haritada ara :   km  
Akyaka'da 29 yerleşim bulundu.
sırala 
Kürekdere köy - Akyaka (Başgedikler bucağı) - Kars
E1880 📖 : Kurakdere [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Kısmen Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Koord: 40° 43' 9'' D, 43° 29' 51'' K
Duraklı köy - Akyaka (Başgedikler bucağı) - Kars
E1880 1928 📖 📖 : Paldırvan
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Karapapak/Terekeme/Azeri yerleşimi
■ Nüfusu Karapapak Türkleri, Azeri ve Kürdlerden oluşmaktadır. [Emre] SN
■ Koord: 40° 43' 47'' D, 43° 30' 34'' K
Geçit köy - Akyaka - Kars
R1889 📖 : Geçit
■ 20. yy başında Karapapak/Terekeme yerleşimi. Kısmen Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Koord: 40° 46' 31'' D, 43° 31' 11'' K
İncedere köy - Akyaka (Başgedikler bucağı) - Kars
E1880 📖 : İncedere [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Türk yerleşimi. Kısmen Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Koord: 40° 42' 48'' D, 43° 31' 32'' K
Şahnalar köy - Akyaka - Kars
R1889 📖 : Spasovka [ Rusça ]
E1880 📖 : Şahnalar [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Rus yerleşimi. Şimdi Azeri yerleşimi
■ Dukhobor mezhebinden Rus köyü idi. (Ukrayna, Gürcistan ve Azerbaycan’da Spasovka adlı Dukhobor köyleri vardır). 1899’da Dukhobor’lar ayrıldı, Ortodoks Ruslar yerleşti. Adı Odintsovo oldu. SN
■ Akyaka ilçesinin Arslanhane, Büyük Pirveli, Esenyayla, İbiş, Kalkankale, Kayadöven, Küçük Aküzüm ve Şahnalar köylerinde Şiî (Caferî) mezhebinden olan Azerîler yaşamaktadır. zdm
■ Koord: 40° 44' 10'' D, 43° 32' 52'' K
Camuşlu köy - Akyaka - Kars
E1880 📖 : Camuşlu [ Türkçe ]
■ 20. yy başında kaydedilmemiş/boş yerleşimi. Şimdi Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Camuşlu Köyü 1927'ye kadar yerleşim yeri değildir. Şahnalar köyü arazisidir. Köyden geçen Kars çayının Çamuşboğan mevkiinden adını alır. Eski tapu kayıtlarında adı yoktur. Karapapak Deli Ali kardeşi İdris ve İlyas'ın çocukları oturur.1940 da mezra daha sonra köy statüsü almıştır. Köyde herhangi bir eski bina yoktur. Hala Karapapak köyüdür. Şahnalar Azeri Köyüdür. (Mehmet Gıyas notu). SN
■ Koord: 40° 44' 47'' D, 43° 33' 1'' K
Karahan köy - Akyaka - Kars
R1889 📖 : Terpeniye [ Rusça "sabır" ]
E1880 📖 : Karahan [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Rus (Dukhobor) yerleşimi. Kısmen Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Ukrayna’da Dukhobor köyü Terpeniye adından. SN
■ Koord: 40° 47' 1'' D, 43° 34' 3'' K
Sulakbahçe köy - Akyaka - Kars
1928 📖 : Dîlan [ Kürtçe "şenlik" ]
■ 20. yy başında Karapapak/Terekeme yerleşimi. Kısmen Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Koord: 40° 48' 55'' D, 43° 35' 26'' K
Yerlikavak köy - Akyaka - Kars
E1880 1928 📖 📖 : Seydi [ Türkçe "öz." ]
■ 20. yy başında Ermeni/Rus yerleşimi. Karapapak/Terekeme/Kafkas göçmeni yerleşimi
■ Köyün doğu yakasını oluşturan Yeni Mahalle (Nova Mahala) Rus yerleşimi olarak kurulmuştur. Günümüzde nüfus Gürcistan’dan gelen Karapapaklar ile Dağıstan’dan gelen Lezgiler’den meydana gelir. SN
■ Karapapak/Kürd/Türkmen (Alevi) yerleşimi. Mar(d)astan
■ Rus yapımı etnik haritada buralarda bir yerde Ermeni bölge belirtilmiş, bu köy olsa gerek. xyz
■ Koord: 40° 49' 36'' D, 43° 36' 1'' K
Üçpınar köy - Akyaka - Kars
E1880 1928 📖 📖 : Mokyats/Möküz
■ 20. yy başında Karapapak/Terekeme yerleşimi. Kısmen Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ 1828’e dek Ermeni köyü iken daha sonra Karapapaklar iskân edilmiştir. SN
■ Koord: 40° 46' 49'' D, 43° 36' 46'' K
İbiş köy - Akyaka - Kars
E1880 📖 : İbiş Kalesi [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Karapapak/Terekeme yerleşimi. Şimdi Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ İbiş köyünün asıl yerleşim yeri Ermenistan’ın Amasia ilçesinde (eski adı Akbaba bölgesi) metruk haldedir. Sınırların belirlenmesinden sonra köy halkı 8-10 km mesafede olan Türkiye tarafındaki yaylalarına göç etmiş ve eski köy adını burada kullanmışlardır. SN
■ Koord: 40° 57' 46'' D, 43° 36' 51'' K
Cebeci köy - Akyaka - Kars
E1880 📖 : Cevants
■ Kısmen Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Koord: 40° 51' 40'' D, 43° 37' 12'' K
Akyaka ilçe - Akyaka - Kars
E1880 1928 📖 📖 : Kızılçaxçax/Kızılçakçak [ Türkçe ]
1930h : Şüregel (idari bölge)
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Karapapak/Terekeme/Azeri yerleşimi
■ Daha önce Çetindurak (Baş Şüregel) kasabasında olan Şüregel kaza merkezi Cumhuriyetten sonra şimdi ilçe merkezi olan Kızılçakçak köyüne taşındı. SN
■ Karapapaklar, Azeriler ve Yerlilerin yoğun olarak yaşadığı bir bölgedir. Kürt nüfusu çok azdır
■ Akyaka ilçesinde Kürt veya "Yerli" zümreden Türk yoktur. Türkiyedeki 60-61 bin Akyaka'lının üçte ikisi Karapapak, üçte biri Şii Azeridir. metonio
■ Koord: 40° 44' 25'' D, 43° 37' 26'' K
Kayadöven köy - Akyaka - Kars
1928 📖 : Bezirgân [ Türkçe bezirhane "yağhane" ]
E1880 📖 : Garç
Azeri yerleşimi
■ Sınırın hemen karşısında kalan Bezirhane köyünün adının 1921’den sonra benimsendiği anlaşılıyor. Bezirgân yanlıştır. SN
■ Koord: 40° 56' 33'' D, 43° 37' 29'' K
Hacıpiri köy - Akyaka - Kars
E1880 📖 : Ağperi [ Ermenice "çeşmeli" ]
Azeri yerleşimi
■ Koord: 40° 48' 30'' D, 43° 38' 3'' K
Kayaköprü köy - Akyaka - Kars
E653 E1880 📖 📖 : Argina [ Ermenice arekni ]
■ Kısmen Azeri yerleşimi
■ 10. ve 11. yüzyıllarda Bagratuni kralları zamanında Ermenilerin ruhani reisi olan gatoğigoslar burada otururdu. Kabirleri burada idi. (Urfalı Mateos §21). Köyde çok sayıda kilise kalıntısı ve Ruslardan kalan tarihi değirmen bulunmaktadır. SN
■ Yerli nüfusun yoğunluğundan dolayı yöre halkı "Yerli Ergine" ismiyle tanır. . [Emre] SN
■ Koord: 40° 43' 3'' D, 43° 38' 5'' K
Demirkent köy - Akyaka - Kars
1946 📖 : Yeni Ergine
1928 📖 : Rus Ergine [ Ermenice arekni ]
■ 20. yy başında Rus yerleşimi. Şimdi Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Tarihi Ergine köyü yakınına 19. yy sonlarında kurulmuş Rus yerleşimi idi. SN
■ Koord: 40° 43' 19'' D, 43° 38' 30'' K
Boyuntaş köy - Akyaka - Kars
1946 📖 : Dalavar
E1880 1928 📖 📖 : Talaver [ Ermenice tarvar? "yokuş aşağı" ]
■ 20. yy başında Karapapak/Terekeme yerleşimi. Kısmen Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Karapapak/Kürd/Türkmen (Alevi) yerleşimi. Mar(d)astan
■ Koord: 40° 51' 11'' D, 43° 38' 45'' K
Akbulak köy - Akyaka - Kars
E1880 📖 : Akbulak [ Türkçe ]
Azeri yerleşimi
■ Koord: 40° 49' 36'' D, 43° 39' 21'' K
Büyükpirveli köy - Akyaka - Kars
1928 📖 : Eski Pirveli
E1880 📖 : Pirveli [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Kısmen Azeri yerleşimi
■ Koord: 40° 41' 18'' D, 43° 39' 24'' K
Küçükdurduran köy - Akyaka - Kars
1928 📖 : Kç. Kımılı
E1880 📖 : Kç. Hamidli [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Karapapak/Terekeme yerleşimi. Şimdi Azeri yerleşimi
■ Koord: 40° 47' 31'' D, 43° 39' 24'' K
Yenikızıltaş yayla - Akyaka - Kars
1982rh : Yeni Kızıltaş [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Karapapak/Terekeme yerleşimi. Şimdi Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Eski Kızıltaş köyü Ermenistan sınırları içerisindedir.1921 sonrası Kızıltaş köylüleri köylerini terk ederek sınırın Türkiye tarafında kalan yaylalarına yerleşmiş, yeni yerleşime de eski köy adı verilmiştir. SN
■ Koord: 40° 56' 5'' D, 43° 39' 41'' K
Süngüderesi köy - Akyaka - Kars
1982rh : Süngüderesi [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Karapapak/Terekeme yerleşimi. Karapapak/Terekeme/Azeri yerleşimi
■ Koord: 40° 52' 33'' D, 43° 40' 8'' K
Esenyayla köy - Akyaka - Kars
E1880 1928 📖 📖 : Uzunkilise [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Azeri yerleşimi
■ Vartanlı bölgesinden gelen Azerbaycan Türkleri köy nüfusunun tamamını oluşturmaktadır. [Emre] SN
■ Koord: 40° 44' 25'' D, 43° 40' 21'' K
Küçükaküzüm köy - Akyaka - Kars
1928 📖 : Kç. Aküzüm
R1889 📖 : Ermeni Aküzüm [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Azeri yerleşimi
■ Koord: 40° 39' 39'' D, 43° 40' 26'' K
Büyükdurduran köy - Akyaka - Kars
1928 📖 : By. Kımılı
E1880 📖 : By. Hamidli [ Türkçe ]
■ 20. yy başında Karapapak/Terekeme yerleşimi. Şimdi Azeri yerleşimi
■ Koord: 40° 47' 53'' D, 43° 40' 35'' K
Aslanhane köy - Akyaka - Kars
hl 📖 : Addanğana
E1880 📖 : Asteğani/Astaxane
■ 20. yy başında Azeri yerleşimi. Kısmen Azeri yerleşimi
■ Eski köy kısmen Arpaçay baraj gölü altında kalmıştır. SN
■ Koord: 40° 38' 14'' D, 43° 41' 52'' K
Kalkankale köy - Akyaka - Kars
E1880 📖 : Tiknis Kalesi
E914y 📖 : Tiknis Տիգնիս
Azeri yerleşimi
■ Türkiye’deki en görkemli kalelerden olan Tiknis kalesi I. Smpad Pakraduni (890-914) döneminde inşa edildi. 20. yy başında hemen hemen sağlam iken halen bir taş yığını halindedir. SN
■ Koord: 40° 42' 55'' D, 43° 43' 24'' K
Çetindurak köy - Akyaka - Kars
R1889 1928 📖 📖 : Baş Şüregel
E892y E1902 📖 📖 : Şirakavan Շիրակավան [ Ermenice "Şirak (ili) şehri" ]
E653 📖 : Yerazkavors Երազգավորս [ Ermenice ]
1514 📖 : Şüregel (idari bölge) [ Türkçe "Şirak eli?" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Azeri/Karapapak/Terekeme yerleşimi
■ Ani kentinin inşasından önce, 890-928 yıllarında Şirak ilinin ve Pakraduni/Bagratlı hanedanının başkenti olan Şirakavan (daha eski adı Yerazgavors) kentidir. Ünlü matematikçi ve doğa bilimci Anania Şirakatsi’nin buradadoğduğu sanılır. 892’de inşa edilen Amenapırgiç katedrali 1950’lere dek metruk fakat ayakta iken şimdi tek duvarı kalmıştır. Sınırın karşı yanındaki iki köye 1921’den sonra Şirakavan ve Yerazkavors adları verilmiştir. ■ Osmanlı devrinde Şüregel nahiyesi merkezi idi. Arpaçay-Akyaka-Ani ve Gümrü bölgelerini kapsayan Şirak ili Ermeni tarihçilerince 4. yy’dan itibaren anılır. SN
■ Koord: 40° 41' 34'' D, 43° 44' 8'' K


 
Copyright 2010-2020 Sevan NİŞANYAN. Alıntılarda kaynak gösterilmesi rica olunur.