542 Anadolu Dilleri yer adı bulundu.
1 | 2 | 3 | 4 | 5 .. 6
sırala 
  Gökçeada ilçe - Gökçeada - Çanakkale
1928 📖 İmroz
Y-600 Y-454 📖 📖 ímbros (ada) [ AnaD ]
■ 20. yy başında Rum Ortodoks yerleşimi.
■ Homeros'tan (MÖ 9. yy) beri İmbros/İmroz olan adı 1964'te Gökçeada olarak değiştirildi. SN
  Ege deniz - ---
1665 📖 Bahr-i Cezair [ Tr "Adalar denizi" ]
Y-450 📖 Aigaîos (Pélagos) [ AnaD ]
■ Yunanca isim ilk kez MÖ 470 dolayında Aisxylos'un Agamemnon trajedisinde zikredilir. Daha önceki dönemde Hesiodos, Girit'teki İda dağını Aigaios Oros adıyla anar. Türkçede daima Akdeniz (Bahr-i Sefid) veya Adalar Denizi (Bahr-i Cezayir) olarak adlandırılan denize 1930'lu yıllarda belki Alman veya Fransız etkisiyle Ege adı verildi. Slav dillerinde halen Türkçeden çeviri Byelo More (Ak deniz) ve benzerleri kullanılır. SN
  Karamenderes neh - Aa - Çanakkale
Y-600 📖 Skámandros [ AnaD ]
■ Troya yakınında denize dökülen Skámandros nehri Homeros'ta çok sık anılır. Roma/ döneminde kaydedilen Skamandros `kazası` şimdiki Ezine-Akköy yöresinde olmalıdır. SN
  Troya mv - Çanakkale_M - Çanakkale
1911h 📖 Truva
Y-600 📖 Troía | İlion [ AnaD ]
■ Hitit kaynaklarında Wilusa adıyla anılan kent veya diyar, MÖ 3. ve 2. binyıllarda Batı Anadolu'nun en önemli yerleşimi idi. MÖ 1200 dolayında Yunanistan'dan gelen saldırganlar tarafından tahrip edilmesi Homeros'un İliada destanının konusunu oluşturur. Yunanca Troia adının Fransızca telaffuzu Türkçede 19. yy sonlarından bu yana benimsenen 'Truva' adının kaynağıdır. SN
  Kocadere köy - Eceabat - Çanakkale
1928 📖 Kurucadere
1890hk 📖 Kocadere
Y640 Y1900~ 📖 📖 Kyla / Kylla [ AnaD ]
■ 20. yy başında Rum Ortodoks yerleşimi.
  Behramkale köy - Ayvacık - Çanakkale
1487a 📖 Behram
Y-446 📖 Assós [ AnaD ]
■ Aristoteles'in MÖ 347'de Assos hükümdarı Hermias'ın davetiyle bu kente geldiği ve Hermias'ın kızıyla evlendiği bilinir. SN
■ Bizans İmparatorunun hizmetinde bulunan, Türklerin kuşatması sırasında Assos Kalesinin kumandanlığını yapmış Mahramis (Μαχράμης) adındaki bir kişiden. Tankut Beygu
  Meriç neh - ---
1484 📖 Meriç
Y1308 📖 Máritsa [ Bul ]
Y-450 📖 Hébros Ἕβρος [ AnaD ]
■ Bulgarca olan Máritsa adı en erken Paxymeres Tarihinde (1308) kaydedilmiştir. Yunancada halen Evros kullanılır. SN
  Nara burun - Çanakkale_M - Çanakkale
1919h 📖 Nağra Burnu + Aydos Harabesi
1484 📖 Aydos
Y-600 📖 Ábydos [ AnaD ]
■ MÖ 5. yy'daki Pers Savaşları döneminde stratejik öneme sahip bir kent olan Abydos, Yunan mitolojisinde Hero ve Leander öyküsünün de mekanı idi. Byron'ın `Swimming from Sestos to Abydos` şiiri, İngiliz edebiyatının klasiklerindendir. SN
  Edirne il - Aa - Edirne
1371 📖 Edirne / Edrene
Y180 Y378 📖 📖 Hadrianópolis [ Yun "Hadrianus imp. kenti" ]
Y-450 📖 Odrysos? [ AnaD ]
■ Roma imparatoru Hadrianus (117-138) adından geldiği kabul edilir. Ancak Herodot'un `Artiskós (Arda?) ırmağı üzerinde yaşayan güçlü bir Thrak boyu/krallığı` olarak tanımladığı Odrysai Ὀδρύσαι halkıyla ilgili olması mümkün görünüyor. SN
  Çalıdağı köy - Bayramiç - Çanakkale
1911h 📖 Çalıdağı Obası
Y-454 📖 Kebrênê [ AnaD ]
  Altınyazı köy - Uzunköprü (Hamidiye bucağı) - Edirne
1946 📖 Harala
1901h 📖 Xarala
Y787 📖 Garélla [ AnaD ]
  Karıncalı köy - Bayramiç (Yiğitler bucağı) - Çanakkale
1928 📖 Karıncalı
Y-450 📖 Gérgis / Gergitha [ AnaD ]
Alevi yerleşimi
  Umurbey bld - Lapseki (Umurbey bucağı) - Çanakkale
1902hk 📖 Bergaz / Bergoz
1665 📖 Purğaz
1530t 📖 Çatalbergos
Y-600 📖 Perkôtê sf. Perkôsios [ AnaD ]
■ Homeros'ta kent adı Perkôtê, kavim adı Perkôsios olarak geçer. Eski Perkote kentinin izleri Sındal köyünün güneyindeki tepede, MÖ 5. yy'da kurulan yeni Perkote kentinin izleri aynı köyün kuzeybatısındadır. SN
  Keşan ilçe - Keşan - Edirne
1877hk 📖 Keşan | Urusköy
1665 📖 Keşan
Y400 📖 Zorlanis / Zorlanai [ AnaD ]
■ Kaynağı tespit edilemeyen Keşan adı Türkçe Tirkeşan (`okçular`) veya Topkeşan (`top çekenler`) gibi bir addan türemiş, ya da Yun *Kissós/Kissiós biçiminden evrilmiş olabilir. Güney Makedonya'da Kissós adlı antik kent mevcuttur. SN
■ © 24.05.1772 Lekvanik kürd aşireti perakendesinden Rumeli'de Malkara ve Keşan vesair mahallerde bulunan Kehvanlı cemaati ve tevabii mukataası. deyar heyran
  Çimpe kale - Gelibolu - Çanakkale
1484 📖 Cimbini / Çimbe
Y1152 📖 Tzimpê [ AnaD ]
■ Türklerin Trakya'da ele geçirdiği ilk kale olduğu rivayet edilir. 1475/1530 tarihli Osmanlı tahrirlerinde nahiye adı olarak geçer. SN
  Foça ilçe - Foça - İzmir
1891s 📖 Karaca Foça
1333 📖 Foca
Y-454 📖 Phôkaia [ AnaD ]
1876a 📖 Foçateyn (kaza) [ Tr "iki Foçalar" ]
■ 20. yy başında kısmen Rum Ortodoks yerleşimi.
■ MÖ 5. yy'da Herodot'un aktardığı rivayete göre daha eski bir tarihte Yunan kolonistleri tarafından Phôkaia adıyla kurulmuştu. Türkçeye Yunancadan alıntılarda ince sesliye bitişen /k/ sesinin /ç/ye dönmesi tipiktir. 19. yy kayıtlarında `iki Foçalar` (Eski ve Yeni Foça) anlamında Foçateyn idari birim adı ve Karaca Foça kasaba adı görülür.* Yunanca adın `fok` anlamına geldiğine ilişkin yaygın rivayet muhtemelen dayanaksızdır. Bilge Umar Phokaa adının 'Luvice' olarak adlandırdığı yerli Anadolu dilinde `Sulak Yer` anlamına geldiğini savunur. SN
  Akarca mv - Seferihisar - İzmir
Y-450 📖 Teôs [ AnaD ]
■ Tatil siteleri cennetidir. İyonya'nın 12 kentinden biri olup tiyatro okuluyla ünlü olan antik Teos öreni koyun kuzey ucundadır. SN
  Gömeç ilçe - Gömeç (Armutova bucağı) - Balıkesir
1902hk 📖 Gömec [ Tr "arı kovanı" ]
1902hk 📖 Armudova / Emrudabad (idari bölge)
1876a 📖 Armudeli (idari bölge)
Y43 Y75 📖 📖 Kisthênê (idari bölge) [ AnaD ]
■ 20. yy başında kısmen Rum Ortodoks yerleşimi.
■ Armuteli/Armutova eski nahiyenin, Gömeç ise merkez kasabanın adıdır. SN
  Ulamış mah - Seferihisar - İzmir
1467t 📖 Ulamış [ Yun ]
Y-454 📖 Hylemês [ AnaD ]
■ İsmin Yunancadan uyarlanmış olduğu açıktır. SN
  Atarneus mv - Dikili - İzmir
Eski adı: Ağılkale
Y-350 📖 Atarneús [ AnaD ]
■ Filozof Aristo'nun dostu, hamisi ve kaynı olan aslen buralı Assos tiranı Hermias sayesinde adı duyulan antik kenttir. Arkeolojik çalışma yapılmaktadır. SN
  Çandarlı mah - Dikili (Çandarlı bucağı) - İzmir
1891s 📖 Çandarlı
Y-454 📖 Pitanê [ AnaD Pitana ]
■ 20. yy başında kısmen Rum Ortodoks yerleşimi.
  Nemrutlimanı mv - Aliağa - İzmir
Y-454 📖 Kymê [ AnaD ]
■ MÖ 1. binyıl başlarında Yunanistan'dan göçen Aiol'lar tarafından kurulmuş ve Antik çağda Kuzey Ege'nin en önemli limanlarından biri olmuştur. 15. yy'a dek kent olarak varlığını sürdürmüştür. SN
  Aliağa ilçe - Aliağa - İzmir
1890hk 📖 Aliağa
1585 📖 Aliağa Çiftliği
Y-454 📖 Myrina [ AnaD ]
■ 20. yy başında Rum Ortodoks yerleşimi.
■ İzmir (S-myrna) ile aynı adı taşıyan antik Myrina limanı kasabanın hemen kuzeyinde, Kocaçay deresi ağzındadır. 19. yy sonlarına dek özel mülk olan Aliağa çiftliği üzerinde 1867'den sonra Aliağa köyü kuruldu. 1914 nüfusu Rumlardan oluşmaktaydı. SN
  Edremit ilçe - Edremit - Balıkesir
1484 📖 Edremid
Y-450 📖 Atramýttion [ AnaD ]
■ Şimdiki Burhaniye Ören mevkiinde bulunan antik Adramytteion 11. yy'da Çaka Bey tarafından tahrip edildikten sonra terkedilmişti. Aynı isimli yeni kent 1109 yılı civarında Aleksios Komnênos'un komutanı Philokalês tarafından bugünkü yerinde kuruldu. SN
■ Edremit ilçesinin ahalisi 1878 ve Balkan Savaşlarından sonra ilçeye göç eden Rumelililer ve Adalılarla, Kazdağları'nın Tahtacı Türkmenlerdir. Kazdağlarındaki Türkmen köylerinde gelenek ve görenekler hala yaşatılmaktadır. Türk
  Çıfıtkale kale - Aliağa - İzmir
1902hk 📖 Çıfıt Kalesi
Y-454 📖 Gryneion / Gryneia [ AnaD ]
  Ovacık mah - Bergama - İzmir
1928 📖 Ovacık
1890hk 📖 Kalerga [ Yun kaliérgia "ıslahat, ziraat" ]
Y-399 📖 Teuthránia [ AnaD ]
■ 20. yy başında Türk yerleşimi.
■ Buradaki ovaya Kalerga Ovası ve ovaya hakim tepeye Kalerga Tepesi adı verilir. Antik Thuthrania öreni bu tepe üzerindedir. ■ Bilge Umar'ın modern döneme ait Kalerga adını `Luwiceye` dayandırması ibret vericidir. SN
  İzmir il - Aa - İzmir
1333 📖 İzmîr [ Yun ]
Y-600 📖 Myrnê / Smyrnê [ AnaD ]
1876a 📖 Sığla (kaza)
■ Arkaik dönemde Bayraklı mevkiinde olan kent, MÖ 5. ve 4. yy'larda metruk kaldıktan sonra İskender'in komutanlarından Lysimaxos tarafından 4 km kadar güneyde Kadifekale eteklerinde yeniden inşa edildi. Osmanlı devrinde Aydın vilayetinin merkezi idi. Yine İzmir merkez olmak üzere Bornova, Nif, Cumaovası ve Kilizman ve Urla'yı içeren kaza Osmanlı döneminde Sığla/Suğla olarak adlandırılır. SN
■ Kültepe tabletlerinde geçen Ti-smurna adı dilbilimcilerce Smyrna ile özdeşleştirilmektedir. ahmet uhri
■ Kültepe tabletlerinin Tismurna'sı İzmir/Smyna olamaz, ancak Myra/Myrne/Smyrne adlarında görülen ismin Anadolu kökenine işaret edebilir (Tabletler zamanında İzmir pek küçük bir köydü ve Kayseri'lilerin buradan haberdar olması mümkün değildi). Nezih Aytaçlar
■ İzmir'in adının bir Amazon kraliçesinden geldiği ve Amazon efsanesinin de traşlı ve saçları uzun olduğu için Klasik Yunan yazarları tarafından da kadına benzetilen Hititlerden üretildiği önermeleri göz önüne alındığında, İzmir bölgesine de hükmeden Hititlerin bu şehri de Ti-Smurna olarak anabileceği dikkate değer bir sonuçtur. EDA
  Yamanlar mah - Karşıyaka - İzmir
1890 1890Yamanlar
Y1220a 📖 Amanára (dağ) [ AnaD ]
■ Adını Yamanlar (eski Amanara) Dağından alır. Eski Lembos ( = Panagia Amanariotissa) Manastırı harabesi köyün 1 km güneybatısındadır. Manastırın 987-1294 yılları arasındaki yazışmalarını Miklositch ve Müller yayımlamışlardır (Viyana 1871). SN
  Bayraklı ilçe - Bayraklı - İzmir
1528t 📖 Bayraklu
Y1200~ 📖 Báris
Y-450 📖 Smyrna [ AnaD ]
■ MÖ 1. binyıldan önce kurulup MÖ 5. yy'da terk edilen en eski Smyrna kenti höyüğü bu semttedir. MÖ 3. yy'da İzmir kenti Kadifekale eteğindeki şimdiki yerine taşındı. ■ Bayraklı semti 2008 yılında Karşıyaka ilçesinden ayrılarak ilçe yapıldı. SN
  Bergama ilçe - Bergama - İzmir
1333 📖 Bergama [ Yun ]
Y-454 📖 Pérgamon [ AnaD parga "yüksek, tepe" ]
■ Yunanca isim, `yüksek yer` veya `tepe` anlamına gelen bir pre-Helenik isimden gelir. MÖ 3. ve 2. yy'larda Batı Anadolu'ya hakim olan Bergama krallığı, MÖ 133'te Roma hakimiyetine girdi. 1306'da Karasi Beyliğince fethedildi. ■ 1690'lardan 1830'lara dek Bergama, Ege Bölgesinin büyük bir bölümünde az veya çok bağımsız bir beylik olarak hüküm süren Karaosmanoğlu hanedanının makamı idi. SN
  Yeniçiftlik bld - Biga - Çanakkale
1928 📖 Lofça Cedit [ Tr "yeni Lofça" ]
1902hk 📖 Yeniçiftlik
Y17 📖 Adrásteia (ova) [ AnaD ]
■ 20. yy başında kısmen Bulgaristan göçmeni (1900+) yerleşimi.
■ Strabon Adrásteia'nın bir ova ve ovadaki yerleşim olduğunu bildirir. Helenistik çağda adı duyulan yerleşim, Roma devrinde sönmüş veya terk edilmiştir. ■ 'Yeni Lofça' adı, Bulgaristan'daki Lofça (Loveč) ilinden 1877-78 savaşı sonucunda gelen muhacirlerden ötürü verildi. SN
■ Loveč haricinde 1901-1903 arasi Popova civar köylerinden, Palamartsa köyünden gelip yerlesenler oldugu anlatilir. Manav
  Nemrutkale mv - Yunusemre - Manisa
Y-450 📖 Aigaí [ AnaD ]
■ Herodotus bu kentin Aiolya Dodekapolis'inin (`12 kent birliği`) önde gelen üyelerinden biri olduğunu bildirir. 6. yy'da piskoposluk (`kaza`) statüsündedir. SN
  Gediz neh - ---
1665 📖 Gedüs
Y-450 📖 Hérmos [ AnaD ]
■ Nehir adı Kütahya'da ilçe olan Gediz kasabasından alınmıştır. SN
  Bakırçay neh - ---
Y-450 📖 Káikos [ AnaD ]
■ Irmağın Türkçe adı Kırkağaç yakınındaki Bakır kasabasından alınmıştır. SN
  Gümüşlük mah - Bodrum (Ortakent bucağı) - Muğla
1811 📖 Gümüşlü Liman
Y-454 📖 Myndos [ AnaD ]
  Kuştur mv - Kuşadası - Aydın
Y-454 📖 Pygela / Pygalê [ AnaD pugala ]
  Didim ilçe - Didim (Akköy bucağı) - Aydın
2000 📖 Didim
1928 📖 Yenihisar
Y-450 📖 Dídyma [ AnaD ]
■ Yun dídymos `ikiz` sözcüğüne benzeyen Didyma adı rivayete göre ikiz tanrılar Apollon ve Artemis'i tanımlar. Gerçekte eski Anadolu tanrıçalarından Kybele'nin sıfatı olan Dindymênê'den uyarlanmış olmalıdır. Bkz. Gediz, Murat Dağı. ■ Evvelce Yoran ve Yenihisar adını taşıyan kasabaya, 1999 yılında turistik nedenlerle, antik Yunanca adın Fransızca telaffuza uygun biçimi olan Didim adı verildi. SN
  Dilek dağ - Aa - Aydın
1977 📖 Samsun
Y-450 📖 Mykalê [ AnaD ]
Y1220 📖 Sampson (idari bölge)
■ Bizans'ın son döneminde kurulan Sampson episkepsis'inin (`voyvodalık`?) merkezi Priene kenti idi. Sampson adı muhtemelen İstanbul'daki Sampson hastanesinin vakfı veya arazisi olduğu için verilmiştir. SN
  Balat mah - Didim (Akköy bucağı) - Aydın
1525 📖 Balat [ Yun paláti "saray" ]
Y-600 📖 Mílêtos [ AnaD ]
■ Miletos adı eski bir Anadolu dilinden MÖ 2. binyılda Yunancaya aktarılmıştır. MÖ 7. ve 6. yy'larda Akdeniz havzasının en güçlü kent devletilerinden biri idi. ■ Milet ören yeri üzerinde bulunan Balat kasabası 19. yy'da Balat maa Bafi nahiyesi merkezi idi. 20. yy ortalarında arkeolojik sahadan 1 km güneydeki yeni yerine taşındı. SN
■ Miletos adı MÖ 1. binyıl başlarından daha eskidir ve muhtemelen Hitit kaynaklarında geçen Milawanda ile aynı yerdir. Adın kökeni bilinmemekle birlikte, benzer isimli bir yerleşimin Girit'te olması ve Miletos erken tabakalarının buluntuları Girit'le ilişkiye işaret eder. Nezih Aytaçlar
  BüyükMenderes neh - ---
1525 📖 Mendiraz / UluMendirez
Y17 📖 Koressós [ AnaD ]
Y-600 📖 Maíandros [ AnaD ]
■ Yunanca isim daha eski bir Anadolu dilinden alınmıştır. SN
  Asya - ---
1484 📖 Aydın İli
Y-600 📖 Asía Ἀσία [ AnaD ]
■ Herodot, Strabon ve Bizanslı Stephanos'a göre Asia, eski Lidya halkının bir adı ya da Lidya başkenti Sardis ile ilgili bir yer adıdır. Roma imp. ilk döneminde Asia eyaleti eski Bergama krallığı arazisine tekabül eder ve Ege Bölgesinin tümünü kapsar. 3. yy'dan sonra bu bölgeye Asiana beylerbeyiliği (diocese) adı verilirken, Asia ili (provincia) bugünkü İzmir ve Aydın illeri ile sınırlanır. Osmanlı döneminde bu iki ilin kapladığı alana Aydın İli/Sancağı adı verilir. ■ Geç Antikitede Asia adı `Ege'nin doğusundaki her yer` anlamını kazanınca, Anadolu yarımadasına `küçük Asya` anlamında Yun Mikri Asía ve Lat Asia Minor adı verildi. SN
  KüçükMenderes neh - ---
1665 📖 Menderes
Y-600 📖 Káystros / Káustros [ AnaD ]
  Priene mv - Söke - Aydın
1461t 1890hk 📖 📖 Samsun Kale
Y-454 📖 Priênê [ AnaD ]
Y1220 📖 Sampson (idari bölge)
■ Antik İyonya'nın 12 kentinden biri olan Priene MÖ 330'dan sonra Büyük İskender'in özel hazinesinden yaptığı bağışla yeniden inşa edildi. Bizans imp. döneminde 13. yy başlarında teşkilatlanan Sampson idari bölgesinin merkezi olduğu için bu adla anılır. Söke'den batıya doğru uzanan dağ kütlesi halen Samsun Dağı (resmiyette: Dilek Dağı) olarak adlandırılır. SN
  Karabiga bld - Biga (Karabiga bucağı) - Çanakkale
Y1308 📖 Pêgaí Πηγαί [ Yun "pınar" ]
Y-454 📖 Príapos [ AnaD ]
1665 📖 Karabiga (kale)
■ Biga ilçesine adını veren asıl Biga burasıdır. Antik çağda burada tapınılan fallik Priapos tanrısı daha sonra tüm Yunan-Roma aleminde ün kazanmıştı. SN
  Efes mv - Selçuk - İzmir
1665 📖 Bodrum [ Yun pétrion "taşlık" ]
Y-454 📖 Éphesos [ AnaD ]
H 📖 Apasa
■ Yunanca Ephesós adı doğal evrimde Türkçe Efson/Afsun/Afşın biçimini verir. Karş. Maraş Afşin ilçesi. 'Efes' (Ephése) biçimi 19. yy sonunda Fransızcadan adapte edilmiştir. ■ Evliya Çelebi'de görülen 'Bodrum' adı, kesme taş kaynağı olarak değerlendirilen antik harabelere Yunanca halk ağzında yaygın olarak verilen Pétrion adından gelir. SN
  Knidos mv - Datça - Muğla
1911h 📖 Knidos Harabesi
Y-454 Y451 📖 📖 Knídos [ AnaD ]
■ Strabon daha önce Datça yakınlarında olan Knidos kent merkezinin MÖ 4. yy'da yarımada ucundaki bu yere taşındığını anlatır. SN
  Bitez mah - Bodrum - Muğla
1960 📖 Ağaçlı
1665 📖 Vitez
1525 1914 📖 📖 Bitez
Y-454 📖 Pédasa [ AnaD *padassa "dipköy?" ]
■ Geç Ortaçağa ait Rumca bir portulanda Pittazi yazılmıştır. (Delatte, Port. 248) SN
■ Strabon (1. yy) Troya savaşında Anadolu'lu halklarla birlikte savaşmış olan Leleglerin, savaş sonrasında yurtlarını terk ederek Karya bölgesine geldikleri ve Pedasa kentini kurdukları rivayet eder. EDA
  Pazarköy bld - Yenice (Pazarköy bucağı) - Çanakkale
1902hk 📖 Balya Pazarı
Y535 📖 Argiza [ AnaD ]
  Manisa il - Aa - Manisa
1333 📖 Mağnîsiya
Y-500 📖 Magnêsia (Sipylou) [ AnaD ]
1890hk 📖 Mağnisa | Saruxan (idari bölge)
■ Helenistik dönemde (MÖ 3.-1. yy) Tesalya'daki Magnêsia'nın veya onun kolonisi olan Söke yakınındaki Menderes Magnêsia'sının ismini aldı. Diğer ikisinden ayırmak için Sipylos Magnesia'sı (Magnesia ad Sipylum) olarak anılır. Tesalya'daki kent eski Yunan ulusunu oluşturan kavimlerden biri olan Magnêtes adını taşır. Osmanlı döneminde Mağnisiya yazımı tercih edilir. ■ Saruhan 13. yy'da burada kurulan Türk beyliğinin adıdır. Vilayet adı olarak 1920'lere dek kullanılmıştır. SN
  Bodrum ilçe - Bodrum - Muğla
1525 📖 Bodrum
Y-454 📖 Halikarnassós [ AnaD ]
Y1462 📖 Petrónion (kale) [ Yun "taşlık?" ]
■ 20. yy başında kısmen Rum Ortodoks yerleşimi. Kısmen Girit göçmeni yerleşimi
■ 15. yy'da Rodos Şövalyelerince inşa edilen Bodrum Kalesine neden Petronion adı verildiği açık değildir. Tr ve Yunanistan'da en az dört yerde antik ören yerlerine verilen Bodrum/Petrion adı, muhtemelen `taşocağı (`spolia kaynağı`) anlamındadır. Karş. Efes, Bodrumkale. SN
  Şirince mah - Selçuk - İzmir
1928 📖 Şirince
Y1922a 📖 Solmissós [ AnaD ]
1890hk 📖 Kirkince [ Yun Kenxrios? ]
1884s 📖 Çirkince
■ 20. yy başında Rum Ortodoks yerleşimi. Şimdi Rumeli göçmeni (<1900) yerleşimi
■ Köyün en eski adı kef harfiyle yazılan Kirkince'dir. 'Çirkince' adı muhtemelen Rumca telaffuza nazire olarak Türkler tarafından kullanılmıştır. 1928'de İzmir Valiliği emriyle Şirince olarak düzeltilmiştir. ■ Kirkince'nin anlamı ve kökeni açık değildir. Antik çağda Efes yöresinde bulunan Kenxrios deresi eğer (yaygın kanının aksine) Şirince deresi ise, ismin de doğal ses evrimi ve metatez yoluyla (Kinkri > Kirkin-ce) bundan türediği düşünülebilir. 1919-1922 Yunan işgali yıllarında, Kenxrios deresinin doğduğu dağın antik adından hareketle köye Solmissós adı verildi. ■ Gerek Kenxrios gerek Solmissós Yunan-öncesinden aktarılmış yer adlarıdır. Strabon'un aktardığı rivayete göre Efesliler tanrıça Artemis'in Kenxrios üzerindeki Ortygia ormanında doğduğuna inanırdı. SN
  Kurudere mah - Kemalpaşa - İzmir
1928 📖 Savanda [ AnaD ]
  Sipil dağ - Aa - Manisa
Y-600 📖 Sípylos [ AnaD ]
■ Homeros'tan itibaren anılmış olan Sipylos dağının adı Yunan-öncesi bir Anadolu dilinden adapte edilmiştir. SN
  Torba mah - Bodrum - Muğla
Y550 📖 Thryánda [ AnaD ]
1904hk 📖 Turvanda (körfez)
1525 📖 Torva (körfez)
■ Yakın dönemde kurulmuş olan yerleşimin adı, eski adı Turfanda bükü olan Torba bükünden alınmıştır. SN
  İvrindi ilçe - İvrindi - Balıkesir
1530t 📖 İvrindi
Y17 📖 Abrettênê (idari bölge) [ AnaD ]
■ 20. yy başında kısmen Rum Ortodoks yerleşimi.
■ Abrettênê antik çağda Mysia'nın bu bölgesine verilen addır. İvrindi adının metatez yoluyla «Evritini» biçiminden türemiş olması gerekir. SN
■ Rumlar 1914 nisanında Balya'ya sürgün edildi. Manav
■ 20+ hane Çerkes yerleşimi (Şapsığ), 20 + hane Pomak yerleşimi (Nevrekop-Goltse Detsev). Eski adı Rumca Avrandi qartof
  Tekirdağ il - Aa - Tekirdağ
1877hk 📖 Rodosto | Tekfurdağı | Tekirdağı
1788h 📖 Rodosto
1484 📖 Tekür Dağı [ Tr tekfur dağı ]
Y553 📖 Rhaidestos
Y-454 📖 Bisánthê [ AnaD ]
■ Dağın adı öteden beri idari bölge adı olarak benimsenmiştir. Evliya Çelebi hem dağı hem kasabayı 'Tekirdağı' olarak adlandırır. Rodosto adı Cumhuriyet dönemine dek Türkçe ve diğer dillerde yaygındır. 20. yy başlarında Türk, Rum ve Ermeni nüfus yaklaşık eşit sayılarda idi. 1930'lara dek önemli bir Yahudi cemaati vardı. SN
  Pınarhisar ilçe - Pınarhisar - Kırklareli
1909hb 📖 Pınarhisar | Şikârhisar
1665 📖 Pınarhisar
Lt1204 📖 Brysis [ AnaD ]
■ 20. yy başında Bulgar yerleşimi.
  Salih ada - Bodrum (Karaova bucağı) - Muğla
1904hk 📖 Tarandos [ Yun ]
Y-454 Y43 📖 📖 Karyánda [ AnaD "Karyalılar" ]
■ Skylaks ve Strabon'un ada üzerinde olduğunu belirttiği Karyanda antik kentinin izi bulunamamıştır. SN
  Kapıkırı mah - Milas (Selimiye bucağı) - Muğla
1911h 📖 Kapıkıran
Y535 📖 Hêrákleia Latmou [ Yun "Herakles yeri" ]
Y-446 📖 Látmos [ AnaD ]
■ Antik kent, arkasındaki Latmos (Beşparmak) Dağından ötürü Latmos Herakleia'sı olarak bilinir. MÖ 5. yy'dan geç Bizans dönemine dek tarihlenen harabeler köyün içindedir. SN
  Tekin mah - Germencik (Ortaklar bucağı) - Aydın
1916h 📖 Tekke
Y-450 📖 Magnêsia Maiándrou Μαγνήσια [ AnaD "Menderes Magnesia'sı" ]
■ Ortaklar kasabasının kuruluşundan önce yörenin idari merkezi olan Tekke kasabasıdır. Cumhuriyet döneminde nahiye merkezi Ortaklar'a taşındığında Tekkeöy adı da oraya aktarıldı. ■ Antik Meandros Magnesia'sı ören yeri karayolunun karşı yakasındadır. Burada mimar Hermogenes'in inşa ettiği Artemis tapınağını Roma dönemi yazarı Vitruvius, İyonik mimari tarzının kusursuz modeli olarak tasvir eder. SN
  Büyükkarıştıran bld - Lüleburgaz (Büyükkarıştıran bucağı) - Kırklareli
1909hb 📖 Misinli
1901h 📖 Karıştıran Harabesi
Y912 📖 Mesênê
Y150 Y180 📖 📖 Drusipára (başka yer) [ AnaD ]
■ 20. yy başında Rum Ortodoks yerleşimi.
■ 5.-8. yy'larda önem kazanan Drusipara piskoposluğu (`kaza`), 9. yy'da 4 km. doğudaki Mesênê/Misinli mevkiine taşınmış görünmektedir. SN
  Moralı mah - Söke (Ortaklar bucağı) - Aydın
1891s 📖 Moralı
Y451 📖 Hármala [ AnaD ]
■ 'Moralı' adının Harmala'dan *Iramalı > *Mıralı yoluyla evrilmiş olması mümkündür. SN
  Kıyıkışlacık mah - Milas - Muğla
1946 📖 Asın Kurin
1530t 📖 Ason / Asın
Y-454 📖 İassós [ AnaD ]
■ Kısmen Alevi (Tahtacı) yerleşimi
■ 'Asın' adı düzenli ses değişimiyle Iassós > Iassón adından türer. SN
  Beşparmak dağ - Milas - Muğla
Y17 📖 Látmos [ AnaD ]
  Theangela mv - Bodrum - Muğla
Y75 📖 Theangela
Y-454 📖 Syangela [ AnaD ]
■ Daha önce Syangela adlı bir Karia yerleşimi iken MÖ 350 dolayında Bordum hakimi Mausolos tarafından Theangela adıyla yeniden kurulduğu anlatılır. Antik kentin kalıntıları Etrim mahallesinden ulaşılan ıssız bir yerdedir. SN
  Misinli mah - Ergene - Tekirdağ
1928 📖 Misinli
Y912 📖 Mesênê [ AnaD ]
■ 9. yy'dan itibaren piskoposluk makamı olarak kaydedilmiştir. Güney Yunanistan'daki Messênê ve onun kolonisi olan Sicilya'daki Messina kentleri ile ilgisi meçhuldür. SN
  Eskioba mah - Tire - İzmir
1891s 📖 Darmırai Atik [ Tr dar-ı merre? "konak yeri" ]
Y200~a 📖 Almoúra [ AnaD ]
  Sığırtmaç mah Dörttepe - Milas - Muğla
1914 📖 Varvil Sığırtmaç
Y-454 📖 Kindyê [ AnaD ]
  Sakız mv - Milas - Muğla
Y550 📖 Pássala [ AnaD ]
■ Antik Milas'ın limanı yazıtlar sayesinde tespit edilmiştir. Bodrum-Milas Havaalanı içindedir. SN
  Bağyurdu mah - Kemalpaşa - İzmir
1960 📖 Yelki
1928 📖 Parsa
Y400~a 📖 Parsada [ AnaD ]
■ 20. yy başında Rum Ortodoks yerleşimi. Şimdi Rumeli göçmeni (<1900) yerleşimi
■ 10.yy Bizans kroniklerinde Parsakuta olarak anılmaktadır webexplorer86@hotmail.com
■ Yakında bir yerde Küçük Parsa köyü bulunur. Halkı Arnavut, Pomak ve Boşnaklardan teşkildir. Manav
  Dörttepe mah - Milas (Güllük bucağı) - Muğla
1914 📖 Varvil Konakdere
Y-454 📖 Bargylia [ AnaD ]
1665 📖 Varvil (idari bölge)
■ 1960'e dek resmi kayıtlarda görülen Varvil nahiyesinin merkez köyü Konakdere idi. Varvil adı, Eski Yunanca Bargylia = Yeni Yunanca Varvilya yer adından alıntıdır. ■ Dörttepe köyü, Konakdere merkez olmak üzere Sığırtmaç, Üçpınar, Eğerciler köylerinin birleşmesi ile oluşturuldu. SN
  Savaştepe ilçe - Savaştepe - Balıkesir
1890hk 📖 Kilesin [ Yun ]
1876a 📖 Giresun / Giresin
Y451 Y640 📖 📖 Kerásai / Kerassós akk. Kerasoúnta [ AnaD ]
■ Savaştepe adı Cumhuriyet döneminde verilmiştir. Antik Kerasoúnda adı, Kerasun, Giresun ve en son olarak Kilesin olarak kullanılmıştır. Cenk ÇALI
  Yırca mah - Soma - Manisa
1902hk 📖 Yerce
Y200~a 📖 Sandaina? [ AnaD ]
■ Türkçe isim muhtemelen Yerce değil Yırca olup, `yarcık` anlamındadır. SN
  Euromos mv - Milas - Muğla
Y-446 📖 Éuromos [ AnaD ]
■ Erken yazıtlarda antik isim Yromos ve Kyromos biçimlerinde görülür (Zgusta no. 1412). Roma dönemine ait Zeus Lepsynos tapınağı karayolu kenarında nasılsa ayakta kalabilmiştir. SN
  Turgutlu ilçe - Turgutlu - Manisa
1891s 📖 Kasaba | Turgudlu
Y123y 📖 Troketta [ AnaD ]
■ MS 122-123 tarihli yazıtta Caesareia Troketta adıyla anılan antik yerleşim Turgutlu içinden akan Irlamaz Çayı yakınındaki sırtlardadır. Turgutlu adının bu isimden evrilmiş olması muhtemeldir. ■ Osmanlı döneminde Turgudlu bölge adı iken, ilçe merkezi Kasaba adıyla anılırdı. SN
  Gaffarlar mah - Koçarlı - Aydın
1891s 📖 Gaffarlar
Y912 📖 Mízos / Meízôn
Y17 📖 Amyzon [ AnaD ]
1530t 1876a 📖 📖 Mazon (idari bölge)
■ Amyzon ve Meizon adları Bizans Notitia'larında 7. yy'dan 13. yy'a dek görülür. 19. yy'a dek idari bölge (nahiye) adı olan Mazon/Mazın antik isimden evrilmiştir. Amyzon kent harabeleri Gaffarlar köyünde olduğu halde, Mazın nahiye merkezi komşu Çeşmeköy'de idi. SN
  Narhisar mah - Milas (Selimiye bucağı) - Muğla
1928 📖 Narhisar
Y-200~a : Narasa [ AnaD ]
■ Eski bir Anadolu dilinden Yunancaya uyarlanan Narasa adı, Kırkağaç-İlyaslar yakınındaki Akrasa/Nakrasa ile kökteş olmalıdır. Türkçe nar ile alakalı olmadığı açıktır. SN
  Ergene neh - ---
1665 📖 Ergene
Y-250 📖 Ergínos / Ergínes / Agrianês [ AnaD ]
■ Antik Yunanca Ergínos adı en erken Rodoslu Apollonios'un MÖ 3. yy ortalarına ait Argonautika eserinde anılır. Muhtemelen yerel Thrak dilinden alınmıştır. SN
  Damlıboğaz mah - Milas - Muğla
1911h 📖 Damlıboğaz
Y-454 📖 Hydai / Kydai [ AnaD ]
  Kuzyaka mah - Milas - Muğla
1928 📖 Kuzyaka
Y-450 📖 Kildara [ AnaD ]
  Kafaca mah - Milas - Muğla
1911h 📖 Kafaca | Olimos
Y-454 📖 Hylimos [ AnaD ]
■ Atina haraç listelerinde Hylimos (Ulimos) adıyla anılan Karya yerleşimi olmalıdır. MÖ 2. yy'da Milas kentine bağlandı. SN
  Tire ilçe - Tire - İzmir
1333 📖 Tîra / Tire
Y1308 📖 Thyraia
Y535 📖 Arkadiópolis? [ Yun "Arcadius (imp.) kenti" ]
Y200~a 📖 Thyaíra / Thyeira [ AnaD ]
■ Thyaira adı Yunan-öncesi bir Anadolu dilindedir. 6. yy'dan itibaren piskoposluk makamı olarak görülen Arkadiopolis'in yeri ve Roma dönemi yazıtlarında anılan Thyaira ile ilgisi kanıtlanmış değildir. 14. yy'da Aydınoğlu emirliğinin başkentlerinden biri idi. SN
  Vize ilçe - Vize - Kırklareli
1484 📖 Vize
Y17 Y75 📖 📖 Bizyê / Byzê [ AnaD ]
■ Strabon ve Plinius'a göre (1. yy) Thrak krallarının ordugâhı ve Thrak ülkesinin başlıca yerleşim merkezi idi. İsim muhtemelen Thrak diline ait olup Bizanthe (Tekirdağ) ve Byzantion (İstanbul) ile benzerlik gösterir. SN
  Gökbel mah - Milas (ören bucağı) - Muğla
1904hk 📖 Gökbel
Y-454 📖 Bargasa / Pargasa [ AnaD ]
  Milas ilçe - Milas (M* bucağı) - Muğla
1333 📖 Mîlâs
Y-454 📖 Mýlasa [ AnaD Mulassa ]
■ Antik Karya ülkesinin başlıca kenti ve yönetim merkezi idi. İsim eski bir Anadolu dilinden Yunancaya alınmıştır. SN
  Beçin mah - Milas - Muğla
1968 📖 Mutluca
1530t 📖 Peçin / Beçin
Y1414 📖 Petsona
1333 📖 Becîn
Y200~a 📖 Omba [ AnaD ]
■ Antik çağda Karya başkenti olan Milas'ın akropolisi, 13.-14. yy'da Menteşe beylerinin makamı olan müstahkem yerleşim idi. Harabeler arasındaki mütevazı köy 1970'li yıllarda tahliye edildi. Panagia Petsona kilisesi 9. yy başlarından itibaren anılır. SN
  İlyaslar mah - Kırkağaç - Manisa
1928 📖 İlyaslar
Y150 Y451 📖 📖 Akrasos / Nakrassós [ AnaD ]
■ Köyün batı bitişiğindeki tepede bulunan kalıntılar büyük olasılıkla antik kayıtlarda Akrasa veya Nakrasa veya Nakrassos adıyla bilinen yerleşime aittir. SN
  Çorlu ilçe - Çorlu - Tekirdağ
Y1922 📖 Tyrolóê [ AnaD ]
1484 📖 Çorlu
Lt1204 📖 Zurlo
Y1150 📖 Tzouryllos / Tzourolóê
Y180 📖 Dírallos [ AnaD ]
■ 20. yy başında kısmen Rum Ortodoks yerleşimi.
■ Roma imp. döneminden itibaren kent adı çeşitli yazımlarla kaydedilmiştir. Yun /ti/ > /tzi/ > Tr /ç/ evrimi kurallıdır. Özgün adın Thrak dilinde olduğu varsayılabilir. SN
  Karacahisar mah - Milas - Muğla
1928 📖 Karacahisar
Y-454 📖 Hydissós [ AnaD ]
  Büyükbelen mah - Saruhanlı (Halitpaşa bucağı) - Manisa
1928 📖 Büyükbelen
Y-100~b 📖 Lamyana [ AnaD ]
  Labranda mv - Milas - Muğla
Y1200~a 📖 Larba
Y-450 📖 Labranda / Labraunda [ AnaD labarna "bir saygı unvanı, efendi" ]
■ 1. yy coğrafyacısı Strabon, Karya ulusuna ait önemli bir Zeus mabedi ve ziyaretgahı bulunduğunu anlatır. 13. yy sonlarına dek canlı bir müstahkem yer olmuştur. Halen yakınında yerleşim yoktur. SN
  Karpuzlu ilçe - Karpuzlu - Aydın
1891s 📖 Demircideresi
Y-454 Y1262y 📖 Y1262: Álinda [ AnaD ]
H 📖 Lalanti?
1891s 📖 Karpuzlu (idari bölge)
■ Kasabaya hakim tepe üzerinde bulunan Alinda antik kenti belki MÖ 2. binyıla ait Hitit kayıtlarında görülen Lalanti adlı yerdir. ■ Daha önce ova ve nahiye adı olan Karpuzlu, 1971'de belediye statüsü kazanan Demircidere kasabasının adı olarak benimsendi. SN
  Aydın il - Aa - Aydın
1467t 📖 Güzelhisar
Y17 📖 Tralleis Τραλλεῖς [ AnaD ]
1467t 📖 Aydın (idari bölge)
■ Aydınoğlu Beyliği arazisine tekabül eden Aydın sancağı Osmanlı'da 15. yy'dan 20. yy başına dek bugünkü İzmir ve Aydın illerini kapsamaktaydı. Merkezi İzmir kenti idi. Bugün Aydın adı verilen kentin Türkçe adı her zaman Güzelhisar olmuştur. SN
  Çullugörece mah - Saruhanlı (Halitpaşa bucağı) - Manisa
1928 📖 Çullugörece
Y-100~b 📖 Lasnedda? [ AnaD ]
  Belkıs mah - Erdek - Balıkesir
1890hk 📖 Belkıs
1876a 📖 Balkızık [ Yun palaio Kyzikos "eski Kyzikos" ]
Y-454 📖 Kyzikos [ AnaD ]
Pomak yerleşimi
■ Antik çağda ve Bizans döneminde Marmara Bölgesinin İstanbul'dan sonraki en önemli kenti olan Kyzikos harabeleri köyün doğu kenarındadır. Türkiye'de en az üç antik ören yerinde görülen Belkıs/Balkıs adı mitolojik bir şahsiyetle ilgili olmayıp, Yunanca «Paleokastro» (`eskihisar`) adının Türkçeleşmiş halidir. SN
■ Mübâdeleden beri Yukarı Yapıcı köyünde oturan Kavalanın Kokola köyünden gelme Pomaklar tarafından 1957 senesinde Belkıs Kale mevkiinde kurulmuştur. Manav
  Çamyayla mah - Ödemiş - İzmir
1928 📖 Lübbey
1890hk 📖 Lutbey Yaylası
Y17 Y535 📖 📖 Tmôlos | Aureliópolis [ AnaD ]
■ Tmólos Dağı, Lidya halkının anayurdu ve tanrı Dionysos'un doğum yeri sayılan Bozdağ kütlesinin ve buradaki bir kentin adıdır. MS 135 dolayında Aureliopolis adını alan kent, Bizans döneminde piskoposluk makamı idi. SN
  MarmaraEreğlisi ilçe - Marmaraereğlisi - Tekirdağ
1665 📖 Eregli
Y553 📖 Hêrákleia [ Yun "Herakles (öz.) yeri" ]
Y-454 📖 Perinthos [ AnaD ]
■ 20. yy başında Rum Ortodoks yerleşimi.
■ Kentin eski adı Perinthos iken, 6. yy'dan itibaren Heráklia adı belirir. 20. yy başında 1750 Rum nüfusu vardı. SN
  Doğanyurt mah - Çine - Aydın
1891s 1946 📖 📖 Araphisarı
Y-450 📖 Alabánda [ AnaD ]
■ Xrysaoritês bölgesinin merkezi olan Alabanda kentine MÖ 3. yy'da Antioxeia Xrysaoritês adı verildi. Alap Hisarı > Arap Hisarı adı Alabanda'da türetilmiş olsa gerekir. SN
  Kuşgölü göl - Aa - Balıkesir
1977 📖 Manyas
Y17 📖 Daskylítis [ AnaD ]
  Ovaköy mah - Altıeylül - Balıkesir
1911h 📖 Atranas / Adranas [ AnaD Atramissós? ]
■ 20. yy başında Manav yerleşimi. Kısmen Rumeli göçmeni (<1900) yerleşimi


Grafik harita göster     haritada ara : km