aziz Krikor ve Sahak’ın makamı oldu. İrani bir dilden alıntı olan Ermenice haşd sözcüğü `ant, adak` anlamındadır. Sahak türbesinin cılız kalıntıları henüz ayaktadır. SN
■ Koord: 38° 58' 23'' D, 41° 27' 2'' K
Yeşilova belediye - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
1968 📖 : Yağcılar
E1912 📖 : Avran [ Kürtçe awran ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kafkas göçmeni yerleşimi
■ Büyük sürgün sonrası gelen Avar kabilesine mensup Kafkas Muhacirleri yaşamaktadır. Mustafa
■ İspir ve Şavşatlı Türkler çoğunluğu oluşturuyordu. 80'li yıllarda hem bunların hem de Çerkeslerin çoğu köyü terk etti. Bugün yarısından çoğu Kürttür. metonio
■ Koord: 38° 55' 47'' D, 41° 27' 6'' K
Kıyık köy - Muş Merkez - Muş
E1902 📖 : Xaşxaltağ
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan) yerleşimi
■ Koord: 38° 50' 7'' D, 41° 27' 27'' K
Tüten köy - Muş Merkez - Muş
1916h 📖 : Xarabekeşiş [ Kürtçe xirbe keşîş "keşişören" ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 39° 1' 19'' D, 41° 27' 27'' K
Kumluca köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Kışlakom
E1902 📖 : Xışlakom
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 48' 2'' D, 41° 27' 41'' K
İncesu mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
E1878b 1917h 📖 📖 : Kop [ Ermenice "çukur" ]
■ Koord: 38° 35' 47'' D, 41° 28' 13'' K
Ekinci mezra - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
Eski adı: Zeynek [ Kürtçe ]
■ Koord: 38° 36' 55'' D, 41° 28' 36'' K
Ağaçlık köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Karni
E1912 📖 : Karnen [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 44' 40'' D, 41° 29' 1'' K
Bağlar köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Çıriş [ Ermenice çrvej? "subasan" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Koord: 38° 46' 0'' D, 41° 29' 19'' K
Muş il - Muş Merkez - Muş
E680 📖 : Muş
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi.
■ 7. yüzyıldan itibaren kaydedilmiş olan Erm Muş adının anlamı ve kökeni belirsizdir. Taron/Daron diyarına egemen olan Mamikonyan sülalesinin başkenti idi. 1909 yılında kent nüfusunun <3>6 kadarı ve kentteki 800 dükkanın 500 kadarı Ermeni idi. S. Avedaranots, S. K. Lusavoriç, S. Giragos, S. Harutyun, S. Marine, S. Sarkis, S. Stepanos ve S. Pırgiç kiliseleri ve ayrıca bir Protestan kilisesi mevcuttu. SN
■ Rus general Mayewski, Muş şehir merkezinde 1700 Türk, 1200 Ermeni ve 500 Kürt evi olduğunu yazar. Esnaf çoğunluğu Ermenilerdedir ve Kürtler genellikle Kale mahallesinin yakınlarında yaşarlar. metonio
■ Koord: 38° 44' 6'' D, 41° 29' 21'' K
Ilıca köy - Muş Merkez (Geliguzan bucağı) - Muş
1928 📖 : Abıgerm [ Türkçe "ılısu" ]
E1878b 📖 : Germav/Avgerm [ Kürtçe "ılısu" ]
■ Koord: 38° 35' 21'' D, 41° 29' 32'' K
Karaköprü köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Xoper
E1902 📖 : Xoper [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Kürt Redkan aşireti ile Kurdki aşiretleri yaşar. Mar(d)astan
■ Koord: 38° 47' 48'' D, 41° 29' 53'' K
Dilimli köy - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
1928 📖 : Salorik
E1902 📖 : Salorig [ Ermenice "ericek, erikli" ]
■ Koord: 39° 0' 0'' D, 41° 30' 0'' K
Muş idari birim - Muş Merkez - Muş
E630 📖 : Daron [Taron] Տարոն
Y17 Y553 📖 📖 : Tarônitês / Taraunitês [ Yunanca "Taron ülkesi" ]
■ Muş ovası ile Korkut ve Hasköy ilçelerini kapsayan alan Taron adıyla uzun süre bağımsız veya özerk bir Ermeni beyliği idi. 8. yy’a dek Mamigonyan, daha sonra Pakraduni sülalesine ait olan ülke 967 yılında Bizans hakimiyetine geçti. Taron beyleri soyundan gelen Taronites ailesi Bizans’ta 13. yy’a dek önemli mevkilerde bulunmuş ve Arnavutluk’ta Dyrrachium/Dürrës kentine hakim olmuşlardır. SN
■ Muş'un şehirlisi Müslümanların çoğunluğu tıpkı Adilcevaz, Ahlat, Erciş, Bitlis, Van, Malazgirt ve Hınıs kasabalarındakiler gibi Sünni-Hanefi olup Türk kökenliydi. Kale çevresindeki evlerde ise yerli Kürtler bulunmaktaydı. Bugün yerel Türk sülalelerin merkezdeki payı iç ve dış göçler neticesinde Kürtler lehine azalmış olup şehir merkezinin nispi çoğunluğunu Kürtler oluşturmaktadır. Kürtler ve Türkler dışında Arap, Çeçen, Poşa ve hatta bazı Ermeni aileler de yaşıyor. Bir de ne hikmetse son yıllarda Batman ve Diyarbakır'dan çok göç almış. metonio
■ Koord: 38° 45' 26'' D, 41° 30' 2'' K
Sunay mahalle - Muş Merkez - Muş
Kafkas göçmeni yerleşimi
■ İl merkezine bağlı mahallenin nüfusu Kafkasya kökenli Çeçen, Avar, Asetin/Oset ve İnguşlardan oluşur. SN
■ Koord: 38° 44' 44'' D, 41° 30' 5'' K
Mercimekkale köy - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
1928 📖 : Sıkavi
1902hk 📖 : Ts'xavi
E1902 📖 : Dzığov / Dzıxavu Ծխավու [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Ahıska Türkü/Kürt-Sünni yerleşimi
■ 4. ila 9. yüzyıllar arasında Muş ovasına hakim olan Mamigonyan hanedanının dede mülkü ve türbelerinin bulunduğu kale idi. SN
■ Koord: 38° 56' 14'' D, 41° 30' 16'' K
Akpınar köy - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
E1902 📖 : Akpınar
■ 20. yy başında Kafkas göçmeni (Çeçen) yerleşimi. Şimdi Kafkas göçmeni yerleşimi
■ Akpar adıyla kuruldu. 1900 yılında Dağıstan'dan Muş'a gelen Lezgiler, Çeçenler, Avarlar yaşamaktadır. Mustafa
■ Koord: 39° 1' 36'' D, 41° 30' 32'' K
Soğucak köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Mongok
E1902 📖 : Mogunk/Mogdun [ Ermenice "mecusiler/mecusi evi" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Erm «mog» `Mecusi, Zerdüşt rahibi`, «mogdun» `Mecusiler evi`, «mogunk» `Mecusiler` demektir. Bu köyün 2 km güneyindeki kalıntılar Ortaçağ tarihlerinde zikredilen Tıragadar veya Vişabakağak kenti harabeleri olabilir. SN
■ Koord: 38° 43' 36'' D, 41° 30' 43'' K
Şenoba köy - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
1928 📖 : Giravi
1902hk 📖 : Kiravi
E680 E1902 📖 📖 : Kireh Գիրեհ
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan) yerleşimi
■ 10. yy’da Kireh köyünün hemen kuzeyinde, nehir kıyısında Madnavank’ manastırı bulunmaktaydı. Halen izi olup olmadığı tespit edilemedi. SN
■ Ermeniler tarafından kullanılan köy kurtuluş savaşından sonra müslümanların yerleşimine açılmış köy. Halkı hepsi dışarıdan gelmişler bir kısmı Elazığ bir kısmı ağrıda Kars'tan Trabzon'dan Bayburt'tan ve muş merkezden gelen ailelerde Varköy'ün şimdiki ismi devlet tarafından yeri ova olduğu için Şenova olarak değiştirilmiş
■ Qıravi (Şenoba) köyünde Kürt Redkan aşireti yaşar. Mar(d)astan
■ Koord: 38° 53' 21'' D, 41° 31' 1'' K
Sütlüce köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Sapne
E1902 📖 : Dzapni [ Ermenice ]
■ Koord: 38° 45' 41'' D, 41° 31' 2'' K
Yeşilce köy - Muş Merkez - Muş
E1902 1928 📖 📖 : Arınçavank [ Ermenice "Arinç (?) manastırı" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ 1880 yıllarında 220 Ermeni, 24 Rum ve 23 Kürt nüfus kaydedilmiştir. SN
■ Bu köy de Çöğürlü gibi Çeçen çoğunlukluydu. Günümüzde nispi çoğunluğu Kürttür. metonio
■ Koord: 38° 45' 24'' D, 41° 31' 10'' K
Mercimekkale mevki - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
E390 E680 📖 📖 : Oğagan Օղական [ Ermenice ]
■ Köye adını veren Mercimekkale (Oğagan) kalesi 2,5 km kuzeydoğuda bir höyük üzerindedir. ■ 20. yy başında 300 nüfuslu bir Ermeni köyü idi. 5. yy din büyüklerinden Gatoğigos Sahag Bartev’in mezarı bu köyde idi. SN
■ Koord: 38° 57' 33'' D, 41° 31' 22'' K
Kıyıbaşı köy - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
1928 📖 : Arincik
E1902 📖 : Arınçig [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Köy de Çeçenler ve İnguşlar yaşamaktadır. Mustafa
■ Koord: 38° 58' 58'' D, 41° 31' 32'' K
Çöğürlü köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Arinç
E680 📖 : Arinc / Arinç [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni/Kafkas göçmeni (Çeçen) yerleşimi.
■ Eski Ermeni coğrafyasında yaklaşık 40 yerde örneği görülen Arinç yer adının anlamı muğlaktır. 10. yy’da yazan tarihçi Hovhan Mamigonyan, sözcüğün anlamını açıklamak için (inandırıcı olmayan) bir efsaneye başvurur. SN
■ Eski bir Ermeni yerleşimi olan Çöğürlü ya da eski adıyla Arınç köyüne 1900 yılında Çeçenler iskan edildi. Daha sonraları Çerkesler de köye yerleşti. Mustafa
■ Koord: 38° 45' 10'' D, 41° 31' 46'' K
Muratgören köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Suluk
E680 📖 : Sılug Սլուկ [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Kısmen Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Koord: 38° 51' 0'' D, 41° 31' 59'' K
Dumlusu köy - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
1902hk 📖 : Sarkisyan [ Ermenice "Sarkisgiller (öz.)" ]
1556b 📖 : Sarkisan [ Kürtçe "Sarkisler (öz.)" ]
■ Koord: 39° 1' 0'' D, 41° 31' 59'' K
Serinova belediye - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
1916h 📖 : Artît
1902hk 📖 : Erteft | Deyrük
E680 📖 : Artert [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni/Kafkas göçmeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan) yerleşimi
■ Ermeni yerleşimi olan eski Artert veya Erteft köyü 7 km kuzeydoğuda ve tepede idi. Deyrük (`kilisecik`) mevkiine 19. yy sonunda Çeçen ve Karapapaklar iskan edilmiş, Cumhuriyet döneminde büyüyen kasaba iç göç sonucu Kürtleşmiştir. SN
■ Koord: 38° 55' 59'' D, 41° 31' 59'' K
Donatım köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Tirkavank
E1900~a 📖 : Tırkevank [ Ermenice "? manastırı" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ 20. yy başında 850 Ermeni nüfusu ve Surp Toros kilisesi vardı. SN
■ Koord: 38° 43' 14'' D, 41° 32' 6'' K
Taşoluk köy - Muş Merkez (Mercimekkale bucağı) - Muş
E1902 1928 📖 📖 : Ağçan/Akçan
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Karapapak/Terekeme/Kürt-Sünni yerleşimi
■ 1912’de 1522 Ermeni nüfusu ve Meryemana kilisesi vardı. (VanV). SN
■ Kürtler sonradan köye yerleşti. Kürtlerin çoğu Muşlu bile değil, Ağrılıdır. Mustafa
■ Koord: 38° 52' 59'' D, 41° 32' 59'' K
Kepenek köy - Muş Merkez - Muş
1865h 1917h 📖 📖 : Arak / Arek
E680 📖 : Arağ / Arağs [ Ermenice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Muş ile Sason arasındaki bağlantıyı sağlayan ve Erm Arğitsor (`Arağ deresi`) adı verilen vadinin kuzey girişinde stratejik önemi olan bir köydür. 9. yy’dan önce inşa edilen ünlü Arakelots (`Havariler`) manastırı bu köyün 3 km güneybatısında yer alır. SN
■ Koord: 38° 42' 27'' D, 41° 33' 2'' K
Derecik köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Havadrik [ Ermenice ]
E1912 📖 : Havadorig
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Müslüman Arap (Bıdri) yerleşimi
■ Koord: 38° 41' 3'' D, 41° 33' 15'' K
Üçdere köy - Muş Merkez - Muş
1928 📖 : Oğonk
E1912 📖 : Hoğunk [ Ermenice "topraklar" ]
E1900~a 📖 : Oğunk
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Redkan) yerleşimi
■ 20. yy başında 620 dolayında Ermeni nüfusu ve Surp Sarkis kilisesi vardı. SN
■ Koord: 38° 45' 54'' D, 41° 33' 39'' K


 
Copyright 2010-2020 Sevan NİŞANYAN. Alıntılarda kaynak gösterilmesi rica olunur.