206 Süryanice yer adı bulundu.
1 | 2 | 3
sırala 
  Zincirli mah - İslahiye (Fevzipaşa bucağı) - Gaziantep
1925ht: ZincirliHöyük
Asr: Samˀal [ Süry "kuzey, şimal" ]
■ MÖ 10. ila 8. yy'da önemli bir Geç Hitit şehir devleti olan Sam'al kenti kalıntıları bulunmaktadır. Samˀal adı Aramice olup, Arapça Şimal sözcüğünün eşdeğeridir. SN
  Güneşli köy - Kilis_M (Musabeyli bucağı) - Kilis
Kr: Hebsüno
1918ht: Habsıno [ Süry habsûno ]
Kürd (Hevêdi) yerleşimi
  Sakçagözü mah - Nurdağı (Sakçagözü bucağı) - Gaziantep
1884hk: Sakçagözü [ Tr sakça "saklı, mahfuz" ]
1928k: Keferdiz (idari bölge) [ Süry kfar "köy" ]
■ Kısmen Alevi (Türkmen) yerleşimi
■ © »»» 22.02.1920 Islahiye kazası, Keferdiz nahiyesi merkezinin Sakçagöz olduğuna ve nahiye müdürünün orada vazife yaptığına dair Hariciye Nezareti'ne gönderilen yazı. deyar heyran
■ Çoğunlukla Alevi (Türkmen), Bir kısmı Sünni Türk ve Sünni Kürt yerleşimi Çolakdede
  Yeşilova köy - Gölbaşı - Adıyaman
1914hk: İnekli
Ar: Hadâth [ Süry hadathâ "yeni(kent)" ]
Sünni Türk yerleşimi
■ 14. yy başında Arap tarihçi Ebulfidâ el-Hamavi'nin zikrettiği Zarbu'l-hadâth adlı yer olmalıdır. Honigman'ın (sf. 86-87) isme Ermenice bir etimoloji yakıştırması yanlıştır. SN
  Rumkale mv - Nizip - Gaziantep
S1190: Hesno d'Rhomaye [ Süry "Rum kalesi" ]
E1136: Hromgıla Յռոմկլա [ Erm "Rum kalesi" ]
Ar: Qalˁat er-Rûm [ Ar "Rum kalesi" ]
■ Fırat nehrine hakim görkemli kale Ortaçağda Bizans-Arap çatışmalarında odak noktası ve 12. yy'da bir süre Ermeni kilisesinin yönetim makamı idi. Ptolemaios Coğrafya'sında anılan Urima mevkii burası olamaz. SN
  Dutlu mah - Nizip - Gaziantep
1928k: Kefertût [ Süry kfar tûtho "dutköy" ]
  Besni ilçe - Besni - Adıyaman
Os: Béhesni
S1190: BêthHesnê [ Süry "kale yurdu" ]
E1136: Behesni
■ İlçenin yirmi kadar köyünde Hevêdi (Hüveydî, Hevîdi, Hevedik) Kürt aşireti mensupları yaşar. Kasaba merkezi ve 40 dolayında köy Türk/Türkmen kökenlidir. SN
■ Hevedi aşireti ile ilgili en erken belge İbni Farqini'nin Silvan tarihidir. Buna göre Cizreli Suleyman Baz'ın 6 oğlundan biri Hevedi aşiretinin atası kabul ediliyor. Hevediler kendilerı için bu nedenle Sılemani/ Suleyman oğulları der. Şerefname'de Hevediler 10. yy'da Mervani beyliğini oluşturan 6 kürd aşiretinden biri olarak anılır. Besnili Haco
  Kavaklıca mah - Halfeti - Şanlıurfa
1928k: Tilazze [ Süry tell ˁêzo "keçitepe" ]
1915hb: TellAze
Türkmen yerleşimi
■ Kısmen baraj altında kaldı. SN
  Altınova mah - Birecik - Şanlıurfa
1884hk, 1928k: Hubab [ Süry "bereketli" ]
Türkmen yerleşimi
  Suboyu mah - Nizip - Gaziantep
1928k: Kefre [ Süry kafrô "köy" ]
  Kayalar mah - Halfeti - Şanlıurfa
1928k: Keferxan [ Süry "Han köyü?" ]
1915hb: Kefran [ Kürd "kâfirler?" ]
Kürd yerleşimi
■ Keferan adı yörede kafirlerden kalma diye bilinir. Kafirler Hanı diye bilinir. 1980 öncesi köyde beş kilise vardı ama yıkılmışlardır. bertan
  Birecik ilçe - Birecik - Şanlıurfa
1660eç: Birecik
Ar: Bîra
Y535: Birtha [ Süry birthâ "saray" ]
■ Arapça ve erken Türkçe kaynaklarda Bîre/Bîrâ kullanılır. SN
■ Çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu ilçe merkezinde önemli Türk azınlık da bulunmaktadır. Türk
  Özveren mah - Birecik (Böğürtlen bucağı) - Şanlıurfa
1928k: Hobabi [ Süry "bereketli" ]
Kürd (Şabıkan) yerleşimi
  Fethiye mah - Yazıhan - Malatya
1928k: Fethiye
1854hk, 1911ht: Hasanbadrik
S1190: Hesna-d'patrîq [ Süry "tekfur kalesi" ]
Alevi yerleşimi
■ Yun patríkios > Ar batrîq burada `Bizans soylusu` anlamındadır. 1058-1063 döneminde Hesnâ d'patrîq adıyla Süryani piskoposluk makamı idi. SN
■ © 08.07.1894 Malatya sancağı dahilinde kain Akçadağ kazasına merbut Görne nahiyesine tabi Hasnbatrik karyesinin Erguvan nahiyesine rabt ve ilhakına dair... deyar heyran
  Çaltılı köy - Kahta - Adıyaman
1928k: Selah [ Süry şilûho "dere" ]
Kürd yerleşimi
  Doluca köy - Kahta (Damlacık bucağı) - Adıyaman
1560t, 1919ht: Keferma [ Süry ]
  Tütenocak köy - Kahta (Narince bucağı) - Adıyaman
1928k: Barsomik [ Süry Barṣawma "Oruçoğlu (öz.)" ]
■ 5. yüzyılda bu yörede yaşayan Samsat'lı aziz Bar Sawma (`oruç oğlu`) dünya nimetlerinden kaçınması ve doktriner fanatizmi ile meşhur bir Süryani azizi idi. Nemrut Dağı eteğindeki manastırının bulunduğu yer bazı 19. yy kaynaklarında Borsun Kalesi olara gösterilir. Ancak burasının aynı yer olduğundan emin değilim. SN
  Karakoyun neh - Aa - Şanlıurfa
1883h: Karaçay
Y553: Skírtos Σκίρτος [ Yun "sıçrayan, çağlayan" ]
S154: Daisan ܕܝܨܢ [ Süry "sıçrayan, çağlayan" ]
■ Urfa kenti merkezinden geçen Daysan/Deysan deresi 20. yy başlarına dek bu adla anılmıştır. Süryani edebiyatının başlangıcı sayılan filozof Bardaysan'ın (154-222) lakabı `Daysan oğlu` anlamındadır. Prokopios!un Binalara Dair eserinde anılan Skyrtos, aynı adın Yunanca çevirisidir. SN
  Urfa il - Aa - Şanlıurfa
Os: Urfa
A892: Er-Ruha
Y-300v: Edessa
S-300: Urhay/Urhâ [ Süry "sulak?" ]
■ Kent çevresi çok eski tarihten beri Arami/Süryanilerle meskûn olduğu halde kente ilişkin ilk kayıt MÖ 302/302 yılında İskender'in halefi Seleukos Nikator tarafından Edessa adıyla kurulmasına dairdir. Makedonya'da bir kent olan Edessa adı muhtemelen `sulak` veya `su kaynağı` anlamındadır. (Segal s.32). ■ 1972 yılında askeri yönetimin tercihi doğrultusunda Milli Mücadele dönemindeki bazı olaylara istinaden Şanlıurfa adı verildi. SN
■ Kürdce biçimi: Riha. yalcin
■ Kent nüfusu yaklaşık eşit oranda Araplar ve Kürtler ile Türk azınlıktan oluşmaktadır. Türk
  Güngörmüş köy - Gerger - Adıyaman
1928k: Pütürge
1914hk: Petrgo [ Süry patriqo "bey, tekfur" ]
■ 20. yy başında Ermeni/Süryani yerleşimi.
  Çobanpınarı köy - Gerger - Adıyaman
1946k: Bileyli
1928k: Bileyle
E1912: Bılela [ Süry ]
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürd yerleşimi
  Bahçeli mz - Kahta - Adıyaman
1928k: Tilbe [ Süry "tepecik" ]
  Beşikli köy - Kahta - Adıyaman
1928k: Kefrî (başka yer) [ Süry kafr "köy" ]
■ Eski köy 1992'de Atatürk Barajı gölü altında kaldığı için yeni yere taşındı. SN
  Çifthisar köy - Gerger - Adıyaman
1928k: Çifthisar
1928k: Merdis (idari bölge) [ Süry merdişô "hisarlar" ]
Zaza (Pirvan) yerleşimi
■ Merdis nahiyesi merkez köyü idi. Ancak Çifthisar adı da eskidir. SN
■ Mirdis/Merdis, Mamûretülaziz vilâyetinin Malatya-Pütürge'ye bağlı nahiyesiydi. © 03.05.1902 Mamuretülaziz'e bağlı Pötürge kazasında teşkil edilen yedi nahiyeye Gerger, Keferdiz, Merdis, Sinan, Taraksu, Beybol ve Telmo adları verildiği.© »»» 07.10.1912 Mamüratülaziz'in Pötürge Kazası dahilindeki Telmo nahiyesinin Kefervize, Biyol nahiyesinin Taraksuya ve Gerger nahiyesinin Merdisi nahiyesine ilhakı. (Harbiye, Maliye, Dahiliye)© »»» 13.10.1912 Mamuretülaziz vilayetinin Pötürge kazasındaki Telmo nahiyesinin Keferdiz'e, Beybol nahiyesinin Taraksu'ya ve Gerger nahiyesinin Merdis nahiyesine ilhak edildiği. deyar heyran
  Gümüşkaşık köy - Gerger - Adıyaman
1928k: Keferdîz
E1912: Keferdiş [ Süry kafrô dêşô "kapıköy" ]
■ © 03.05.1902 Mamuretülaziz'e bağlı Pötürge kazasında teşkil edilen yedi nahiyeye Gerger, Keferdiz, Merdis, Sinan, Taraksu, Beybol ve Telmo adları verildiği. deyar heyran
  Azıklı mah - Siverek (Çaylarbaşı bucağı) - Şanlıurfa
Kr: Nisêbîn
E1912: Mtsbin [ Süry ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Şimdi Zaza (Bucak) yerleşimi metonio
  Korulu köy - Gerger - Adıyaman
1928k: Barzo [ Süry ]
Kürd yerleşimi
  ? mz - Gerger - Adıyaman
1928k: Zerelo [ Süry ]
■ Bugünkü adı bilinmemektedir.
  Aşağıdağlıca köy - Gerger - Adıyaman
1928k: Erbaun aş. [ Süry ˁerbâun "kırklar" ]
■ 20. yy başında yerleşimi. Şimdi Kürd yerleşimi
  Yukarıdağlıca köy - Gerger - Adıyaman
1928k: Erbaun yk. [ Süry ˁerbâun "kırklar" ]
■ 20. yy başında yerleşimi. Şimdi Kürd yerleşimi
  Kesertaş köy - Gerger - Adıyaman
1946k: Berdeso
1928k: Perdesu [ Süry berdêşô ]
1914hk: Pertisu
■ 20. yy başında Ermeni/Süryani yerleşimi. Şimdi Kürd yerleşimi
  Murfa mv - Gerger - Adıyaman
S1190: MorAbhai [ Süry ]
■ 12. ve 13. yy'da önemli bir kültür merkezi olan Süryani Mor Abhai manastırının kalıntıları Fırat'ın Batı kıyısında ıssız bir mevkidedir. SN
  Piske mv - Gerger - Adıyaman
S1190: Pesqîn [ Süry ]
■ Süryani vakanüvis Mihail'in 1090 yılında inşa edilmesini tafsilatlı olarak anlattığı Pesqin manastırının kalıntıları Fırat kıyısında ıssız bir yar başında bulunur. SN
  Doğanyol ilçe - Doğanyol - Malatya
1928k: Keferdiz
Lt180: Gerbedisso [ Süry kfar dêso? ]
■ Roma dönemi menzil haritalarında görülen Gerbedisso biçimi Süryaniceden uyarlanmıştır. SN
■ © 28.11.1848 Şiro Kazası Keferdiz Köyü'nden Bekir b. Osman'ı katleden aynı köylü şahısların meçhul kalmasından dolayı, köy halkının diyet ödemesi lazım geleceğine dair... deyar heyran
■ Malatya ili genelinde Alevi nüfusun bulunmadığı tek ilçedir. İlçe merkezi ve 8 yerleşim Sünni Türk, 6 yerleşim Sünni Kürttür. metonio
  Demirtaş köy - Gerger (Taraksu bucağı) - Adıyaman
1928k: Melho [ Süry melho "tuzla" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi.
  Kaşyazı köy - Gerger - Adıyaman
1928k: Lağın [ Süry ]
Kürd yerleşimi
  ? mz - Gerger (Taraksu bucağı) - Adıyaman
1928k: Tillo [ Süry "höyük" ]
■ Bugünkü adı bilinmemektedir.
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi.
  Gölyurt köy - Gerger (Taraksu bucağı) - Adıyaman
1928k: Taraksu
1560t: Taraxsu [ Süry ]
■ Bir dönem Gerger nahiye merkezi idi. Türkçe 'tarak-su' olarak analiz edilemez. Bölgede adı '-so' ile biten Berdeso, Xirso benzeri Süryanice asıllı yer adlarındandır. SN
■ © 03.05.1902 Mamuretülaziz'e bağlı Pötürge kazasında teşkil edilen yedi nahiyeye Gerger, Keferdiz, Merdis, Sinan, Taraksu, Beybol ve Telmo adları verildiği. deyar heyran
  Konacık köy - Gerger (Taraksu bucağı) - Adıyaman
hl: Deyro [ Süry "manastır" ]
1946k: Bibal
1914hk: Bibol
S1190: Bêbol [ Süry bêth bol/ballô "Balla (?) yurdu" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi.
■ Ortaçağ öncesinden kalma kale kalıntısı mevcuttur. 1149'da Musul hakimi Zengi ile Haçlı kontu Joscelin arasındaki çarpışmalarda adı geçer. 1550 dolayında Süryanilerin bir bölüğü Rabban Sulaka d'Bêth Ballo öncülüğünde Katolik kilisesine iltihak ederek Keldanî mezhebini kurdular. SN
  Sökün mah - Siverek (Gölcük bucağı) - Şanlıurfa
1925ht: Şemun [ Süry Şemˁûn "öz." ]
  Yağmurlu mah - Eyyübiye (Yardımcı bucağı) - Şanlıurfa
1928k: Soğmatar [ Süry suğath metrô? "çokyağmurlu" ]
■ MÖ 2. yüzyıla ait gök kültü tapınaklarının bulunduğu köydür. SN
  Güngören x - Elazığ_M (Mollakendi bucağı) - Elazığ
1928k: Şamuşi/Şemsi [ Süry şamoşe "şammaslar, diyakoslar" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Baraj gölü altında kaldı. SN
  Yeşilköy mah - Ergani - Diyarbakır
Kr: Helbeto
1928k: Herbeto [ Süry xrbeto "harabe, ören" ]
  KınalıTepe mah - Viranşehir - Şanlıurfa
1928k: TilHanna [ Süry "kınalıhöyük?" ]
■ Arap yerleşimi metonio
  Yüksel mz - Ergani - Diyarbakır
1928k: Tilxûm
E1045: Tılxum [ Süry tell xûm "ılı-höyük?, yaz-höyük?" ]
■ 11. yy'da önemli bir müstahkem mevki ve bölgenin idari merkezi idi. SN
  Gözekaya mah - Ergani - Diyarbakır
Kr: Eyneto
1928k: Aynato [ Süry ˁaynôto "gözeler" ]
Kürd yerleşimi
  Yoncalı x - Ergani - Diyarbakır
1928k: Selgeto [ Süry ]
■ Baraj gölü altında kaldı. SN
  Halkalı köy - Alacakaya (Arıcak bucağı) - Elazığ
1928k: Aynıto [ Süry ˁaynôto? "pınarcık" ]
  Ceylanpınar ilçe - Ceylanpınar - Şanlıurfa
Kr: Serêkaniyê [ Kürd "pınarbaşı" ]
A892: Resulayn [ Ar Ra'sul-ˁayn "pınarbaşı" ]
Y535: Theodosioúpolis [ Yun "Theodosius (imp.) kenti" ]
Asr: Rēšİna [ Süry "pınarbaşı" ]
■ Suriye'de kalan Resulayn/Serêkani kentinin TC tarafındaki mahallesidir. İlk kez MÖ 900 dolayında Asur kralı II. Adad-Nirari yazıtında adı geçen Reşîna kentidir. Arapça Ra'sul-ˁayn ilk kez 680'li yıllarda burada Emevi egemenliğine karşı başlatılan bir isyan münasebetiyle duyulur. Kürtçe Serêkaniyê Arapça ismin yakın tarihli çevirisidir. SN
■ Çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu ilçe merkezinde azınlık olarak Arap, Çerkez ve Türkler de yaşamaktadır. Türk
■ Kısmen Arap yerleşimi metonio
  Çataltepe mah - Derik (Kocatepe bucağı) - Mardin
Kr: Erbete
1526t, 1928k: Arbete [ Süry ˁarbato "dördüncü" ]
  Eğil ilçe - Eğil - Diyarbakır
1565: Egil
S395, S1190: Aggel
E390, E666: Ankğ Անգղ [Angel] [ Süry aggel "kapı" ]
1936-1951: Dicle (idari bölge)
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Zaza yerleşimi
■ Güneydoğu Torosların Diyarbakır ovasına açılan kapısı ve Diyarbakır-Malatya yolunda önemli bir konaktır. MÖ 2.-1. yy'larda Sophênê (Erm Tsopk) krallığının başkenti idi. Ptolemaios'un ve Roma dönemi yol rehberlerinin andığı Arkathiokerta (Artagigarta) aynı yer olmalıdır. ■ 16.-19. yy'lar arası Midrasî Kürt beyliğinin başkenti idi. ■ 1936'da Eğil adı ve ilçe merkezi Piran kasabasına aktarıldı; Eğil'e Dicle adı verildi. 1951'de bu durum tersine çevrilerek Dicle Eğil, Eğil de Dicle oldu. SN
■ Eğil (Mirdasi/Mîrdêsan/Merdis) Beyliğini kuran kişi Pir Mansurdur. Hakkariden gelen Pir Mansur, Eğil Kalesi yakınlarına yerleşmiştir. Onun yerine sırayla Pir Musa, Pir Bedir geçmiştir. Pir Bedir, oradaki Kürd aşiretlerin desteğiyle Eğil Kalesini fethetmiş ve burada hakimiyet kurmuştur. 1883-1884 tarihli Diyarbekr salnamesinde Eğil Mirdasi hakimleri olarak geçer. © Palu Hakimi Cemşid Bey ve adamlarının Eğil Beyi Kâsım'la aralarında olan dâvanın Dergâh-ı Muallâ'da görülmesi için... ( 1564–1565)] deyar heyran
  Baltacı mah - Dicle - Diyarbakır
1941ha: Keferbere
1928k: Keferber [ Süry "köycük?" ]
Zaza yerleşimi
  Karataş mah - Derik (Kocatepe bucağı) - Mardin
1946k: Küfürlü
1928k: Keferlu [ Süry "Lu (?) köyü" ]
  Tellikaya mah Bağlar - Bağlar - Diyarbakır
1928k: Kankart [ Süry ]
■ Qanqart köyünde bulunan İlyas Peygamber Süryani manastırı 11. yy'dan bu yana kaydedilmiştir. SN
  Göktaş mah - Derik - Mardin
Kr: Kevirşîn [ Kürd "göktaş" ]
1946k: Keferşin
1928k: Keferceni [ Süry ]
Kürd (Metinan) yerleşimi
■ Aslen Süryanice olduğu aşikâr olan köy adı Kürtçe Kevirşîn olarak yorumlanmış ve bu adın Türkçe çevirisi olan Göktaş (`mavi taş`) resmi ad olarak benimsenmiştir. SN
  Güvercinlik mah Yenişehir - Yenişehir - Diyarbakır
1928k: Ayneto [ Süry ˁaynôto "gözeler" ]
■ Eski bir Alevi köyüdür. (?) Şehirle birleştirilip mahalle yapılmıştır. metonio
  Diyarbakır il - Aa - Diyarbakır
E1136: Dikranagerd? Տիգրանագերտ [ Erm "Kral Dikran (MÖ 95-55) kenti" ]
S539, 1282b: Amîd
Y17: Amida
Asr: Amedu [ Süry amîdâ "sütunlu?" ]
1282b: Diyarı Bekr (idari bölge) [ Ar "Bekr (aş.) diyarı" ]
■ Diyarbekr 7. yy'dan itibaren bölge ve idari birim adı, Amida/Amêd ise kent adıdır. Osmanlı yönetiminin so dönemlerinde yerleşim adı olarak da Diyarbekir kullanılmıştır. 1937'de Atatürk'ün emriyle Diyarbakır yazımı benimsendi. ■ Ermeni tarihçileri Urfalı Mateos (12. yy) ve Vartan (13. yy) tarihi Dikran kentinin Amid olduğunu bildirirler; ancak MÖ 1. yy'da kurulduğu rivayet edilen antik Dikranagerd kentinin yeri halen tartışmalıdır. Miyafarkin/Silvan veya Erzen/Garzan önerilmiştir. SN
  Kuşlukbağı mah Sur - Sur - Diyarbakır
1928k: Matranî [ Süry matran "papaz" ]
  Koçlu mah - Kızıltepe - Mardin
1518t, 1928k: Kefertût
A892: KafarTûtha [ Süry kfar tûtha "dutköy" ]
L200: CastraMurorum [ Lat "duthisar" ]
  Sevimli mah - Kızıltepe (Şenyurt bucağı) - Mardin
1928k: MelhoKiki [ Süry melho "Kikan tuzlası" ]
Kürd (Kikan) yerleşimi
  Işıklar mah - Kızıltepe - Mardin
1518t, 1928k: İbrahimiye [ Süry abrohomoyto "İbrahim köyü" ]
  Alabal mah - Sur - Diyarbakır
1928k: KeferNecar [ Süry kfar nagar "marangoz köyü" ]
  Suçıktı mah - Kocaköy (Mermer bucağı) - Diyarbakır
1928k: Tiltaban [ Süry tell daban "ağıltepe" ]
Zaza yerleşimi
  Tuzla mah - Kızıltepe - Mardin
1928k: MelhoĞurs [ Süry melho qurşo "tabak tuzlası" ]
Kürd (Ğurs) yerleşimi
  Lice ilçe - Lice - Diyarbakır
S1900~: Laggâ/Lagô [ Süry lagâ/laggâ "çanak" ]
1869s: Lice
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi.
  Yaylacık mah - Artuklu - Mardin
1917ht: Keferdel [ Süry ]
  Eymirli mah - Kızıltepe - Mardin
1526t, 1928k: Tibyat [ Süry tebiyath ]
Kürd (Kikan) yerleşimi
  Çiftlik mah - Artuklu - Mardin
1928k: Çiftlik
S1900~: Derelya [ Süry dayro d'elya "Aziz İlyas" ]
  Mardin il - Aa - Mardin
A892, A1272: Mâridîn/Mârdîn
Y378: Marida/Marda [ Süry merdâ "kale, hisar" ]
■ Roma/Bizans döneminde nispeten önemsiz bir kent iken 1108'den itibaren Artukluların bir kolunun başkenti olarak kalkındı; 1293'ten itibaren Süryani Kadim kilisesi patriklerinin makamı oldu. Aslı Süryanice olan isim, 4. yy'dan itibaren Yunanca ve Latince kaynaklarda görülür. SN
  Varınca mah - Hazro - Diyarbakır
1946k: Küfercin
1928k: Kefercîn [ Süry kefer "köy" ]
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi.
  Tapınaktepe mv - Artuklu - Mardin
A1500~: Deyru'z-zaferan [ Ar "sarı manastır veya safran manastırı" ]
S900~: MorḤannanyo ܕܝܪܐ ܕܡܪܝ ܚܢܢܝܐ‎ (manast) [ Süry "Aziz Yuhanna" ]
■ Hananya Manastırı adı 9. yy'dan, Dayrulzafaran adı 15. yy'dan itibaren kaydedilmiştir. Manastırın popüler adını `bu civarda yetişen safran bitikisine` atfeden açıklamalar halk etimolojisinden ibarettir. SN
  Kabala mah - Artuklu - Mardin
1518t: Kabala [ Süry qabâlâ "Yezidi rahibi" ]
Arap yerleşimi
  Durusu mah - Savur - Mardin
Kürd (Sürgücü) yerleşimi
  Savur ilçe - Savur - Mardin
Kr: Stewr
A1220: Ṣawr
Y553: Saurás [ Süry Ṣawrâ ]
Arap/Kürd yerleşimi
■ Gerek Süryanice gerek Arapça kaynaklarda daima sad harfiyle yazılır. SN
  Kayaüstü mah - Ömerli - Mardin
Kr: Rısinê
1526t: Aydo [ Süry ˁeydô "bayram" ]
Arap (Sürgücü) yerleşimi
  Dereiçi mah - Savur - Mardin
1518t, 1928k: Kıllıt
S600-: Qıllıth [ Süry "küfe, kelter?" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Süryani yerleşimi
■ Arapça konuşan Hıristiyan Süryani kasabası, 1990'larda terk edilmişken 2005'ten itibaren kısmen yeniden iskân edildi. 8. yy'da yazılmış Aziz Theodotos vekayinamesine göre bu kasaba yakınındaki Mor Abay manastırı 7. yy'daki İran savaşlarında zarar görmüştü. SN
  Kocakuyu mah - Ömerli - Mardin
Kr: Bêrtê
1928k: Birti [ Süry birtha "saray" ]
Kürd (Omeryan) yerleşimi
  Evkuran mah - Savur - Mardin
Kr: Dêrsilav
1928k: Dérselah [ Süry dayro d'şelho "oğulmanastırı" ]
Kürd (Dêreveri) yerleşimi
  Silvan ilçe - Silvan - Diyarbakır
Ar 1884hk: Mîyafarkîn [ Ar ]
Y553: Martyrópolis [ Yun "şehitler kenti" ]
S395v: Mîpherqat [ Süry "bölüksuyu, sınır suyu" ]
K1597: Silîvan (idari bölge) [ Kürd silîvan "süleymanlı" ]
■ Fars hükümdarı I. Yezdgerd (ö. 410) zamanında Süryani azizi Mor Marûthô tarafından Mîpherkêt adıyla kurulduğu anlatılır. Arapça Mîyafarkîn biçimi 20. yy başlarına dek kullanılmıştır. Kürtçe olan Silvan adı 15.-16. yy'da burada hüküm süren Slivanî/Süleymanlı Kürt beyliğinin adından gelir. ■ Von Moltke ve Lehmann-Haupt'tan bu yana antik Ermeni kenti Dikranagerd/Tigranokerta ile eşleştirilmiş ise de bu görüşün yeterli dayanağı yoktur. SN
■ Halen yöre halki isim olarak Silvan yerine daha çok Farqin ismini kullanmaktadir. İlçede Camiya Acem denilen fakat Selahaddini Kürdi (Selahattin Eyyubi) tarafindan yapildığı rivayet edilen tarihi cami olup Anadolunun en eski camilerinden biridir. Bir dönem Kürt kökenli Mervani hanedanına başkentlik yapmıştır. Bu devletin kurucusu Bad isimli zat olup Badikan aşiretinin bu kişinin torunlari olduğu rivayet edilir. kahraman21
  Çiğdemli mah - Silvan - Diyarbakır
1928k: Keferbeyt [ Süry "evköy" ]
  Kale mv - Kulp - Diyarbakır
1928k: Kefrûm [ Süry KefrRom "Rum köyü" ]
■ Kalenin `Acemlerden` kaldığına ilişkin yerel inanış temelsizdir. SN
  Beşikkaya mah - Ömerli - Mardin
Kr: Faf/Fafa
1928k: Fafix
Y630: Beioudaes [ Süry bêth yûdâye "Yahudi yurdu" ]
Kürd (Omeryan) yerleşimi
■ Simokatta ve Süryani Mihail vekayinamelerine göre 587 yılında İranlılar bu kaleyi zaptettiler. SN
  Kayapınar bld - Gercüş (Kayapınar bucağı) - Batman
1928k: Aynkef [ Süry ˁîn kêfo "kayapınar" ]
1526t, 1928k: Habesbeni (idari bölge)
Arap/Kürd (Habezbeni) yerleşimi
  Görentepe mah - Nusaybin (Akarsu bucağı) - Mardin
1929ht: Bizgûr
S1900~: BêthGuryô [ Süry "aslanyurdu" ]
Kürd (Omeryan) yerleşimi
  Nusaybin ilçe - Nusaybin - Mardin
1914hk: Nseybîn
Y-146: Nisibis
Asr: Naṣîbina [ Süry nṣîbîn "cemyeri? oymaklar?" ]
Kürd yerleşimi
■ MÖ 896 tarihli Adad-Nirari II yazıtında Asurca Naṣîbîna adıyla anılan önemli bir Arami kenti idi. Aramice ve İbranice Nṣîbîn (modern İbranice Netsivin), Erm Mtspin biçimleri Antik çağdan beri kaydedilmiştir. Süryanice isim muhtemelen `toplanma, bir araya gelme` anlamında <<ṣwb>> kökünden gelir. SN
■ Kurtce ismi Nisêbîn. erdem
■ Kürtleşmiş Macar kökenli aileler de bulunmaktadır, bu aileler 1848 Olaylarında Osmanlı topraklarına iltica edip Müslüman olarak kalan ailelerdir. metonio
  Kayalıpınar mah - Midyat - Mardin
1928k: Mikrî [ Süry miqr "kuyu" ]
Kürd (Aliki) yerleşimi
  Kayalar mah - Midyat - Mardin
1928k: Keferzota
Asr: Sudi
Arap yerleşimi
■ 1150 tarihinde Mardin hükümdarı Temurtaş'ın mülkleri arasında sayılan Keferzut kasabasıdır. MÖ 13. yy başlarında Asır kralı 1. Adad-Nirari'nin fethettiği yerler arasında adı anılır. SN
  Çavuşlu mah - Midyat - Mardin
1928k: Şorizbeh [ Süry şîrizbeh ]
Arap yerleşimi
  Örmegöze köy - Beşiri - Batman
E1912, 1928k: Bâharzik/Bâharzük [ Süry ]
■ 20. yy başında Ermeni/Süryani yerleşimi. Şimdi Kürd yerleşimi
  Danalı köy - Beşiri - Batman
1928k: Zercil [ Süry zergel ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Kürd yerleşimi
■ 1967'ye dek Süryani köyü idi. Mar Kuryakos manastırı vardır. SN
  Beylik mah - Nusaybin - Mardin
Kr: Baqsiyan
1928k: Baksiyan
S1900~: Bequsyone [ Süry ]
  Çevrimova köy - Beşiri - Batman
Kr: Barısle
E1912, 1928k: Bârısil/Barsil [ Süry ]
■ 20. yy başında Ermeni/Süryani yerleşimi.



Haritada yeri belli olmayanlar.
  Hakkari ib - Aa - Hakkari
1660eç: Hakkâri
S1286: BêthHakaraye [ Süry "Hakârî yurdu" ]
■ Ortaçağdan itibaren adı geçen Hakkâri beyliği esasen bugünkü Başkale, Gürpınar ve Özalp-Saray ilçelerini kapsamaktaydı. Beylik merkezi 19. yy boyunca Albak (Başkale) kasabası iken, cumhuriyetten önce Çolemerik/Colemerg kasabasına taşındı. SN


Grafik harita göster     haritada ara : km