269 Süryanice yer adı bulundu.
1 | 2 | 3
sırala 
  Toros dağ - ---
Y-146 📖 Taûros [ Sür tûr "dağ" ]
■ Yunanca sözcük muhtemelen Batı Sami dillerinde (Fenikece veya Aramice) `dağ` anlamına gelen Tûr sözcüğünden alıntıdır. Strabon, İran'dan Hindistan'a uzanan dağların da Tauros adını taşıdığını bildirir. ■ Türkçede Beydağları ve Bolkar dağları adıyla bilinen dağlar dizisine Cumhuriyet döneminde veya hemen öncesinde Yunancadan alınan Toros adı verildi. Daha önce bu isim Türkçede ancak Isparta yakınındaki Davras dağında görülür. SN
  Avuttepe mah - Altınözü - Hatay
F1935 📖 Kefer Abed [ Sür ]
Müslüman Arap yerleşimi
  Amanos dağ - ---
Y17 Y1118 📖 📖 Amanós [ Sür ]
As-859 📖 Hamânu
  Zincirli mah - İslahiye (Fevzipaşa bucağı) - Gaziantep
1917h 📖 Zincirli Höyük
H 📖 Samˀal [ Sür "kuzey, şimal" ]
■ MÖ 10. ila 8. yy'da önemli bir Geç Hitit şehir devleti olan Sam'al kenti kalıntıları bulunmaktadır. Samˀal adı Aramice olup, Arapça Şimal sözcüğünün eşdeğeridir. SN
■ Tarihi Yerleşim Yeri Antepli
  Güneşli köy - Kilis_M (Musabeyli bucağı) - Kilis
K 📖 Hebsüno
1918h 📖 Habsıno [ Sür habşûno "keşişlik" ]
Kürt (Sünni) (Hevêdi) yerleşimi
  Sakçagözü mah - Nurdağı (Sakçagözü bucağı) - Gaziantep
1884hk 📖 Sakçagözü [ Tr sakça "saklı, mahfuz" ]
Y180 📖 Gerbedisso [ Sür kfar dêşo? ]
1928 📖 Keferdiz (idari bölge) [ Sür kfar "köy" ]
■ Kısmen Alevi (Türk) yerleşimi
■ Roma dönemi menzil haritalarında görülen Gerbedisso biçimi Süryaniceden uyarlanmıştır. Malatya Doğanyol ilçesi de Keferdiz adını taşır. SN
■ © 22.02.1920 Islahiye kazası, Keferdiz nahiyesi merkezinin Sakçagöz olduğuna ve nahiye müdürünün orada vazife yaptığına dair Hariciye Nezareti'ne gönderilen yazı. deyar heyran
■ Çoğunlukla Alevi (Türkmen), kısmen Sünni Türk ve Sünni Kürt yerleşimi Çolakdede
  Yeşilova köy - Gölbaşı - Adıyaman
1917h 📖 İnekli
Y976 📖 Adatha [ Sür ]
A870 📖 Hadâth [ Sür "yeni" ]
Sünni Türk yerleşimi
■ 8. ve 9. yy'larda Arap seferleri bağlamında anılan Hadath/Hades hisarı olmalıdır. SN
  YukarıGüneyse mah - Oğuzeli (Doğanpınar bucağı) - Gaziantep
1928 📖 Geneyse yk.
1543t 📖 Geneyse [ Sür knêsa "kilise" ]
■ Türkmen Yerleşimi Antepli
  Aşağıgüneyse mah - Oğuzeli (Doğanpınar bucağı) - Gaziantep
1928 📖 Geneyse yk.
1543t 📖 Güneyse [ Sür knêsa "kilise" ]
Türkmen (Barak) yerleşimi
  Kıratlı mah - Nizip - Gaziantep
1917h 📖 Kertûşe
1915hb 📖 Kertiş [ Sür kfer ? ]
Kürt (Sünni)/Türkmen yerleşimi
■ Rışvan Yerleşimi REŞWAN, REŞİ, REŞIKAN AŞİRETİ Reşi, reşikan, reşoyan, reşvanan, reşan aynı manaya gelen kelimelerdir. Siyahîler, siyah giyinenler anlamında bu aşirete isim olarak verilmiştir. Gerçekten Reşiler siyah elbise giymeyi çok severler. Hatta bazı Reşi bölgelerinde siyah haricindeki elbiseler çok gülünç kabul edilir. Bir ara Nizip Reşileri ile ilgili çalışmalar yaparken şahit olmuştum. Cemaatin tümünü siyah şalvarlı görünce halkın bunlara Reşi demelerinin sebebini de anlamış oldum. Hala tarihteki bu geleneğin sürdürüldüğünü gözlerimle de görmüş oldum. Reşilerin asıl vatanları Mazenderan dedikleri dağlık ve geniş bölgedir. Abbasi halifelerinden Harun Reşit döneminde 786 Miladi yılında İslam’ı kabul etmelerinden sonra Anadolu’ya getirilmişlerdir. Çoğu Bizans sınırlarına yerleştirilmişlerdir. Çok geniş ve büyük bir aşirettir. Fakat bütün çalışmalarıma rağmen Reşiler mi Dunai aşiretinden yoksa Dünailer mi Reşi aşiretinden bir türlü çözüme kavuşturamadım. Şerefname, Reşileri birçok aşiret federasyonunun içinde zikreder. Mesela Cizre aşiretlerini anlatırken Reşıkileri de Cizre aşiretleri arasında ve Van civarına yerleşen Mahmudiyan abrına (beylik) bağlı sayar. Mahmudiyanlar bilindiği üzere Yezidi dinine mensup idiler. Daha sonra Müslüman oldular. Suruç Dunaileri arasındaki Reşiler de 18. yüzyılın ortalarına kadar Yezidi kalmaya devam etmişlerdir. Reşilerin Yezidi iken neden din değiştirdikleri bilinmemektedir. Ancak Harun Reşit dönemine kadar M.786 Yezidi kaldıkları, bu tarihten sonra Abbasi akınları sonunda kısmen Müslüman oldukları bilinmektedir. Din değişikliğinden sonra diğer Yezidi aşiretlerinin afarozuna uğramış olacaklar ki kendi bölgelerini terk ederek veya göç ettirilerek Anadolu topraklarına gelmişlerdir. Bazı tarihçilere göre bunlar Yezidi dinine karşı çok laubali davranırlardı. Bu nedenle Yezidi Dasini aşireti ve diğer aşiretler tarafından sürgün edildi demektedirler. Reşiler; Bukhti asıllıdır. Yine Reşileri tarihte Hasankeyf ve civarında kurulan Melikan Beyliği içinde de görmekteyiz. Bilindiği üzere Melikanlar Selahaddin Eyyubi’nin soyundan gelirler. Hasankeyf, Siirt, Beşiri, Tor, Erzen, şehirlerini içine alan bu beylik tarihte Melikan Beyliği olarak bilinir. M.1250. Melikanlara ait aşiret isimlerini Seref Han şöyle sıralamaktadır: Reşan, Aşti, Muhalbi, Mehrani, Beşnavi, Şıkaki Ustirki, Kurduli, Keşki, Celıki, Hendeki, Sohani, Bediyan, Şervanan. 1524–1536 tarihli Osmanlı tahrir defterleri ve tapu kayıtlarında Reşi aşireti ismi Adıyaman Gerger ve Kâhta civarında geçmektedir. Bu aşirete ait kabileler şu şekilde sıralanmaktadır. Ömerikan,(Keytani),Hıdır(Soran), Kelikan, Celikan, Mulukan, Zerukan, Bugrasi (Bekrasi), Remi, Mansuri, İzdekan, Mensurkan, Belikan, Cudukan, Dalyan, Dımsıkan (Doduka), Nasıran, Sinikan, Şeyhbalulan, Mahyan Hosnişinan, Sevırliyan, Okçiyan. (156) Reşiler, Eyyubiler döneminde Eyyubi Devleti’nin asker aşiretleri arasında bulunmakta idi. Urfanın Suruç, Birecik, Halfeti, Gaziantep’in Nizip ilçelerinde de gayet yaygın halde bulunan Reşilerin Eyyübiler döneminde bu bölgede oldukları bazı tarihçiler tarafından kayda alınmıştır. Birecik ve Nizip’teki Reşilerin tamamı Fırat Nehri sahillerine ve Birecik ile Nizip ilçesi arasındaki kuzeyde Araban ilçesine doğru uzanan dağlık bölgede hayatlarını sürdürmektedirler. Daha önce bu bölgedeki Reşiler Suriye Rakka’dan başlayıp Oğuzeli, Nizip ilçelerine kadar devam eden bu gün adına Barak dedikleri bölgede göçebe şeklinde yaşarlardı. 1690’lardan sonra Urfa Culap civarına yerleşen beydilli Türkmenleri Mılan aşiret federasyonu başkanı Zor Temir Paşa tarafından kovulunca bu Türkmenler Barak bölgesini istila ettiler. O zaman Reşilerin başkanlığını İdris Bey yapmakta idi. Reşiler Türkmenlerin bu istilasına karşı Meskene ile Rakka çöllerinde müthiş bir savaşa tutuldular. Savaş Fırat kıyısına koyun ve keçilerin getirilmesi sırasında çobanların sapanla birbirlerini taşlamasıyla başladı. Türkmenler Fırat’ın doğu yakasında idi. Reşiler ise Barak yakasında (batı) idiler. Bu şekilde çobanlar arasındaki sapan savaşları günlerce sürdü. Sonunda her iki aşiret de savaş kararı aldı. Türkmenler bir yolunu bularak Barak tarafına geçmeyi başardılar. Barak ovasında günlerce devam eden Türkmen Reşvan savaşı sonunda Reşilerin Nizibin kuzeyine dağlara doğru çekilmesine kadar devam etti. Türkmenler Reşileri Nizip Kertiş (Kıratlı) köyüne kadar takip ederek Reşliler birçok zayiat verdiler. Tamamen dağlık bölgeye sığınan Reşiler Türkmenlerin hala onları takipten vazgeçmediğini görünce İdris Bey’in Hanımı Ümmüye’yi kabile beyleri ile beraber ricacı olarak Türkmenlere gönderdiler. Yapılan rica üzerine Kertiş Köyü sınır olmak üzere iki aşiret arsında anlaşma yapıldı. (Bkz. Güney Anadolu Beydili Türkmenleri ve Baraklar, Ali Şahin, sayfa 40–41) Güneyde Nizip, doğuda Halfeti, batıda Gaziantep, kuzeyde Malatya olmak üzere geniş bir bölgede hala yaşamakta olan Reşilerin Osmanlı döneminde adlarına Halep’e bağlı bir nahiye merkezi bulunmakta idi. Bu nahiye merkezinin ismi Reşi idi. Antepli
  Nizip ilçe - Nizip - Gaziantep
E1136 📖 Nisib
Y550 📖 Nísibis / Nisibina [ Sür ]
1543t 📖 Nehrülcevz (idari bölge) [ Ar "Ceviz Irmağı" ]
Türkmen yerleşimi
■ Antik adı Nusaybin ile aynı olup, eski metinlerde iki kent sık sık karıştırılır. 16. yy'da Nehrülcevz nahiyesi merkez kasabası idi. SN
■ Nizip'in yerlisi Türkmenlerden oluşmaktadır. Nizip'in kuzey kesimi genelde Rışvan aşireti mensubu Kürd köyleri barındırmaktadır; ancak bu Kürd köyleri arasında Türkmen köyleri ve Çepni Türkmen Alevi köyleri de yer almaktadır. Ancak Nizip'in güney tarafı Karkamış sınırına kadar Barak Türkmen aşiretlerinin köylerinden oluşmaktadır. Cagitli
■ Güney Köyleri Türkmen Barak köyleri Kuzey köyleri Kürt Sünni Köyleri Ayrıca Nizip ilçe merkezi çok sayıda Kürt göçü almıştır Urfa Birecik Suruç bölgesinden Nizip ilçesinin tarihi MÖ 2000 yılına kadar uzanır. Eski Hitit zamanında (M.Ö. 18. yüzyılda) I. Mursil, M.Ö. 13. yüzyılda İmparatorluk Hititleri zamanında daŞuppilulluima tarafından Hitit devletine bağlanmıştır.[3] 1517 yılında Yavuz Sultan Selim Nizip'i Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katmıştır. İlçe, Fırat nehrinin meydana getirdiği Orta Mezopotamya havzasındadır. Gaziantep-Nusaybin demiryolu diğer bir deyişle Bağdat Demiryolu ve E-90 karayolu ile Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu da ilçeden geçer. Gaziantep İli, Nizip İlçesi'nin 10 km. doğusundaki Belkıs Köyü'nde, Fırat Irmağı kıyısında, Zeugma Antik Kenti bulunmaktadır. Tarih öncesi çağlardan beri kesintisiz iskan gösteren bu yerleşimin önemi, Fırat Irmağı'nın en kolay geçit verdiği iki noktadan birisinde olmasıdır. Zeugma, kelime olarak "köprübaşı" ve "geçit yeri" anlamına gelmektedir. Yaklaşık 20 bin dönümlük bir arazi üzerine kurulmuş olan bu antik kentin 1/3'ü, su tutulması Ekim 2000'de tamamlanmış olan Nizip-Birecik Barajı göl alanı altında kalmıştır. Antepli
  Nahırtepe mah - Nizip - Gaziantep
1928 📖 Kerzîn [ Sür kfer ? ]
Türkmen (Barak) yerleşimi
  Gümüşgün mah - Nizip - Gaziantep
E1902 1928 📖 📖 Ehneş
Y429 📖 Kapersana [ Sür Kfar San'a ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Yunanistan göçmeni yerleşimi
■ Antik Çağ'da mutlak sükût yeminiyle tanınan Kefersana'lı Aziz Salamanes'ten kilise tarihi yazarı Kilisli Theodoret söz eder.. 19. yy'da köy yakınında Surp Sarkis Ermeni manastırı bulunmaktaydı. SN
■ Kürt Sünni/Türkmen Yerleşimi Antepli
  Rumkale mv - Nizip - Gaziantep
S1190 📖 Hesno d'Rhomaye [ Sür "Rum kalesi" ]
E1136 📖 Hromgıla [Romkıla] Յռոմկլա [ Erm "Rum kalesi" ]
A870 📖 Qalˁat er-Rûm [ Ar "Rum kalesi" ]
■ Fırat nehrine hakim görkemli kale Ortaçağ'da Bizans-Arap çatışmalarında odak noktası ve 12. yy'da bir süre Ermeni kilisesinin yönetim makamı idi. Ptolemaios Coğrafya'sında anılan Urima mevkii burası olamaz. SN
■ Tarihi Yerleşim Yeri Antepli
  Dutlu mah - Nizip - Gaziantep
1928 📖 Kefertût [ Sür kfar tûtho "dutköy" ]
Türkmen yerleşimi
  Besni ilçe - Besni - Adıyaman
1484 📖 Behisni
S1190 📖 Bêth Hesnê [ Sür "kale yurdu" ]
E1136 📖 Behesni
Türkmen yerleşimi
■ İlçenin yirmi kadar köyünde Hevêdi (Hüveydî, Hevîdi, Hevedik) Kürt aşireti mensupları yaşar. Kasaba merkezi ve 40 dolayında köy Türk/Türkmen kökenlidir. SN
■ Hevedi aşireti ile ilgili en erken belge İbni Farqini'nin Silvan tarihidir. Buna göre Cizreli Suleyman Baz'ın 6 oğlundan biri Hevedi aşiretinin atası kabul ediliyor. Hevediler kendilerı için bu nedenle Sılemani/ Suleyman oğulları der. Şerefname'de Hevediler 10. yy'da Mervani beyliğini oluşturan 6 kürd aşiretinden biri olarak anılır. Besnili Haco
■ Şu anda Kürt Nüfus Yoğunluktadır Antepli
  Kavaklıca mah - Halfeti - Şanlıurfa
1917h 📖 Tilazze [ Sür tell ˁêzo "keçitepe" ]
1915h 📖 Tell ˁAze
Türkmen yerleşimi
■ Baraj gölü altında kaldı. SN
■ Kürt Sünni Yerleşimi Antepli
  Altınova mah - Birecik - Şanlıurfa
1884hk 📖 Hobab [ Sür "bereketli" ]
Türkmen yerleşimi
■ Türkmen Barak Yerleşimi Antepli
  Suboyu mah - Nizip - Gaziantep
1928 📖 Kefre [ Sür kafrô "köy" ]
■ Türkmen Yerleşimi Antepli
  Kayalar mah - Halfeti - Şanlıurfa
1928 📖 Keferhan [ Sür "Han köyü?" ]
1915h 📖 Kefran [ Kr "kâfirler?" ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
■ 1960 veya 80'lere dek köyde ayakta olan beş kiliseden geriye çok iz kalmamıştır. SN
■ Keferan adı yörede kafirlerden kalma diye bilinir. Kafirler Hanı diye bilinir. bertan
  Birecik ilçe - Birecik - Şanlıurfa
1665 📖 Birecik
A870 📖 Bîra
Y535 📖 Birtha [ Sür birthâ "saray" ]
Kürt (Sünni)/Türkmen yerleşimi
■ Arapça ve erken Türkçe kaynaklarda Bîre/Bîrâ kullanılır. SN
■ Çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu ilçe merkezinde önemli Türk azınlık da bulunmaktadır.
■ İlçe halkının yaklaşık olarak %40'ı Türkmen, 10'u Arap, yarısı ise Kürt'tür. Kemal Yıldırım
  Özveren mah - Birecik (Böğürtlen bucağı) - Şanlıurfa
1917h 📖 Hebabi [ Sür "bereketli" ]
Kürt (Sünni) (Şahbıkan) yerleşimi
■ ŞABİKAN AŞİRETİ Şanlıurfa / Birecik ilçesi ile Halfeti arasında bulunan bölgede yaşamaktadırlar. Merkezi köyleri Böğurtlen’dir. Yaşlıları kendilerinin Suriye’den bu bölgeye göç ettiklerini söylemektedirler. Fakat bunu kanıtlayacak bir belge veya kayıtlı bilgi bulunmamaktadır. Ancak aşiret büyüklerinin anlattıklarına göre Mustafa, Ali ve Seydo isimli üç kardeşin aileleri ile Birecik ilçesine geldiklerini ve asıllarının Arap Afadile aşiretinden olduklarını iddia etmektedirler. Şa’bık Kürtçe de insan saçının ön kısmına verilen addır. Muhtemelen geçmişte saçlarını tıraş edip sadece ön kısmı bırakmalarından dolayı bu isimle isimlendirilmiş olabilirler. Fakat Şa’ab kelimesi Arapçada da kullanılan bir isimdir. Yedi kadar köyleri bulunmaktadır. Geneli dindar insanlardır. Antepli
  Fethiye mah - Yazıhan - Malatya
1928 📖 Fethiye
1854h 1916h 📖 📖 Hasanbadrik
S1190 📖 Hesna-d'patrîq [ Sür "tekfur kalesi" ]
Y180 📖 Pisonos [ AnaD ]
Alevi yerleşimi
■ Yun patríkios > Ar batrîq burada `Bizans soylusu` anlamındadır. 1058-1063 döneminde Hesnâ d'patrîq adıyla Süryani piskoposluk makamı idi. SN
■ © 08.07.1894 Malatya sancağı dahilinde kain Akçadağ kazasına merbut Görne nahiyesine tabi Hsnbatrik karyesinin Erguvan nahiyesine rabt ve ilhakına dair... deyar heyran
  Esentepe mah Adıyaman - Adıyaman_M - Adıyaman
1928 📖 Kerkişin [ Sür kfer ? ]
  Aşağıkonak mah - Suruç - Şanlıurfa
1917h 📖 Keferkob [ Sür ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Fırat neh - ---
A632 📖 Furât
Y-450 📖 Euphrátês [ Sür ]
İb-600 📖 Prat / Phrat
As-2000 📖 Purâtu / Purattu
■ En erken MÖ 3. binyıl ortalarında Sargon-öncesi Sumer kaynaklarında görülen Buranu (Sumerce) veya Purattu (Akatça) adının nihai kaynağı ve anlamı çözümlenememiştir. Kürtçe olmadığı muhakkaktır. Tevrat'ta Ürdün ile Yehud ülkesini ayıran bir nehir de Frat adıyla anılır. SN
  Çaltılı köy - Kahta - Adıyaman
1928 📖 Selah [ Sür şilûho "dere" ]
1560t 📖 Salah aş. + yk.
■ 20. yy başında Kürt (Sünni) yerleşimi. Şimdi Kürt (Sünni) (İzoli) yerleşimi
  Doluca köy - Kahta (Damlacık bucağı) - Adıyaman
1560t 1919h 📖 📖 Keferma [ Sür ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Tütenocak köy - Kahta (Narince bucağı) - Adıyaman
1928 📖 Barsomik [ Sür Barṣawma "Oruçoğlu (öz.)" ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
■ 5. yüzyılda bu yörede yaşayan Samsat'lı aziz Bar Sawma (`oruç oğlu`) dünya nimetlerinden kaçınması ve doktriner fanatizmi ile meşhur bir Süryani azizi idi. Nemrut Dağı eteğindeki manastırının bulunduğu yer bazı 19. yy kaynaklarında Borsun Kalesi olara gösterilir. Ancak burasının aynı yer olduğundan emin değilim. SN
  Tepehan mah - Pötürge (Tepehan bucağı) - Malatya
1928 📖 İmrûn
S1190 📖 ˁAmron [ Sür ˁamrân/ˁimrûn "mamur yer, yapılı" ]
1917h 📖 Sinan (idari bölge)
Kürt (Sünni) (Canbeg) yerleşimi
■ Pötürge idari biriminin eski adının kaynağı olan İmrun kasabası 12. yy'dan itibaren anılmıştır. Ebülferec Tarihi 1186 yılındaki Türkmen istilasında Malatya sultanlığına bağlı Amrun/Amron kasabasından 200 Süryani gencin öldürüldüğünü belirtir. 1877'de ilçe merkezi Şiro (şimdiki Pötürge) kasabasına taşındı. SN
  Tepebaşı mz - Kahta - Adıyaman
1919h 📖 Keferkuruş / Keferğuruş [ Sür ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Karakoyun neh - Aa - Şanlıurfa
1883 📖 Karaçay
Y553 📖 Skírtos Σκίρτος [ Yun "sıçrayan, çağlayan" ]
S154y 📖 Daisan ܕܝܨܢ [ Sür "sıçrayan, çağlayan" ]
■ Urfa kenti merkezinden geçen Daysan/Deysan deresi 20. yy başlarına dek bu adla anılmıştır. Süryani edebiyatının başlangıcı sayılan filozof Bardaysan'ın (154-222) lakabı `Daysan oğlu` anlamındadır. Prokopios'un Binalara Dair eserinde anılan Skyrtos, aynı adın Yunanca çevirisidir. SN
  Urfa il - Aa - Şanlıurfa
1665 📖 Rûhâ | Urfa
A870 📖 Rihâ
S100~ 📖 Urhay / Urhâ [ Sür "sulak?" ]
Y-350 📖 Edessa [ Yun "sulak?" ]
■ 20. yy başında Müslüman Arap yerleşimi. Müslüman Arap/Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Tarihi adı Urha ve Rıha iken Türkçede Urfa biçimi yaygınlık kazanmıştır. ■ Kent çevresi eski çağlardan beri Arami/Süryani olduğu halde kente ilişkin ilk bilgi MÖ 302 yılında İskender'in halefi Seleukos Nikator tarafından Edessa adıyla Yunan kolonisi kurulmasına dairdir. Makedonya'da bir kent olan Edessa muhtemelen `sulak` veya `su kaynağı` anlamına gelir. (Segal s.32). ■ 1972 yılında askeri yönetimin tercihi doğrultusunda Milli Mücadele dönemindeki bazı olaylara istinaden Şanlıurfa adı verildi. Kent nüfusu eskiden büyük oranda Türk ve Arap iken şimdi yaklaşık eşit oranda Arap ve Kürt kökenlilerden oluşur. SN
■ Şehir merkezi yerlileri Türktür, şehirli Arap nüfus neredeyse hiç yoktur. Araplar taşrada ağırlıktadır. Urfa şehirlisi için "isotçu" lakabı kullanılır. metonio
  Gündeğer mah - Pötürge - Malatya
1928 📖 Maraso ulya [ Sür mar İso "hz. İsa" ]
Alevi (Türk) yerleşimi
  Güngörmüş köy - Gerger - Adıyaman
1914hk 📖 Petrgo [ Sür patriqo "bey, tekfur" ]
E1912 📖 Petırke / Bedırge
1530t 1928 Pütürge
■ 20. yy başında Ermeni/Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt (Sünni) yerleşimi
  Örmeli mah - Pötürge - Malatya
1560t 📖 Zarato [ Sür ]
■ Kürd Canbeg aşiretinin köylerindendir İbrahim
■ Pötürgedeki Alevi köylerinin tamamı Türkmendir, Alevi Türk yerleşimi metonio
  Çobanpınarı köy - Gerger - Adıyaman
E1912 📖 Bılela [ Sür ]
1530t 1928 Bileyle
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Kürt (Sünni) yerleşimi
  Beşikli köy - Kahta - Adıyaman
1928 📖 Kefrî (başka yer) [ Sür kafr "köy" ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Eski köy 1992'de Atatürk Barajı gölü altında kaldığı için yeni yere taşındı. SN
  Bahçe mz - Kahta - Adıyaman
1928 📖 Tilbe [ Sür "tepecik" ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Tosunlu mah - Pötürge - Malatya
1928 📖 Şiro Taraksu [ Sür ]
Kürt (Sünni) (Canbeg) yerleşimi
■ Adıyaman Taraksu (Gerger) ile aynı adı taşır. Eski isim muhtemelen Süryanicedir. SN
  Çifthisar köy - Gerger - Adıyaman
1928 📖 Çifthisar
1902z 📖 Merdis (idari bölge) [ Sür merdişô ]
Zaza (Sünni) (Pirvan) yerleşimi
■ Merdis nahiyesi merkez köyü ve Mirdêsi aşiretinin makamı idi. Ancak Çifthisar adı da eskidir. SN
■ Mirdis/Merdis, Mamûretülaziz vilâyetinin Malatya-Pütürge'ye bağlı nahiyesiydi. © 03.05.1902 Mamuretülaziz'e bağlı Pötürge kazasında teşkil edilen yedi nahiyeye Gerger, Keferdiz, Merdis, Sinan, Taraksu, Beybol ve Telmo adları verildiği.© »»» 07.10.1912 Mamüratülaziz'in Pötürge Kazası dahilindeki Telmo nahiyesinin Keferdize, Biyol nahiyesinin Taraksuya ve Gerger nahiyesinin Merdisi nahiyesine ilhakı. (Harbiye, Maliye, Dahiliye)© »»» 13.10.1912 Mamuretülaziz vilayetinin Pötürge kazasındaki Telmo nahiyesinin Keferdiz'e, Beybol nahiyesinin Taraksu'ya ve Gerger nahiyesinin Merdis nahiyesine ilhak edildiği. deyar heyran
  Gümüşkaşık köy - Gerger - Adıyaman
1530t 1917h Keferdiş [ Sür kafrô dêşô "kapıköy" ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
■ © 03.05.1902 Mamuretülaziz'e bağlı Pötürge kazasında teşkil edilen yedi nahiyeye Gerger, Keferdiz, Merdis, Sinan, Taraksu, Beybol ve Telmo adları verildiği. deyar heyran
  Gözlüce mah - Pötürge - Malatya
1560t 📖 Mavrato [ Sür ]
Kürt (Sünni) (Canbeg) yerleşimi
  Kesertaş köy - Gerger - Adıyaman
1946 📖 Berdeso
1928 📖 Perdesu [ Sür berdêşô ]
1914hk 📖 Pertisu
■ 20. yy başında Ermeni/Süryani yerleşimi. Şimdi Kürt (Sünni) yerleşimi
  ? mz - Gerger - Adıyaman
1530t 1928 Zerhelo [ Sür ]
■ Bugünkü adı bilinmemektedir.
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Keferge mz - Gerger - Adıyaman
1530t 1928 Keferge [ Sür ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Azıklı mah - Siverek (Çaylarbaşı bucağı) - Şanlıurfa
1928 📖 Nisîbin / Nuseybin
E1912 📖 Mtsbin [ Sür ]
1835f 📖 Nisêbîn
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Zaza (Sünni) (Bucak) yerleşimi
  Korulu köy - Gerger - Adıyaman
1530t 1928 Barzo [ Sür ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Murfa mv - Gerger - Adıyaman
S1190 📖 Mor Abhai [ Sür ]
■ 12. ve 13. yy'da önemli bir kültür merkezi olan Süryani Mor Abhai manastırının kalıntıları Fırat'ın batı kıyısında ıssız bir mevkidedir. Murfa adı Süryanice isimden evrilmiştir. SN
■ Zaza Sünni Yerleşimi Antepli
  Piske mv - Gerger - Adıyaman
S1190 📖 Pesqîn [ Sür ]
■ Süryani vakanüvis Mihail'in 1090 yılında inşa edilmesini tafsilatlı olarak anlattığı Pesqin manastırının kalıntıları Fırat kıyısında ıssız bir yar başında bulunur. SN
■ Zaza Sünni Yerleşimi Antepli
  Civanto mz - Gerger - Adıyaman
1928 📖 Civanto [ Sür ]
1530t 📖 Civank.to
■ Zaza Sünni Yerleşimi Antepli
  Yeşilköy mah - Doğanyol - Malatya
1928 📖 Dere Maraso [ Sür deyro d'Mar îso "Hz. İsa manastırı" ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Demirtaş köy - Gerger (Taraksu bucağı) - Adıyaman
1530t 1928 Melho [ Sür "tuzla" ]
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi.
■ Zaza Sünni Yerleşimi Antepli
  Taraksu mz - Gerger - Adıyaman
1928 📖 Taraksu | Gerger
1917h 📖 Taraksu [ Sür ]
■ Fırat nehri üzerinde önemli bir köy ve ve bir dönem Gerger ilçe merkezi idi. Şimdi kısmen baraj gölü altında kalmıştır. SN
■ Zaza Sünni Yerleşimi Antepli
  Konurtay mah - Doğanyol - Malatya
1928 📖 Xaşkento [ Sür ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Sarıçiçek bölgesinden gelenler yaşamaktadır. Asnu ili
  Tuzbaşı x - Pertek (Akdemir bucağı) - Tunceli
1928 📖 Nisirto [ Sür ]
Kürt (Sünni) (Şıkaki) yerleşimi
■ Baraj gölü altında kalmıştır. SN
  Özgören x - Elazığ_M (Balıbey bucağı) - Elazığ
1928 📖 Zarato [ Sür ]
■ Keban Baraj gölü altında kaldı. SN
  Kılıçkaya köy - Sivrice (Gözeli bucağı) - Elazığ
1928 📖 Karafto [ Sür ]
■ 20. yy başında Türk yerleşimi.
  Gölyurt köy - Gerger (Taraksu bucağı) - Adıyaman
1530t 1928 Tillo [ Sür ]
Zaza (Sünni) yerleşimi
■ © 03.05.1902 Mamuretülaziz'e bağlı Pötürge kazasında teşkil edilen yedi nahiyeye Gerger, Keferdiz, Merdis, Sinan, Taraksu, Beybol ve Telmo adları verildiği. deyar heyran
  Çatakkaya köy - Sivrice - Elazığ
1928 📖 Samaxto [ Sür ]
  Sengeto mz - Gerger - Adıyaman
1530t 1928 Sengeto / Semgeto [ Sür ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Konacık köy - Gerger (Taraksu bucağı) - Adıyaman
K 📖 Deyro [ Kr "manastır" ]
1946 📖 Bibal
1914hk 📖 Bibol
S1190 📖 Bêbol [ Sür bêth bol/ballô "Balla (?) yurdu" ]
1530t 📖 Biblo/Büblü (nahiye)
■ 20. yy başında Süryani yerleşimi.
■ Ortaçağ öncesinden kalma kale kalıntısı mevcuttur. 1149'da Musul hakimi Zengi ile Haçlı kontu Joscelin arasındaki çarpışmalarda adı geçer. 1550 dolayında Süryanilerin bir bölüğü Rabban Sulaka d'Bêth Ballo öncülüğünde Katolik kilisesine iltihak ederek Keldanî mezhebini kurdular. SN
■ Kürt Sünni Yerleşimi Antepli
  Sökün mah - Siverek (Gölcük bucağı) - Şanlıurfa
1835f 1925h Şemûn [ Sür Şemˁûn "öz." ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Deyro mz - Gerger - Adıyaman
1917h 📖 Deyro [ Sür "manastır" ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Akpınar köy - Sivrice - Elazığ
1925h 📖 Harbeto [ Sür "harabe, ören" ]
■ Şimdiki Sivrice kasabası buraya bağlı sahil mevkii iken Cumhuriyet döneminde iskan edildi. SN
  Yağmurlu mah - Eyyübiye (Yardımcı bucağı) - Şanlıurfa
1928 📖 Soğmatar [ Sür suğath metrô? "çokyağmurlu" ]
■ MÖ 2. yüzyıla ait gök kültü tapınaklarının bulunduğu köydür. SN
■ Türkmen Yerleşimi Antepli
  Göktepe mah - Çermik - Diyarbakır
1917h 1928 📖 📖 Sinto / Spinto [ Sür ]
Zaza (Sünni) yerleşimi
  Akbuğday köy - Sivrice - Elazığ
1928 📖 Bişirto [ Sür ]
  Güngören x - Elazığ_M (Mollakendi bucağı) - Elazığ
1928 📖 Şamuşi / Şemsi [ Sür şamoşe "şammaslar, diyakoslar" ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ Baraj gölü altında kaldı. SN
  Bahçedere köy - Maden (Hazar bucağı) - Elazığ
1928 📖 Malato [ Sür ]
Zaza (Sünni) yerleşimi
  Yeşilköy mah - Ergani - Diyarbakır
K1998 📖 Helbeto
1928 📖 Harbeto [ Sür hrbeto "harabe, ören" ]
  ÇayKöy mah - Ergani - Diyarbakır
1925h 1928 📖 📖 Kısto / Ğısto [ Sür ]
Zaza (Sünni) yerleşimi
  Yüksel mz - Ergani - Diyarbakır
1928 📖 Tell Xûm
E1045 📖 Tılxum [ Sür tell xûm "ılı-höyük?, yaz-höyük?" ]
■ 11. yy'da önemli bir müstahkem mevki ve bölgenin idari merkezi idi. SN
  Gözekaya mah - Ergani - Diyarbakır
K1998 📖 Eyneto
1928 📖 ˁAyneto [ Sür ˁaynotho "gözeler" ]
■ Kısmen Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Köy halkının 'Türkmen' kökenli olup sonradan Kürtleştiği iddia edilir. SN
  Yoncalı x - Ergani - Diyarbakır
1928 📖 Selgeto [ Sür ]
■ Baraj gölü altında kaldı. SN
  Halkalı köy - Alacakaya (Arıcak bucağı) - Elazığ
1928 📖 ˁAynıto [ Sür ˁaynotho "gözeler" ]
  Esenlik köy - Alacakaya (Arıcak bucağı) - Elazığ
1928 📖 Kerto [ Sür ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Ceylanpınar ilçe - Ceylanpınar - Şanlıurfa
K 📖 Serêkaniyê [ Kr "pınarbaşı" ]
A870 📖 Resulayn [ Ar Ra'sul-ˁayn "pınarbaşı" ]
Y535 📖 Theodosiópolis [ Yun "Theodosius imp. kenti" ]
As-891 📖 Rēš İna [ Sür "pınarbaşı" ]
■ Kısmen Kürt (Sünni) yerleşimi
■ Suriye'de kalan Resulayn/Serêkani kentinin TC tarafındaki mahallesidir. İlk kez MÖ 900 dolayında Asur kralı II. Adad-Nirari yazıtında adı geçen Reşîna kentidir. Arapça Ra'sul-ˁayn ilk kez 680'li yıllarda burada Emevi egemenliğine karşı başlatılan bir isyan münasebetiyle duyulur. Kürtçe Serêkaniyê Arapça ismin yakın tarihli çevirisidir. SN
■ Çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu ilçe merkezinde azınlık olarak Arap, Çerkes ve Türkler de yaşamaktadır.
  Çataltepe mah - Derik (Kocatepe bucağı) - Mardin
K1980 📖 Erbete
1526t 📖 Arbete [ Sür ˁarbato "dördüncü" ]
  Eğil ilçe - Eğil - Diyarbakır
K1597 📖 Egil
S569 S1190 📖 📖 Aggel
E390 📖 Ankğ Անգղ [Angel] [ Sür aggel "kapı" ]
1936g 📖 Dicle (idari bölge)
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Şimdi Zaza (Sünni) yerleşimi
■ Güneydoğu Torosların Diyarbakır ovasına açılan kapısı ve Diyarbakır-Malatya yolunda önemli bir konaktır. ■ 16.-19. yy'lar arası Mirdasî Kürt beyliğinin başkenti idi. ■ 1936'da Eğil adı ve ilçe merkezi Piran kasabasına aktarıldı; Eğil'e Dicle adı verildi. 1951'de bu durum tersine çevrilerek Dicle Eğil, Eğil de Dicle oldu. SN
■ Eğil (Mirdasi/Mîrdêsan/Merdis) Beyliğini kuran kişi Pir Mansurdur. Hakkariden gelen Pir Mansur, Eğil Kalesi yakınlarına yerleşmiştir. Onun yerine sırayla Pir Musa, Pir Bedir geçmiştir. Pir Bedir, oradaki Kürd aşiretlerin desteğiyle Eğil Kalesini fethetmiş ve burada hakimiyet kurmuştur. 1883-1884 tarihli Diyarbekr salnamesinde Eğil Mirdasi hakimleri olarak geçer. © Palu Hakimi Cemşid Bey ve adamlarının Eğil Beyi Kâsım'la aralarında olan dâvanın Dergâh-ı Muallâ'da görülmesi için... ( 1564–1565)] deyar heyran
■ Kasaba merkezinde yerli Türk azınlık da bulunuyor. metonio
  Baltacı mah - Dicle - Diyarbakır
1928 📖 Keferber [ Sür "köycük?" ]
1915h 📖 Keferbere
Zaza (Sünni) yerleşimi
  Karataş mah - Derik (Kocatepe bucağı) - Mardin
1946 📖 Küfürlü
1928 📖 Keferlu [ Sür "Lu (?) köyü" ]
  Aydoğdu mah - Ceylanpınar - Şanlıurfa
S SŞavato [ Sür ]
Kürt (Sünni) yerleşimi
  Tellikaya mah Bağlar - Bağlar - Diyarbakır
1928 📖 Kankart [ Sür ]
■ Qanqart köyünde bulunan İlyas Peygamber Süryani manastırı 11. yy'dan bu yana kaydedilmiştir. SN
  Göktaş mah - Derik - Mardin
K1980 📖 Kevirşîn [ Kr "gökçe taş" ]
1946 📖 Keferşin
1928 📖 Keferceni [ Sür ]
Kürt (Sünni) (Metinan) yerleşimi
■ Aslen Süryanice olduğu aşikâr olan köy adı Kürtçe Kevirşîn olarak yorumlanmış ve bu adın Türkçe çevirisi olan Göktaş (`mavi taş`) resmi ad olarak benimsenmiştir. SN
  Güvercinlik mah Yenişehir - Yenişehir - Diyarbakır
1928 📖 ˁAyneto [ Sür ˁaynotho "gözeler" ]
Türkmen yerleşimi
  Diyarbakır il - Aa - Diyarbakır
1876a 📖 Kara Amîd
E1136 📖 Dikranagerd (?) Տիգրանագերտ [ Erm "Kral Dikran (MÖ 95-55) kenti" ]
S539 A870 📖 📖 Amêd / Amîd
Y17 📖 Amida
As-1274 📖 Amedu [ Sür amîdâ "sütunlu?" ]
1282 📖 Diyarbekr (idari bölge) [ Ar "Bekr (aş.) diyarı" ]
■ Eski çağlardan bu yana Amida kent adı, Diyâr-bekr ise 7. yy’dan itibaren bölge ve idari birim adıdır. Bekr İslam’ın kuruluş döneminde bellibaşlı Arap aşiret federasyonlarından biridir. Aynı adlandırma yöntemiyle Harran’a Diyar-ı Mudar, Nusaybin’e Diyar-ı Rabia adı verilmiştir. • Osmanlı döneminde yerleşim adı olarak bazen Amid fakat daha sık Diyarbekir kullanılır. 1937’de Atatürk’ün emriyle Diyarbakır yazımı benimsenmiştir. • Ermeni tarihçileri Urfalı Mateos (12. yy) ve Vartan (13. yy), kral Dikran’a atfedilen kentin Amid olduğunu bildirirler. Ancak MÖ 1. yy’da kurulduğu anlatılan antik Dikranagerd kentinin Diyarbakır değil, Batman Kozluk yakınındaki Erzen müstahkem kenti (şimdi Anuşirvan Kale) olması daha güçlü olasılıktır. SN
  Kuşlukbağı mah Sur - Sur - Diyarbakır
1928 📖 Matranî [ Sür matran "papaz" ]
Türkmen yerleşimi
  Dağdağan mz - Kızıltepe - Mardin
1928 📖 Tavo / Tawo [ Sür tawo "iyi, güzel" ]
Kürt (Sünni) (Xalecan) yerleşimi
  Koçlu mah - Kızıltepe - Mardin
1518a : Kefertût
A870 📖 Kafr Tûtha [ Sür "dutköy" ]
Lt180 📖 Castra Murorum [ Lat "duthisar" ]
  Sevimli mah - Kızıltepe (Şenyurt bucağı) - Mardin
1928 📖 Melho Kiki [ Sür melho "Kikan tuzlası" ]
Kürt (Sünni) (Kikan) yerleşimi
  Işıklar mah - Kızıltepe - Mardin
K1980 📖 Birahîmiyê
1518a : İbrahimiye [ Sür abrohomoyto "İbrahim köyü" ]
  Alabal mah - Sur - Diyarbakır
1928 📖 Kefer Necar [ Sür kfar nagar "marangoz köyü" ]
  Esenler mah - Lice (Kayacık bucağı) - Diyarbakır
1928 📖 Balicnî [ Sür ]
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi. Şimdi Zaza (Sünni) yerleşimi
  Tuzla mah - Kızıltepe - Mardin
1928 📖 Melho Ğurs [ Sür melho qurşo "tabak tuzlası" ]
Kürt (Sünni) (Ğurs) yerleşimi
  Lice ilçe - Lice - Diyarbakır
1876a 📖 Lice / Ilıca
1869s 📖 Lice
S1000~ 📖 Laggâ / Lagô [ Sür lagâ/laggâ "çanak" ]
■ 20. yy başında kısmen Ermeni yerleşimi. Kürt (Sünni)/Zaza (Sünni) yerleşimi
  Yaylacık mah - Artuklu - Mardin
1917h 📖 Keferdel [ Sür ]
  Eymirli mah - Kızıltepe - Mardin
1526t 📖 Tibyat [ Sür tebiyath ]
Kürt (Sünni) (Kikan) yerleşimi
  Çiftlik mah - Artuklu - Mardin
1925h 📖 Çiftlik
S1881 📖 Deyreliya [ Sür dayro d'elya "Aziz İlyas" ]


Grafik harita göster     haritada ara : km