haritada ara :   km  
319 Süryanice yer adı bulundu.
1 | 2 | 3 | 4 | 4
sırala 
? ölü yerleşim - Samsat - Adıyaman
1919h 📖: Ayno [ Kürtçe/Süryanice "göze" ]
■ Bugünkü adı bilinmemektedir.
■ Baraj gölü altında kalmıştır. SN
■ Koord: 37° 37' 1'' D, 38° 25' 9'' K
Acırlı mahalle - Midyat - Mardin
S1857: Deyrspin
S S: Dayro ṣbino [ Süryanice "(Aziz) Sbino manastırı" ]
Müslüman Arap yerleşimi
■ 18. ve 19. yy’da Mhallemi mirlerinin merkezi bu köy idi. Süryani iken 16./17. yy'da Müslümanlaştıkları ayrıntılarıyla kaydedilmiş bir olgu olduğu halde 'Hasankeyf Eyyubileri soyundan' oldukları söylenir. Yazar Orhan Miroğlu bu ailenin mensubudur. SN
■ Koord: 37° 27' 28'' D, 41° 17' 42'' K
Açıkköy mahalle - Nusaybin (Akarsu bucağı) - Mardin
K2011 📖: Bamidê [ Süryanice ]
1928 📖: Bamedi
Kürt-Sünni (Koçekan) yerleşimi
■ Koord: 37° 9' 53'' D, 41° 8' 0'' K
Açma köy - İdil (Oyalı bucağı) - Şırnak
1928 📖: Xarabe Susina
S1900~ 📖: Harbo Şuşâne [ Süryanice "at harabesi" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Hemikan) yerleşimi
■ Koord: 37° 11' 18'' D, 41° 47' 54'' K
Adaklı mahalle - Midyat - Mardin
1928 📖: Kefsur / Kfersur
S1881 📖: Kfarsu [ Süryanice kfar ? ]
Kürt-Sünni (Dermemikan) yerleşimi
■ Koord: 37° 26' 4'' D, 41° 30' 17'' K
Akbaş mezra - Gerger - Adıyaman
2000 📖: Keferge
1530t 1928 📖 📖: Kferge [ Süryanice ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 37° 53' 31'' D, 38° 58' 5'' K
Akbayır mahalle - Elbistan - Kahramanmaraş
1928 📖: Til [ Arapça/Süryanice tell "höyük, tepe" ]
1563t 📖: By. Til
Sünni Türk yerleşimi
■ Koord: 38° 9' 38'' D, 37° 19' 45'' K
Akçalı köy - Kurtalan - Siirt
1869s 📖: Bâmerd [ Süryanice ]
■ 19. yy’da nahiye idi. SN
■ Koord: 37° 56' 21'' D, 41° 45' 46'' K
Akkoyunlu köy - İdil (Haberli bucağı) - Şırnak
K2011 📖: Bîzik
1928 📖: Bêzikri [ Süryanice bêth dhekre "teke yurdu" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Domana) yerleşimi
■ 1993 yılında TSK tarafından, komşu Işık (Xaltan), Uçarlı (Temerzê), Hendek (Xendek), Başak (Basaqê), Çukurlu (Xandûk), Oyalı (Delavê Qesrê), Öğündük (Midihê), Yarbaşı (Hespist), Kayı (Hêdil), Bereketli (Fîl), Ulak (Firfêl), Yalaz (Erzenix), Özen (Xerabê Tûyan), Yağmurca (Xêlanî) köyleri ile birlikte boşaltılıp yakılmıştır. SN
■ Koord: 37° 19' 51'' D, 41° 40' 51'' K
Akören mezra - Derecik - Hakkari
1946 1982rh 📖: Bêşan [ Süryanice ]
■ Koord: 37° 5' 7'' D, 44° 23' 49'' K
Akpınar mahalle (Sivrice bağ) - Sivrice - Elazığ
1925h 📖: Harbeto [ Süryanice "harabe, ören" ]
Zaza-Sünni yerleşimi
■ Şimdiki Sivrice kasabası buraya bağlı sahil mevkii iken Cumhuriyet döneminde iskan edildi. SN
■ Koord: 38° 26' 18'' D, 39° 17' 43'' K
Aktütün mezra - Şemdinli - Hakkari
K2013 📖: Bêzele [ Süryanice ]
1928 📖: Bezel
■ Koord: 37° 14' 45'' D, 44° 18' 32'' K
Alabal mahalle - Sur - Diyarbakır
1928 📖: Kefnecar [ Süryanice kfar nagar "marangoz köyü" ]
■ Koord: 38° 3' 14'' D, 40° 33' 16'' K
Alayurt mahalle (Sümer bağ) - Dargeçit - Mardin
1928 📖: Arbayî [ Süryanice ˁarbaye "dördüncü" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Süryani/Kürt-Sünni (Erebiyan) yerleşimi
■ Kürt dilli Süryani (Hıristiyan) ve Kürt (Müslüman) olmak üzere iki kısımdır. İlkinde aşırı derecede eski olan Mor Sobo (Aziz Saba) kilisesi bulunur. SN
■ Koord: 37° 33' 40'' D, 41° 39' 24'' K
Altındağ mahalle - Nizip - Gaziantep
1543t 📖: Kfercebel [ Arapça/Süryanice kefr cebel "dağköyü" ]
■ 20. yy başında Müslüman Arap/Süryani yerleşimi. Şimdi Türk yerleşimi
■ Koord: 37° 5' 27'' D, 37° 42' 16'' K
Altınova mahalle - Birecik - Şanlıurfa
1884hk 📖: Hobab [ Süryanice "bereketli" ]
Türkmen yerleşimi
■ Koord: 37° 5' 33'' D, 37° 54' 43'' K
Altınsu köy - Şemdinli - Hakkari
S1552 S1877 📖: Şapid/Şabatan ܣܪܘܢܝܣ [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Süryani/Kürt-Sünni yerleşimi.
■ Şemdinan ülkesine adını veren eski Nasturi/Süryani merkezinin bu köy olması muhtemeldir. SN
■ Koord: 37° 19' 17'' D, 44° 33' 5'' K
Altıntaş mahalle - Midyat - Mardin
1928 📖: Kferzê [ Süryanice kfar zê "? köy" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Süryani yerleşimi
■ Kürt ozanı Şivan Perwer’in büyük dedelerinin bu köyde Müslüman olan bir Süryani ailesinden gelmektedir. ■ Köyün yeni adı Süryanice olan Kferzê adının Kürtçe Kevırzer `altıntaş` olarak yorumlanmasından türemiştir. SN
■ Terör sebebiyle Süryaniler Avrupa'ya göçe etmiş ve 20 yıl kadar boş kalmıştır. 2010 yılında ilk aileler Avrupa'dan geri dönmüştür. Yaklaşık 200 kadar Süryani yaşamaktadır. Mustafa
■ Koord: 37° 26' 36'' D, 41° 31' 41'' K
Amanos dağ - ---
1977 📖: Nur Dağı
1665 📖: Gâvurdağı
Y1118 📖: Mavro Voúno [ Yunanca "kara dağ" ]
A892 📖: Cebel el-Lukkam
Y17 📖 : Amanós [ Süryanice ]
As-859 📖: Hamânu
■ Çeşitli mezheplere ait çok sayıda manastır ve münzevi keşiş barındıran dağ, Ortaçağlar boyunca Rumca, Ermenice ve Süryanice ‘Karadağ’ adıyla anılmıştır. Evliya Çelebi’de Kâfir Dağı, 19. yy sonlarına dek Gâvur Dağı adı kullanılır. Antik Amanos adı Hatay’da Fransız yönetimi döneminde canlandırıldı. SN
■ Koord: 36° 48' 27'' D, 36° 23' 19'' K
Anadağ köy - Derecik - Hakkari
K2013 📖: Bêruh [ Süryanice bêth rûHo "esenyurt" ]
1936r 1946 📖 📖: Beruh
■ Koord: 37° 0' 21'' D, 44° 18' 7'' K
Anıtlı mahalle - Midyat (Dargeçit bucağı) - Mardin
1928 📖: Hah
S1286 📖: Hah [ Süryanice hâh "dinlenme yeri?" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Süryani yerleşimi
■ 4. yy’a ait Meryemana manastır kilisesi Türkiye’de halen özgün işlevini koruyan en eski yapı olabilir. Mor Sobo (Aziz Sabba) katedrali yıkıntıdır. Hah kalesi Ebulferec’in Kilise Tarihi’nde 1182 yılı olaylarında anılır. ■ Halen nüfusun tamamı Avrupa'dan kesin dönüş yapan Süryanilerden oluşmaktadır. Süryanice (Turoyo) konuşulur. SN
■ Terör sebebiyle Avrupa'ya yoğun göç vermişler. Fakat artık geri dönüşler başlamış. Şu anda 130 kişi yaşıyor ve hepsi Süryani'dir. Mustafa
■ Koord: 37° 28' 33'' D, 41° 36' 37'' K
Arıca köy - Gercüş - Batman
1928 📖: Kefrî
S1881 📖: Kafra Tajdin | Kafra ˁElayto [ Süryanice "Tacettin köyü, yüksekköy" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi (Dekşuri-Kercoz) yerleşimi
■ 18. yy ortalarında yaşayan ve Dekşuri aşiretinin kurucusu sayılan Tajdin Ağa Kefrî’nin köyüdür. Süryanilere ait olan Mor Aho Manastırı halen işler haldedir. SN
■ Koord: 37° 30' 33'' D, 41° 26' 40'' K
Asmakonak mahalle - Suruç - Şanlıurfa
1917h 📖: Kferkob [ Süryanice ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 36° 59' 26'' D, 38° 22' 6'' K
Aşağıdağlıca köy - Gerger - Adıyaman
1928 📖: Erbaun aş.
1530t 📖: Erbaˁîn [ Arapça/Süryanice "kırklar" ]
■ 20. yy başında yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 2' 35'' D, 38° 59' 8'' K
Aşağıgüneyse mahalle - Oğuzeli (Doğanpınar bucağı) - Gaziantep
1928 📖: Geneyse yk.
1543t 📖: Güneyse [ Süryanice knêsa "kilise" ]
Türkmen (Barak) yerleşimi
■ Koord: 36° 46' 6'' D, 37° 39' 24'' K
Aşağıkayalar köy - Şemdinli - Hakkari
1916hb 📖: Kâtuna süfla
S1877 📖: Kâtuna ܟܝܬܘܢܐ [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Süryani/Kürt-Sünni (Nasturi) yerleşimi.
■ 19. yy sonlarında Şemdinan kazasının en büyük Nasturi yerleşimlerinden biri idi. 100 hane nüfus ve Mar Şimun kilisesi vardı. SN
■ Koord: 37° 19' 24'' D, 44° 40' 14'' K
Aşita mevki - Gercüş - Batman
1941ha 📖: Aşita [ Süryanice aşitha ܥܳܫܺܝܬ݂ܳܐ "çığ" ]
■ Karş. Hakkari-Çukurca-Çığlı (Aşita). Geçmişte Turabdin bölgesinin en önemli yerleşimlerinden biriydi. Halen kilise ve cami harabeleri mevcuttur. SN
■ Koord: 37° 32' 57'' D, 41° 29' 25'' K
Atbağı köy - Beşiri (Oğuz bucağı) - Batman
K2011 📖: Bazbutê
1928 📖: Bâzbut [ Süryanice ]
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Raman) yerleşimi
■ Koord: 37° 50' 11'' D, 41° 20' 32'' K
Avuttepe mahalle - Altınözü - Hatay
1806 F1935 📖 📖: Kfer Abil [ Süryanice ]
Müslüman Arap yerleşimi
■ Koord: 36° 3' 5'' D, 36° 16' 36'' K
Aydınbahçe mahalle - Yayladağı (Yeditepe bucağı) - Hatay
1940 📖: Güvere
F1935 📖: Kefra [ Arapça/Süryanice "köy" ]
■ 20. yy başında Türk yerleşimi.
■ Koord: 36° 0' 21'' D, 36° 1' 0'' K
Aydoğdu mahalle - Ceylanpınar - Şanlıurfa
S S: Şavato [ Süryanice ]
Müslüman Arap yerleşimi
■ Koord: 36° 56' 59'' D, 40° 8' 18'' K
Ayrancı köy - Beşiri - Batman
1928 📖: Dérakura / Derakıra [ Süryanice dayrô kuryakos "Kyriakos kilisesi" ]
■ Adını Mor Kyriakos Süryani manastırından alır. SN
■ Koord: 37° 52' 53'' D, 41° 16' 51'' K
Ayranlı ölü yerleşim - Şemdinli - Hakkari
1928 📖: Bêdaw
1916hb 📖: Bedawa [ Süryanice ]
■ Koord: 37° 16' 17'' D, 44° 14' 22'' K
Bagok dağ - Nusaybin - Mardin
S504 📖: İzla
Y378 📖: İzala (dağ) [ Süryanice ]
As-859 📖: İzalla (idari bölge)
■ MÖ 9. yy’da II. Assurnasirpal yazıtında anılan İzalla dağı, Süryani kültürünün önemli bir odak noktası olagelmiştir. Malatya yöresindeki İzoli aşiretinin kökeninin buralı olması gerekir. SN
■ Koord: 37° 12' 3'' D, 41° 25' 29'' K
Bağlar köy - Şemdinli - Hakkari
1928 📖: Nehri
S1877 📖: Neri
As-1207: Nairi [ Asurca "nehir/nehirler" ]
■ İlk Urartu krallarının yurdu olan Nairi diyarının merkezi veya onun adıyla adlandırılmış bir yer olması güçlü olasılıktır. MÖ 1250 dolayında Hititler ile Asur arasında savaşa sahne olan Nihriya kenti de burası olabilir. 19. yy ortalarında Halid-i Bağdadi talebelerinden Seyyid Taha önderliğinde güçlü bir bölgesel yönetimin makamı oldu; tekke, medrese ve saray yapıldı. Cuinet’ye göre 1891’de 2200 Kürt, 500 Türk ve 200 Yahudi nüfusu vardı. Şimdi büyük ölçüde metruk ve harabedir. SN
■ Koord: 37° 17' 27'' D, 44° 31' 17'' K
Bağlarbaşı mahalle - Midyat - Mardin
K2011 📖: Arnasê
S1881 📖: Oernis
1869s 📖: ˁArnas [ Süryanice ˁurdnus? ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Dekşuri-Arnas) yerleşimi
■ Koord: 37° 27' 22'' D, 41° 27' 33'' K
Bahçe mezra - Kahta - Adıyaman
1928 📖: Tilbe [ Süryanice "tepecik" ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 37° 44' 7'' D, 38° 52' 49'' K
Bahçedere köy - Maden (Hazar bucağı) - Elazığ
1928 📖: Malato [ Süryanice ]
Zaza-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 25' 56'' D, 39° 29' 37'' K
Bahçeköy mahalle - Sarıyer - İstanbul
1909hb 📖: Belgrad | Bahçeköy
Y1900~a 📖: Beligrádion | Belgradáki [ Yunanca "Belgradçık" ]
1521t 📖: Belgrad [ Sırpça "akkent" ]
■ 20. yy başında kısmen Rum Ortodoks yerleşimi. Şimdi Yunanistan göçmeni yerleşimi
■ I. Süleyman tarafından 1521’de Sırbistan’daki Belgrad’ın fethi münasebetiyle kurulmuştur. Sırpça olan isim `akşehir` anlamına gelir. SN
■ 1924 mübâdele ile Konstantia ve Fustan köylerinden. Manav
■ Koord: 41° 10' 45'' D, 28° 59' 29'' K
Balaban mahalle - Nusaybin - Mardin
S1900~ 📖: Bîr Gerbo [ Süryanice "uyuz kuyusu" ]
Kürt-Sünni (Gelturi) yerleşimi
■ Diğer adı Bira Qederé: kader kuyusu, Mehmet Uzun. zérgeni
■ Koord: 37° 7' 41'' D, 41° 30' 46'' K
Balova mezra - Şemdinli - Hakkari
K2013 📖: Balekan
S1877 📖: Balkaw ܒܠܩܘ [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Süryani/Kürt-Sünni yerleşimi.
■ Koord: 37° 25' 32'' D, 44° 28' 51'' K
Başakköy köy - İdil (Haberli bucağı) - Şırnak
1928 📖: Basak / Bashak
S1394: Bêth Ishaq [ Süryanice "İshak yurdu (kilisesi)" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Domana) yerleşimi
■ Timur’un oğlu Miranşah’ın 1394’te Kartmin Manastırından sonra tahrip ettiği Beth Ishak manastırı burasıdır. (Socin s. 246.) ■ Devlet tarafından 1993’te yakılıp boşaltıldı. 2000’lerde bazı dönüşler yaşandı. SN
■ Koord: 37° 21' 32'' D, 41° 43' 1'' K
Başgören mezra - Silopi - Şırnak
1916hb 1928 📖 📖: Dader/Dadîr [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi.
■ Cudi Dağı eteğindeki köy efsanelerde Nuh’un Tufan’dan sonra ilk su içtiği yer olarak anılır. 1993’te boşaltılıp yıkıldıktan sonra kısmen yeni yerleşime açıldı. SN
■ Koord: 37° 18' 53'' D, 42° 25' 2'' K
Başkavak mahalle - Savur - Mardin
1526t 1928 📖 📖: Ahmadiye/Ahmedi
S S: Mor Adday [ Süryanice "Aziz (havari) Adday" ]
■ 20. yy başında Müslüman Arap yerleşimi. Şimdi Müslüman Arap (Mhallemi) yerleşimi
■ Dayro d'Rumoye Süryani Manastırı vardır. SN
■ Koord: 37° 33' 57'' D, 40° 53' 30'' K
Besni ilçe - Besni - Adıyaman
S1190 📖: Bêth Hesnê [ Süryanice "kale yurdu" ]
E1136 1917h 📖 📖: Behesni
Kürt-Sünni/Türk yerleşimi
■ İlçenin kuzey/batı bölümünde Hevêdi, güney/doğu kesiminde Reşvan aşiretine mensup Kürt nüfus yaşar. Bazı yayınlarda 'Karakeçili Türkmen' olarak gösterilen Türk nüfusun büyük bölümü Ermeni kökenli, bir kısmı Urfa'dan göçmüş Bayat aşireti mensuplarıdır. Diğer bölgelerden son yıllarda yoğun Kürt göçü almıştır. SN
■ Hevedi aşireti ile ilgili en erken belge İbni Farqini'nin Silvan tarihidir. Buna göre Cizreli Suleyman Baz'ın 6 oğlundan biri Hevedi aşiretinin atası kabul ediliyor. Hevediler kendilerı için bu nedenle Sılemani/ Suleyman oğulları der. Şerefname'de Hevediler 10. yy'da Mervani beyliğini oluşturan 6 kürd aşiretinden biri olarak anılır. Besnili Haco
■ Besni ilçesinde eski Besni diye bilinen Aşağı Şehir bölgesi tamamen Türkmenlerin yerleştiği bir coğrafyadır. Besni'nin şimdiki yeri Orta Şehir diye anılır. Yukarı Şehir ise Sarhan Mahallesi'nin olduğu yerdir. Orta ve Yukarı Şehirler yine Yerli diye anılan Türkmenler'in yaşadığı yerlerdir. Celal Toprak
■ Koord: 37° 41' 34'' D, 37° 51' 39'' K
Beşikkaya mahalle - Ömerli - Mardin
K1980 📖: Faf / Fafa
1928 📖: Fafix
Y630 📖: Beioudaes [ Süryanice bêth yûdâye "Yahudi yurdu" ]
Kürt-Sünni (Omeryan) yerleşimi
■ Simokatta ve Süryani Mihail vekayinamelerine göre 587 yılında İranlılar bu kaleyi zaptettiler. SN
■ Koord: 37° 22' 5'' D, 41° 5' 29'' K
Beşikli köy - Kahta - Adıyaman
1928 📖: Kfeyri (başka yer) [ Süryanice/Arapça "köycük" ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Eski köy 1992’de Atatürk Barajı gölü altında kaldığı için yeni yere taşındı. SN
■ Koord: 37° 46' 42'' D, 38° 52' 30'' K
Beşiri ilçe - Beşiri - Batman
1928 📖: Qubîn
K1597 📖: Beşirî | Tinzê (idari bölge) [ Süryanice ]
■ 20. yy başında kısmen Êzidi yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Beşiri ilçesinde 20. yy başında `Ermeni yerleşimi` olarak işaretlediklerimizin bazıları Süryani veya Êzidî yerleşimi olmalıdır. Kaynaklar ihtilaflıdır. ■ İlçenin eski merkezi olan Elmedîn kasabası 1926 yılında Batman çayının taşması sonucunda yok olmuş ve yeni ilçe merkezi Qubîn köyüne taşınmıştır. SN
■ Koord: 37° 54' 59'' D, 41° 17' 37'' K
Beşler köy - Kurtalan - Siirt
1928 📖: Bahims [ Süryanice "beş evler" ]
■ Koord: 38° 3' 31'' D, 41° 36' 50'' K
Beşyol köy - Siirt Merkez - Siirt
1928 📖: Şemaşa [ Arapça/Süryanice şammâşâ ]
■ Koord: 38° 0' 56'' D, 41° 51' 50'' K
Bethkustan mahalle - Midyat (Dargeçit bucağı) - Mardin
1968-2022: Alagöz
1928 📖: Bakustan
S600~: Beth Kustân [ Süryanice "Kostantin yurdu" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Süryani yerleşimi
■ 4. yy’dan kalma Mor Eliyo kilisesi Türkiye’de halen kullanılan en eski yapı olabilir. 7. yy’da Süryani azizlerinden Mor Gabriel’in doğum yeri idi. ■ Bethkustan adı 2022 yılında resmen iade edildi. SN
■ Koord: 37° 29' 37'' D, 41° 37' 33'' K
Beytüşşebap ilçe - Beytüşşebap - Şırnak
1928 📖: Beytüşşebap (idari bölge) [ Süryanice bêth şabath "Şabat yurdu" ]
1891c 📖: Elki
■ 20. yy başında Kürt-Sünni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ İlçeye adını veren asıl Beytüşşebap şimdiki Hisarkapı köyüdür. Süryanice olan Şabath adı bölgede geçmişte egemen olan ve 20. yy’a dek izleri bulunan Yahudi kültürünü anımsatır. Şemdinli’de Şabatan ve Gerdi Şabatan, Yüksekova’da Şavitan köyleri mevcuttur. Ar Beytü’ş-şebab `gençler evi` yorumu halk etimolojisidir. ■ Cuinet’ye göre 19. yy sonlarında kaza nüfusu 900 Osmanlı Türkü (?), 11,100 Kürt, 5,000 Nasturi Hıristiyan ve 1,700 Keldani Hıristiyandan müteşekkildi. Ancak başka kaynaklar 20. yy başlarına dek varolan küçük bir Yahudi toplumundan söz eder. SN
■ Koord: 37° 34' 13'' D, 43° 9' 53'' K
Beyyurdu köy - Şemdinli - Hakkari
1928 📖: Bêdav
S1743 S1877 📖: Bêdaiwê ܒܕܐܒܐ [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Süryani (Nasturi) yerleşimi.
■ Mar Yuhanan Mamdana ve Mar Quryaqus kiliseleri vardı. SN
■ Koord: 37° 19' 17'' D, 44° 25' 44'' K
Binahere mezra - Şemdinli - Hakkari
K2013 📖: Binahere [ Süryanice ]
■ Koord: 37° 24' 24'' D, 44° 30' 54'' K
Birecik ilçe - Birecik - Şanlıurfa
1665 📖: Birecik
A870 📖: Bîra
Y535 📖: Birtha [ Süryanice birthâ "kale, saray" ]
Kürt-Sünni/Türkmen yerleşimi
■ Arapça ve erken Türkçe kaynaklarda Bîre/Bîrâ kullanılır. İlçe nüfusu halen yaklaşık yarı yarıya Kürt ve Türkmendir. SN
■ Çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu ilçe merkezinde önemli Türk azınlık da bulunmaktadır.
■ Birecik merkez yarısı Türkmen, yüzde 30-35 civarında Kürt kalanlar ise Araptır. Kesin bilgidir fakat bu oran kırsalda köy köy değişir. Birecikteki veya İstanbul daki çoğu Birecikli Türkmen de kebap salonu işletir Melih BARAZ
■ İlçe Nüfusunun çoğunluğu Kürtlerden oluşmaktadır. Türkler önemli büyük azınlığa sahiptir. metonio
■ Koord: 37° 1' 40'' D, 37° 58' 37'' K
Boğaz mahalle (Kasrik bağ) - Şırnak Merkez - Şırnak
K 📖: Baqerda [ Süryanice Beth Kardai? "kürt yurdu" ]
1916hb 1929h 📖: Geli Kasrik/Kasrik Boğazı
Kürt-Sünni (Batuyan) yerleşimi
■ Beth-Kardai veya Bêqarda Şırnak ve Eruh diyarının Süryanice tarihi kaynaklardaki adıdır. Kasrik Boğazı girişindeki bu köy 'Beth Kardai Kapısı' gibi bir ad taşımış olabilir. Yakın dönemde sıfırdan kurulan Kasrik kasabası tarafından yutuldu. SN
■ Koord: 37° 23' 53'' D, 42° 10' 37'' K
Boğazköy köy - Şemdinli - Hakkari
1982rh: Mezri
1928 📖: Bêguzan [ Süryanice ]
■ Koord: 37° 17' 17'' D, 44° 27' 3'' K
Bozatlı köy - Eruh (Bağgöze bucağı) - Siirt
1928 📖: Basnî [ Süryanice bhesnî "kaleyanı" ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 37° 42' 11'' D, 42° 2' 28'' K
Bozburun köy - İdil - Şırnak
1928 📖: Zinarix [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Domana) yerleşimi
■ Koord: 37° 17' 7'' D, 41° 45' 59'' K
Bozyaka mezra - Yüksekova (Dağlıca bucağı) - Hakkari
K2013 📖: Avetir
1946h 📖: Avithayr / Avithir
1916hb 📖: Avathrai [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi.
■ Koord: 37° 23' 11'' D, 44° 5' 2'' K
Bozyamaç köy - Şemdinli - Hakkari
1928 📖: Bêmbo [ Süryanice "mbo (?) yurdu" ]
Kürt-Sünni (Begzade) yerleşimi
■ Cumhuriyetten sonra bir dönem Şemdinan kaza merkezi idi. SN
■ Koord: 37° 22' 17'' D, 44° 26' 17'' K
Budaklı mahalle - Midyat - Mardin
K1980 📖: Karşaf
1928 📖: Kerşam
S1881 📖: Kfer Şamo
S S: Kfar Şomak [ Süryanice "sumak (kızıl) köy" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Şemikan) yerleşimi
■ Koord: 37° 22' 46'' D, 41° 20' 49'' K
Bulutlu mezra - Çukurca - Hakkari
K2013 📖: Beravi [ Kürtçe "su yanı" ]
1946h 📖: Belat [ Süryanice ]
1928 📖: Bilat / Pilat
■ Koord: 37° 15' 30'' D, 43° 38' 8'' K
Bülbül mahalle - Yeşilli - Mardin
K1980 📖: Binêbil
1518a: Benâbil
Y610 📖: Banabêl [ Süryanice bnai bîl "Bil (?) oğulları" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Süryani yerleşimi
■ Koord: 37° 18' 53'' D, 40° 50' 22'' K
Büyüktepe mahalle - Siverek (Dağbaşı bucağı) - Şanlıurfa
1928 📖: Til | By. Til [ Kürtçe/Süryanice tell "höyük" ]
Zaza-Sünni (Kırvar) yerleşimi
■ Koord: 37° 58' 59'' D, 39° 10' 59'' K
Cevizdibi köy - Hakkari Merkez (Geçitli bucağı) - Hakkari
1928 📖: Betkar [ Süryanice ]
■ Koord: 37° 32' 41'' D, 43° 28' 52'' K
Ceylanlı köy - Hakkari Merkez - Hakkari
1916hb 📖: Walto/Velto [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Jirki) yerleşimi
■ Walto bölge adıdır. İçerisinde Sirtê, Dihiyê, Xidyanê, Serero yerleşim yerlerini barındırır. SN
■ Koord: 37° 24' 56'' D, 43° 37' 37'' K
Ceylanpınar ilçe - Ceylanpınar - Şanlıurfa
K 📖: Serêkaniyê [ Kürtçe "pınarbaşı" ]
A870 📖: Resulayn [ Arapça Ra'sul-ˁayn "pınarbaşı" ]
Y535 📖: Theodosiópolis [ Yunanca "Theodosius imp. kenti" ]
As-891 📖: Rēš İna [ Süryanice "pınarbaşı" ]
■ Kısmen Kürt-Sünni yerleşimi
■ Suriye’de kalan Resulayn /Serêkaniye kentinin TC tarafındaki mahallesi iken gelişerek ayrı kasaba kimliğini kazanmıştır. İlk kez MÖ 900 dolayında Asur kralı II. Adad-Nirari yazıtında Reşîna adıyla anılır. Arapça Ra’sul-ˁayn ilk kez 680’li yıllarda burada Emevi egemenliğine karşı başlatılan bir isyan münasebetiyle duyulur. Kürtçe Serêkaniyê Arapça ismin yakın tarihli çevirisidir. ■ İlçe arazisinin büyük kısmı Devlet Üretme Çiftliği’ne (TİGEM) aittir. SN
■ Çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu ilçe merkezinde azınlık olarak Arap, Çerkes ve Türkler de yaşamaktadır.
■ Koord: 36° 50' 39'' D, 40° 2' 51'' K
Cizre ilçe - Cizre - Şırnak
K 📖: Cizîra Botan [ Kürtçe "Botan adası" ]
1876a 📖: Bohtan (idari bölge)
S1286 📖: Gzartâ d'Beth Zabdaï [ Süryanice gzartâ "ada, Zabdai-yurdu adası" ]
A947 📖: Cezîre ibn-ˁOmar [ Arapça "Ömeroğlu adası" ]
Y378 A870 📖 📖: Bêzabdê (idari bölge) [ Süryanice beth zabdai "Zabdai yurdu" ]
■ 20. yy başında Kürt-Sünni/Süryani (Keldani) yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Süry «Gzarta» `cezire, ada` lakabı 5. yy’dan itibaren görülür. Cezîre (`ada`) aynı adın Arapça biçimidir. BethZabdai/Bêzabde bölge adı ve Yun Zabdaiôn Xôrion (`Zebdai yurdu`) kaydedilmiştir. Zebdai (`rızk veren`) Aramice yaygın bir erkek adıdır. SN
■ Koord: 37° 19' 38'' D, 42° 11' 21'' K
Cudi dağ - Şırnak Merkez - Şırnak
A632 📖: El-Cûdî
S200~ 📖: Qardû ܩܪܕܘ‎ [ Süryanice "Kürt dağı" ]
Y17 📖: Másios
■ Talmud’da ve erken Süryani metinlerinde Qardû/Gordû (`Kürt Dağı`) olarak adlandırılan dağ Nuh’un gemisinin karaya çıktığı yer olarak kabul edilir. Kuran’da Nuh Tufanı ile ilgili olarak anılan el-Cûdî adı Aramice isimden uyarlanmıştır. ■ Strabon ve Ptolemaisos `Nusaybin yakınındaki` dağın adını Másios Dağı olarak bildirirler. Oysa Ermenice kaynaklarda Masis Dağı Ağrı Dağı’dır. SN
■ Koord: 37° 24' 41'' D, 42° 24' 43'' K
Çakıllı köy - Beşiri (Beşpınar bucağı) - Batman
1928 📖: Bînarîn [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Êzidi yerleşimi.
■ Koord: 37° 48' 48'' D, 41° 34' 40'' K
Çaltılı köy - Kahta - Adıyaman
1928 📖: Selah [ Süryanice şilûho "dere" ]
1560t 📖: Salah aş. + yk.
■ 20. yy başında Kürt-Sünni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (İzoli) yerleşimi
■ Koord: 37° 51' 57'' D, 38° 31' 10'' K
Çatakkaya köy - Sivrice - Elazığ
1928 📖: Samaxto [ Süryanice ]
Zaza-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 20' 7'' D, 39° 9' 39'' K
Çatalçam mahalle - Dargeçit - Mardin
1928 📖: Deyrsalib
S1881 📖: Deyrslibo [ Süryanice "haç manastırı" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Süryani/Kürt-Sünni (Alikan) yerleşimi
■ Deyro d'Slibo (Haç Manastırı) müstahkem manastırı ile birkaç hane Kürt evinden oluşur. SN
■ Koord: 37° 33' 41'' D, 41° 36' 32'' K
Çataltepe mahalle - Derik (Kocatepe bucağı) - Mardin
1526t 1928 📖 📖: Arbete/Erbete [ Süryanice ˁarbato "dördüncü" ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 37° 16' 17'' D, 40° 4' 12'' K
Çattepe köy - Kurtalan (Bağlıca bucağı) - Siirt
1910a 1928 📖 📖: Tille/Til [ Kürtçe/Süryanice tell/til "höyük" ]
As-859 📖: Tila
■ Dicle ile Botan’ın birleştiği noktada bulunan 50 mt yükseklikteki höyük, çok eski çağlardan beri meskûn olan bir yerleşim noktasıdır. Asur kralı II. Assurnasirpal’ın sefernamesinde zikredilen Tila burası olmalıdır. ■ Lehmann-Haupt’a göre 1895 katliamından önce 30 Protestan Ermeni, 15 kadim Ermeni ve 3 Süryani ailenin yaşadığı köy, 1899’da Ömer Hüseyin Ağa adlı bir Kürt beyi tarafından ele geçirilmiş, geriye 8-9 hane Hıristiyan kalmıştı. ■ Tarihi köy baraj gölü altında kalmış ve 2km kadar kuzeyde askeri kamp tarzında yeni yerleşim kurulmuştur. SN
■ Çattepe'ye her ne kadar kısaca Till ya da Tell dense de uzun adı Kürtçe iki suyun arası ya da kesiştiği yer[deki tepe] demek olan Tillo Nawro'dur. Tam yeri de Botan ve Dicle'nin kesiştiği yerdir. Bugünkü adı da eski adının tam olarak Türkçeleştirilmişidir. Çat yani yol çatı ya da kesişme noktasındaki tepe. Tepe Ilısu Barajı kurtarma kazıları kapsamında 2009'dan beri kazılmaktadır. Üzerindeki yerleşim 1993 yılında boşaltılmıştır. Modern yerleşimin altında neolitik döneme kadar yerleşim bulunmakta ve Roma imparatorluğunun en doğudaki yerleşimi burada bulunmaktadır. Arap metinlerinde Tell Fafan adıyla da anılmıştır. ahmet uhri
■ Koord: 37° 45' 12'' D, 41° 46' 11'' K
Çavuşlu mahalle - Midyat - Mardin
1928 📖: Şorizbeh
Müslüman Arap yerleşimi
■ Koord: 37° 30' 14'' D, 41° 14' 48'' K
Çayırlı mahalle - Midyat - Mardin
1928 📖: Kefnas / Kfernas [ Süryanice kfar nêşe "kadınlarköyü?" ]
■ 20. yy başında Êzidi yerleşimi. Şimdi Êzidi yerleşimi
■ Koord: 37° 19' 56'' D, 41° 27' 25'' K
Çayköy mahalle - Ergani - Diyarbakır
1925h 1928 📖 📖: Kısto / Ğısto [ Süryanice ]
Zaza-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 21' 34'' D, 39° 48' 54'' K
Çeltik mezra - Çukurca - Hakkari
1946h 📖: Tuhubenav mz.
1916hb 📖: Txub / Txuma Navei [ Süryanice ]
S1840 📖: Txuma [ Süryanice txuma "kurban, adak" ]
■ 20. yy başında Süryani (Nasturi) yerleşimi.
■ 20. yy başına dek Nasturi yerleşimi olan Txub veya Txuma vadisinin merkez köyü idi. SN
■ Koord: 37° 20' 22'' D, 43° 41' 22'' K
Çevrimova köy - Batman Merkez - Batman
K 📖: Barıslê
E1912 1928 📖 📖: Bârısil / Barsil [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Ermeni/Süryani yerleşimi.
■ Koord: 37° 50' 20'' D, 41° 16' 21'' K
Çığlı köy - Çukurca (Çığlı bucağı) - Hakkari
1928 📖: Aşûta
1891c 📖: Tiyari (idari bölge)
S1840 📖: Aşîtha [ Süryanice ܥܳܫܺܝܬ݂ܳܐ "çığ" ]
■ 20. yy başında Süryani (Nasturi) yerleşimi.
■ Tiyari vadisinin başlıca yerleşim merkezi idi. Nasturi Hıristiyan olan Tiyari aşireti 1846’ya dek fiilen bağımsızdı. 1891 nüfusunu Cuinet 6000 kişi olarak tahmin etmektedir. SN
■ Koord: 37° 19' 52'' D, 43° 22' 51'' K
Çifthisar köy - Gerger - Adıyaman
1928 📖: Çifthisar
1902z 📖: Merdis (idari bölge) [ Süryanice merdişô ]
Zaza-Sünni (Pirvan) yerleşimi
■ Merdis nahiyesi merkez köyü ve Mirdêsi aşiretinin makamı idi. Ancak Çifthisar adı da eskidir. SN
■ Mirdis/Merdis, Mamuretülaziz vilâyetinin Malatya-Pütürge'ye bağlı nahiyesiydi. © 03.05.1902 Mamuretülaziz'e bağlı Pötürge kazasında teşkil edilen yedi nahiyeye Gerger, Keferdiz, Merdis, Sinan, Taraksu, Beybol ve Telmo adları verildiği.© »»» 07.10.1912 Mamüratülaziz'in Pötürge Kazası dahilindeki Telmo nahiyesinin Keferdize, Biyol nahiyesinin Taraksuya ve Gerger nahiyesinin Merdisi nahiyesine ilhakı. (Harbiye, Maliye, Dahiliye)© »»» 13.10.1912 Mamuretülaziz vilayetinin Pötürge kazasındaki Telmo nahiyesinin Keferdiz'e, Beybol nahiyesinin Taraksu'ya ve Gerger nahiyesinin Merdis nahiyesine ilhak edildiği. deyar heyran
■ Koord: 37° 58' 46'' D, 38° 54' 45'' K
Çiftlik mahalle - Artuklu - Mardin
1925h 📖: Çiftlik
S1881 📖: Deyreliya [ Süryanice dayro d'elya "Aziz İlyas" ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 37° 17' 10'' D, 40° 43' 41'' K
Çiğdemli mahalle - Silvan - Diyarbakır
1928 📖: Kferbeyt/Küfürbeyt [ Süryanice "evköy" ]
■ Koord: 38° 10' 11'' D, 41° 4' 44'' K
Çobanpınarı köy - Gerger - Adıyaman
E1912 📖: Bılela [ Süryanice ]
1530t 1928 📖 📖: Bileyle
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 37° 56' 3'' D, 38° 51' 48'' K
Çubuklu köy - Şemdinli - Hakkari
1928 📖: Bemitûr
S1877 📖: Bawtur ܒܘܬܘܪ [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Süryani (Nasturi) yerleşimi.
■ Güncel Asuri kaynaklarında görünen Bemtur adına karşılık, Cutts’ın 1877’de Bawtur şeklinde verdiği yerleşim burası olmalıdır. SN
■ Koord: 37° 17' 56'' D, 44° 28' 2'' K
Çukurca ilçe - Çukurca - Hakkari
1928 📖: Çal (idari bölge) [ Kürtçe çalê "çukur" ]
S1840 📖: Lizan (aş.) [ Süryanice lîzan "aş." ]
■ 20. yy başında (Nasturi) yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Çal genel olarak Çukurca bölgesinin adıdır. Lizan eskiden yöreye hakim olan Nasturi aşiretinin adıdır. 19. yy sonunda Süryanice ve Kürtçe konuşan Nasturi (Hıristiyan) ve Yahudi nüfusu vardı. SN
■ Koord: 37° 14' 49'' D, 43° 36' 41'' K
Dağdağan mezra - Kızıltepe - Mardin
1928 📖: Tavo / Tawo [ Süryanice tawo "iyi, güzel" ]
Kürt-Sünni (Xalecan) yerleşimi
■ Koord: 37° 11' 11'' D, 40° 24' 42'' K
Danalı köy - Beşiri - Batman
1928 📖: Zercil [ Süryanice zergel ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ 1967’ye dek Süryani köyü idi. Mar Kuryakos manastırı vardır. SN
■ Koord: 37° 52' 56'' D, 41° 15' 27'' K
Dargeçit ilçe - Dargeçit - Mardin
1928 📖: Kerboran / Kerburan
S1300~ 📖: Kerburanܟܪܒܘܪܢ‎ [ Süryanice kfar buran ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni (Erebiyan) yerleşimi
■ Kürtçe dilli Süryani Hıristiyan kültürünün önemli bir merkezi idi. SN
■ Buranın isminin Türkçe'ye neden Dargeçit diye çevirildiğinin iyi sorgulanması gerekir. Muhtemelen Kürtçe ismi olan Kerboran- yani "Eşek Geçer" ya da "Bıçak Geçer", Ker kökünün esas haline göre değişir, manada bir darlığı betimlediği içindir. Çevirenlere ismi anlatanların Kfar boran'dan haberi olmayabilir. Öteki ihtimal ise "Kfar Buran" isminin zaten Kerboran isminin bozulmuş hali olmasıdır. Imwastingmylife
■ Gerek 1915 gerekse 1950'li yıllardaki uygulama ;farklı dillerdeki yer isimlerinin Türkçe karşılığının bulunması değildir, kökeni Türkçe olmayan yer isimleri yerine kökeni Türkçe olan yer isimleri ile değiştirilmesidir.Çok ender olarak parmakla sayılacak yerin ismi karşılık olarak dek gelmiştir,dolayısıyla yeni ismin anlamından eski veya eski ismin anlamından yeni isme ulaşmaya çalışmak hataya açık bir uygulama olacaktır. ishak levent
■ Koord: 37° 32' 46'' D, 41° 43' 14'' K
Dede köy - Çukurca - Hakkari
1928 📖: Betrût / Batrût [ Süryanice ]
■ Terk edilmiş harabe iken geri dönüşler olmuştur. SN
■ Koord: 37° 15' 32'' D, 43° 52' 46'' K
Demirtaş köy - Gerger (Taraksu bucağı) - Adıyaman
1530t 1928 📖 📖: Melho [ Süryanice "tuzla" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi.
■ Koord: 38° 7' 54'' D, 39° 4' 16'' K
Demiryan mezra - Siirt Merkez - Siirt
E1912 📖: Mar Yakup | Deyr [ Süryanice ]
■ Tarihi Mor Yakub Hbşoyo Süryani manastırı 20. yy başında Ermenilerin kullanımındaydı. Terk edilmiş ve TSK tarafından tahrip edilmiştir. SN
■ Koord: 37° 53' 27'' D, 41° 54' 32'' K
Dereiçi mahalle - Savur - Mardin
1518a 1928 📖: Kıllıt
S698 📖: Qıllıth [ Süryanice "küfe, kelter?" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi. Şimdi Süryani yerleşimi
■ Arap dilli Hıristiyan Süryani kasabası 1915’te katliama uğramasına rağmen 20. yy’da kalkınmış, 1990’larda halkın yurt dışına göçüyle terk edilmiş, 2005’ten itibaren kısmen yeniden iskân edilmiştir. 8. yy’da yazılmış Amed’li Aziz Theodotos menakıbnamesine göre bu kasaba yakınındaki Mor Abay manastırı 7. yy’daki İran savaşlarında zarar görmüştü. Halen işler halde üç kilise ve şarap fabrikası bulunur. SN
■ Koord: 37° 32' 54'' D, 40° 57' 35'' K
Dereköy köy - Sason (Pısank bucağı) - Batman
E1912 1917h 📖 📖: Marısto / Maristo [ Süryanice ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt-Sünni yerleşimi
■ Koord: 38° 21' 16'' D, 41° 23' 27'' K
Dernek mahalle - Lice - Diyarbakır
1915h 📖: Til [ Kürtçe/Süryanice "höyük, tepe" ]
Kürt-Sünni yerleşimi
■ 1975 Lice depreminde eski köy tamamen yıkılmış ve askeri nizamda yeniden inşa edilmiştir. SN
■ Koord: 38° 28' 1'' D, 40° 35' 18'' K
Deyri mevki - Hakkari Merkez - Hakkari
1946h 📖: Dehyi (hrb)
1916hb 📖: Mart Maryam [ Süryanice "meryemana" ]
■ 20. yy başında Süryani (Nasturi) yerleşimi.
■ Koord: 37° 25' 42'' D, 43° 36' 32'' K
Deyrülumur mevki - Midyat - Mardin
A1200~ 📖: Deyr el-ˁUmr [ Arapça "(Hz.) Ömer manastırı" ]
S700~ 📖: Mor Gabriel (manast) [ Süryanice "Aziz Gabriel" ]
■ 397 yılında kurulduğu rivayet edilen manastır, 640 yılı dolayında Halife Ömer’in ruhsatıyla Bethkustan’lı Aziz Gabriel tarafından ihya edilerek onun adını almıştır. SN
■ Koord: 37° 19' 19'' D, 41° 32' 18'' K
Deyrülzaferan mevki - Artuklu - Mardin
1977 📖: Tapınaktepe
A1500~ 📖: Deyr el-za'feran [ Arapça "sarı manastır, safran? manastırı" ]
S793y 📖: Mor Ḥannanyo ܕܝܪܐ ܕܡܪܝ ܚܢܢܝܐ‎ (manast) [ Süryanice "Aziz Yuhanna" ]
■ Daha önce Mor Şleymûn adıyla tanınan manastır, 8. yy sonunda metropolit Mor Hananyo’nun tadilatından sonra Hananya Manastırı adını aldı. 15. yy’dan itibaren kaydedilmiş olan Deyrul Za’feran adı muhtemelen `sarı manastır` anlamında olup, yörede safran yetiştirildiğine dair güvenilir bir kaynak mevcut değildir. SN
■ Koord: 37° 17' 58'' D, 40° 47' 33'' K


 
Copyright 2010-2020 Sevan NİŞANYAN. Alıntılarda kaynak gösterilmesi rica olunur.