haritada ara :   km  
Şanlıurfa'da 13 ilçe bulundu.
sırala 
Halfeti ilçe - Halfeti - Şanlıurfa
1917h 📖 : Xalfeti [ Arapça xalîfetî "halifeli" ]
Sünni Türk yerleşimi
■ Tarihi kasabanın büyük bölümü baraj gölü altında kalmıştır. Eski Karaotlak ve Yeşilören köyleri mevkiinde yeni ilçe merkezi inşa edilmektedir. SN
■ Türkiyedeki Halfetililerin kabaca yarısı Kürt, yarısı Türktür. Ancak iç ve dış göçler neticesinde bugün ilçe nüfusunun %60 civarı Kürtlerden oluşuyor. Türkmen köylerinin büyük çoğunluğu Antep'e ve Adana'ya göç etti. metonio
■ Koord: 37° 14' 45'' D, 37° 52' 4'' K
Birecik ilçe - Birecik - Şanlıurfa
1665 📖 : Birecik
A870 📖 : Bîra
Y535 📖 : Birtha [ Süryanice birthâ "kale, saray" ]
Kürt-Sünni/Türkmen yerleşimi
■ Arapça ve erken Türkçe kaynaklarda Bîre/Bîrâ kullanılır. İlçe nüfusu halen yaklaşık yarı yarıya Kürt ve Türkmendir. SN
■ Çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu ilçe merkezinde önemli Türk azınlık da bulunmaktadır.
■ Birecik merkez yarısı Türkmen, yüzde 30-35 civarında Kürt kalanlar ise Araptır. Kesin bilgidir fakat bu oran kırsalda köy köy değişir. Birecikteki veya İstanbul daki çoğu Birecikli Türkmen de kebap salonu işletir Melih BARAZ
■ asil yerlisi ermenidir eski yapilari duruyor, eskiden kiliseleri varidi ulu camisi eskiden kizilca kilisesiydi Berazi
■ Koord: 37° 1' 40'' D, 37° 58' 37'' K
Suruç ilçe - Suruç - Şanlıurfa
A892 📖 : Serûc
S300~ 📖 : Batnân ܒܛܢܢ
Y180 Y535 📖 📖 : Bátnai akk. Batnas
As-859 📖 : Serûg (idari bölge)
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Serûg ülke adı Asur kralı Asurnasirpal (MÖ 884-859) yazıtında ve Tevrat’ın Tekvin kitabı II.20 vd. zikredilir. Özgün isim muhtemelen Aramicedir. Antik kaynaklarda anılan Bátnai adının Aramice/Süryanice `su çatı` anlamına geldiği belirtilir. Kentin Yunanlılarca kolonize edildiği, Trajanus’un bu mevkide İranlıları yendiği (Dio Cassius), şehirde büyük pazar kurulduğu (Amm. Marcell.), Jüstinyen’in kenti imar ettiği (Prokop.) kaydedilmiştir. Arap egemenliği döneminde Serug/Seruc adı öne geçer. SN
■ Suruç kasabasının yerlisi olan aileler Türkmendir, lakin bugün kasaba Kürt nüfusun lehine büyümüş olup büyük çoğunluğu Kürtlerden oluşmaktadır, Suruç'un içinden olan aileler de genellikle Urfa dışında yaşamaktadır. Cerdo-Ağırtaş, Kızılkuyu-Taşlıkuyu, Köseveli, Meliksekiren-Uysallı, Mirhan-Yağışlı, Tilharman-Harmanalan, Ürgütlü-Örgütlü, Zıbışker-Yanaloba gibi köyler kısmen veya tamamen Türkmen kökenli nüfustan oluşuyor. Bahsi geçen yerler dışındaki bütün nüfus Dına, Şeddadi, Alaaddin, Pijan gibi aşiretlere mensup Kürtlerden oluşuyor, hatta bugün kasabadaki Kürtlerin çoğu Dına aşiretinden. Urfa'da Arap ve Zaza nüfusun neredeyse hiç olmadığı ilçelerden biridir. metonio
■ Koord: 36° 58' 32'' D, 38° 25' 25'' K
Bozova ilçe - Bozova (Baziki bucağı) - Şanlıurfa
1928 📖 : Hüvek
A 📖 : Tell Huwek [ Arapça ]
1915h 📖 : Yaylak (idari bölge)
1530t 📖 : Baziki / Bozâbad (idari bölge) [ Kürtçe Bazik/Bozik "doğanca (aş.)" ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Gerek Bozabad/Bozova, gerek Yaylak idari birim adıdır. Daha önce Baziki köyünde (bugünkü Yaylak beldesi) bulunan kaza merkezi 1930’da Hüvek kasabasına taşındı. Burası da bir süre Yaylak adıyla anıldı ise de, karışıklığa yer vermemek için 1942’de Bozova adı benimsendi. SN
■ Koord: 37° 21' 46'' D, 38° 31' 31'' K
Karaköprü ilçe - Karaköprü - Şanlıurfa
1522t 📖 : Karaköprü
■ Urfa kentinin kuzeybatı varoşu olan Karaköprü beldesi 2012 yılında ilçe oldu. SN
■ İlçe halkının yerlisi Türkmen'dir. Başka ilçe ve illerden taşınan vatandaşlarda vardır. Kemal Yıldırım
■ Koord: 37° 12' 5'' D, 38° 47' 38'' K
Haliliye ilçe - Haliliye - Şanlıurfa
Eski adı: -
■ 2012 yılında Urfa merkez ilçesinin bölündüğü üç yapay ilçeden biri olan Haliliye, adını şehir merkezindeki Halilürrahman külliyesinden alır. Halil adı, Urfa’da yaşadığı rivayet edilen İbrahim peygamberin lakabıdır. SN
■ Şanlıurfa il merkezinin bir parçası olan Haliliye ilçesi yerli diye tabir edilen ve İsotçu namıyla bilinen Türkmenler'in yoğun olarak ikamet ettiği bir ilçedir. Kemal Yıldırım
■ Koord: 37° 9' 20'' D, 38° 47' 47'' K
Eyyübiye ilçe - Eyyübiye - Şanlıurfa
2000 📖 : Eyüpkent
1665 📖 : Eyyübiye (mah)
Müslüman Arap yerleşimi
■ Semte adını veren Hz. Eyyüb camii ve türbesi, Hıristiyanlık döneminde ünlü olan tabip azizler Kosmas ve Damianos kilisesi yerindedir. Urfa kentinin güney kesimini kapsayan Eyyübiye ilçesi 2012’de yaratıldı. SN
■ Koord: 37° 7' 55'' D, 38° 47' 47'' K
Akçakale ilçe - Akçakale - Şanlıurfa
1928 📖 : Akçakale
1884hk 📖 : Tell el-Abyad | Akçekale [ Arapça tell abyaḍ "akhöyük" ]
Müslüman Arap yerleşimi
■ İlçe nüfusunun tümüne yakını Araptır.Ova kısmında 1980’lerden itibaren sağlanan sulama altyapısı sayesinde pamuk tarımı gelişmiştir. SN
■ Akçakale ilçesinin Suruç sınırındaki 9 köyünde tamamen veya kısmen Kürtler yaşamaktadır. Bunun dışında kalan nüfusun tamamına yakını Araptır. metonio
■ Koord: 36° 42' 39'' D, 38° 56' 50'' K
Hilvan ilçe - Hilvan - Şanlıurfa
K 📖 : Curnêreş [ Kürtçe "karayalak" ]
1928 📖 : Karacürün
1928 📖 : Hilvan (idari bölge)
Kürt-Sünni yerleşimi
■ İlçeye adını veren asıl Hilvan şimdiki Balkı köyüdür. SN
■ Hilvan ismi Kürtçe olan "Hulwan" ın değişmiş halidir. Hulwan Irak-İran arasında akan bir nehrin ve tarihi bir bölgenin ismidir. Imwastingmylife
■ Koord: 37° 35' 20'' D, 38° 57' 16'' K
Harran ilçe - Harran (Altınbaşak bucağı) - Şanlıurfa
1968 📖 : Altınbaşak
A870 📖 : Xarrân
Y17 Y535 📖 📖 : Karrhai / Kárai
As-1274 📖 : Harrânu
Müslüman Arap yerleşimi
■ Harran’daki Ay Tanrısı mabedi Babil ve Asur kaynaklarında MÖ 19. yy’dan itibaren anılır. Babil’in son hükümdar sülalesi (MÖ 7. yy) Harranlı idi. Roma çağında Kuzey Suriye!nin en önemli kenti ve MS 8. yy’da bir süre Emevi Halifeliğinin başkenti idi. Daha sonra terk edilen ören yerinde şimdiki yerleşim yakın dönemde ortaya çıkmıştır. SN
■ Koord: 36° 51' 54'' D, 39° 1' 34'' K
Siverek ilçe - Siverek - Şanlıurfa
1530t 📖 : Siverek
E1136 📖 : Sévaverag [ Ermenice "karaören" ]
Zaza-Sünni/Kürt-Sünni yerleşimi
■ Arap kaynaklarında «Harab es-suweydâ» `karacaviran` adına rastlanır. SN
■ 1927 sayımında Siverek şehir merkezinde anadiller: 13.372 Türkçe, 868 Kürtçe, 35 Arapça ve 705 Diğer (Zazaca ve azınlık olarak Ermenice). 1927 sayımında Sivereğe bağlı köylerde anadiller: 9.213 Türkçe, 10.800 Kürtçe, 1.338 Arapça ve 5.477 Diğer (Zazaca ve azınlık olarak Ermenice). Çift anadilli olan Karakeçili köylerinin büyük çoğunluğu anadil sayımında Türkçe konuştuklarını belirtmiş olsalar gerek. metonio
■ İlçe nüfusunun çoğunluğu Kürt ve Zazalar meydana getirir ve az bir kısmı Kırmanç olup, Karacadağ ile Karakeçi yörelerinde Türkmenler, ilçede çok az da Arap vardır.
■ Koord: 37° 45' 0'' D, 39° 19' 0'' K
Viranşehir ilçe - Viranşehir - Şanlıurfa
K 📖 : Wêranşar
1869s 📖 : Viranşehir
A892 📖 : Tell Mewzîn [ Arapça ]
Y451 📖 : Konstantina [ Yunanca "Konstans/Konstantin (imp.) yeri" ]
■ Kısmen Kürt-Sünni yerleşimi
■ Nüfus çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu ilçe merkezinde azınlık olarak Araplar da bulunur. SN
■ Koord: 37° 14' 7'' D, 39° 45' 47'' K
Ceylanpınar ilçe - Ceylanpınar - Şanlıurfa
K 📖 : Serêkaniyê [ Kürtçe "pınarbaşı" ]
A870 📖 : Resulayn [ Arapça Ra'sul-ˁayn "pınarbaşı" ]
Y535 📖 : Theodosiópolis [ Yunanca "Theodosius imp. kenti" ]
As-891 📖 : Rēš İna [ Süryanice "pınarbaşı" ]
■ Kısmen Kürt-Sünni yerleşimi
■ Suriye’de kalan Resulayn /Serêkaniye kentinin TC tarafındaki mahallesi iken gelişerek ayrı kasaba kimliğini kazanmıştır. İlk kez MÖ 900 dolayında Asur kralı II. Adad-Nirari yazıtında Reşîna adıyla anılır. Arapça Ra’sul-ˁayn ilk kez 680’li yıllarda burada Emevi egemenliğine karşı başlatılan bir isyan münasebetiyle duyulur. Kürtçe Serêkaniyê Arapça ismin yakın tarihli çevirisidir. ■ İlçe arazisinin büyük kısmı Devlet Üretme Çiftliği’ne (TİGEM) aittir. SN
■ Çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu ilçe merkezinde azınlık olarak Arap, Çerkes ve Türkler de yaşamaktadır.
■ Koord: 36° 50' 39'' D, 40° 2' 51'' K


 
Copyright 2010-2020 Sevan NİŞANYAN. Alıntılarda kaynak gösterilmesi rica olunur.